ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΛΜΑΝΔΑ Θυσίασε την οικογένεια στον πόλεμο κατά του διαβήτη
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
«Η θέση μου στο Χάρβαρντ είναι προϊόν σκληρής δουλειάς και αυτό είναι ένα |
Η θέση που κατέχει στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ η Μαρία Κουλμανδά είναι επίζηλη
και αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς. Ήταν 43 χρόνων όταν της προτάθηκε να ενταχθεί
στο δυναμικό τού εκεί Κέντρου Μεταμοσχεύσεων Νησιδίων του Παγκρέατος – και ήδη
καθηγήτρια Ανοσολογίας των Μεταμοσχεύσεων στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, με
διδακτορικό λίγα χρόνια πριν στο φημισμένο Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ, στην Αγγλία.
Σήμερα, τέσσερα χρόνια αργότερα, η Μαρία Κουλμανδά μελετά ένα «κοκτέιλ»
φαρμάκων που κάνει τον οργανισμό να ανέχεται καλύτερα τα μοσχεύματα. Και
συμμετέχει σε μια ελπιδοφόρα μελέτη για τη θεραπεία του διαβήτη: τη
μεταμόσχευση νησιδίων του παγκρέατος.
Η κυρία Κουλμανδά ποτέ δεν έβαλε χρονικά όρια στη δουλειά της: όλο σχεδόν το
24ωρό της είναι αφιερωμένο στην επιστήμη της. Ο μόνος όρος που έθεσε στο
Χάρβαρντ για να πει το «ναι» ήταν ότι «τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο θα
πήγαινα έναν μήνα στη Μελβούρνη για να βλέπω τους γονείς μου», τους πιο
πολύτιμους ανθρώπους της ζωής της.
Η Μελβούρνη είναι η πόλη όπου μεγάλωσε – η οικογένειά της μετανάστευσε εκεί
από τη Μυτιλήνη όταν η ίδια ήταν τεσσάρων ετών. Από την Ιατρική Σχολή του
Πανεπιστημίου της Μελβούρνης αποφοίτησε. Εκεί ανακάλυψε το ενδιαφέρον της για
τις μεταμοσχεύσεις. Σε αυτό το Πανεπιστήμιο είναι ακόμα καθηγήτρια – «μέχρι
τον Μάιο», σπεύδει να διευκρινίσει χαμογελώντας.
Το Χάρβαρντ μπήκε επισήμως στη ζωή της το 1998 – «μου πρότειναν να
αρχίσω ένα νέο, προκλινικό τμήμα στο Κέντρο Μεταμοσχεύσεων Νησιδίων του
Παγκρέατος», λέει. «Η δουλειά μου είναι να αξιολογώ τις μελέτες που έχουν
κάνει άλλοι ερευνητές του Κέντρου σε ποντίκια και να εφαρμόζω κάποιες από
αυτές σε πιθήκους, ώστε αργότερα να γίνουν και μελέτες με ανθρώπους».
Η μέρα της αρχίζει νωρίς το πρωί και τελειώνει αργά το βράδυ – τις… καλές
μέρες δουλεύει 12 ώρες στο εργαστήριο και τρεις, τέσσερις ακόμα στο σπίτι.
Σαββατοκύριακο γι’ αυτήν δεν υπάρχει. Ούτε αργίες. «Αν πρέπει να τελειώσω
κάτι, θα το κάνω – πολλές φορές φθάνει 9-10 το βράδυ και δεν έχω σταματήσει
καθόλου, ούτε καν για να φάω», λέει.
Το ωράριο αυτό, μοιραία έθεσε την απόκτηση δικής της οικογένειας εκτός
προγραμματισμού. «Δεν σκέφθηκα ποτέ να παντρευτώ και να κάνω παιδιά»,
παραδέχεται. «Η αγάπη μου ήταν και είναι η επιστήμη και χρόνος για σχέσεις δεν
υπήρχε. Δεν μετανιώνω γι’ αυτό. Αν άρχιζα τώρα τη ζωή μου, πάλι το ίδιο θα
έκανα».
Οι στιγμές της ανάπαυλάς της δεν είναι πολλές, αλλά φροντίζει να τις αφιερώνει
σε πολλά και διαφορετικά πράγματα. Τα βράδια πίνει ένα ουζάκι Μυτιλήνης και
ακούει μουσική – «για να καθαρίσει το μυαλό μου και να βγάλω το πρόγραμμά
μου». Μόνο ούζο πίνει, κανένα άλλο ποτό – «η μυρωδιά του και η ελληνική
μουσική με γυρνούν στο σπίτι μου, στους γονείς μου».
Όταν ο χρόνος είναι περισσότερος παίζει τένις, διαβάζει Ιστορία, πηγαίνει στην
εκκλησία, ασχολείται με φιλανθρωπικές δραστηριότητες και ακούει ελληνική
μουσική – «παλιά ρεμπέτικα, Βέμπο, Χατζιδάκι, Καζαντζίδη, Καλογιάννη, Πάριο…
Τραγούδια που πήραν οι γονείς μου μαζί στην Αυστραλία όταν έφυγαν από την
Ελλάδα και με τα οποία έχω μεγαλώσει».
Τα μυστικά της νέας θεραπείας
Το Κέντρο Μεταμοσχεύσεων Νησιδίων του Παγκρέατος (JDRF Center for Islet
Transplantation) του Χάρβαρντ είναι ένα από τα 14 κέντρα σε ΗΠΑ και Ευρώπη,
στα οποία μελετάται μια νέα θεραπεία για τον ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη, το
επονομαζόμενο «Πρωτόκολλο του Έντμοντον».
Στους ασθενείς γίνεται με τοπική αναισθησία έγχυση παγκρεατικών κυττάρων
(νησίδια του παγκρέατος) σε ένα μεγάλο αγγείο (πυλαία φλέβα) της κοιλιάς.
Αμέσως μετά την έγχυση, τα κύτταρα αρχίζουν να παράγουν ινσουλίνη. Για να μην
απορριφθούν τα μοσχεύματα, οι ασθενείς παίρνουν συνδυασμό τριών φαρμάκων, ο
οποίος ονομάσθηκε «Πρωτόκολλο του Έντμοντον» επειδή επινοήθηκε από επιστήμονες
του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα, στο Έντμοντον.
«Την τελευταία διετία έχουν γίνει 127 μεταμοσχεύσεις νησιδίων του παγκρέατος
σε ισάριθμους πάσχοντες από διαβήτη και το ποσοστό επιτυχίας του Πρωτοκόλλου
ήταν 89% για τον πρώτο χρόνο και 85% για τον δεύτερο», εξηγεί η κυρία Μαρία
Κουλμανδά. «Αυτό σημαίνει πως το 89% και 85%, αντιστοίχως, των ασθενών που
πήραν τον φαρμακευτικό συνδυασμό δεν απέρριψαν τα μεταμοσχευμένα νησίδια τον
πρώτο και τον δεύτερο χρόνο».
Η κυρία Κουλμανδά εκτιμά πως χρειάζονται τρία ακόμα χρόνια μελέτης για να
διαπιστωθεί αν η μέθοδος μπορεί να εφαρμοσθεί ευρέως. «Αν τα ποσοστά επιτυχίας
μείνουν περίπου στο 80% και διαπιστωθεί ότι τα φάρμακα δεν έχουν σοβαρές
μακροχρόνιες παρενέργειες, θα ζητηθεί άδεια για ευρύτερη χρήση της θεραπείας»,
τονίζει.
Η θεραπεία θα προορίζεται για ασθενείς που δεν μπορούν να ελέγξουν τον διαβήτη
τους με ινσουλίνη και παθαίνουν υπογλυκαιμία τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα
(αποτελούν το 10% του συνόλου των διαβητικών) και όσους χρειάζονται
μεταμόσχευση νεφρού λόγω διαβήτη (το 20% του συνόλου).
Θαυματουργό «κοκτέιλ»
Η Μαρία Κουλμανδά έχει σπουδάσει Ανοσολογία των Μεταμοσχεύσεων, επιστήμη
που ασχολείται με το πώς αντιδρά ο οργανισμός στις μεταμοσχεύσεις και το πώς
μπορεί να επηρεαστεί η αντίδραση αυτή.
Ένα από τα πειράματα με τα οποία ασχολείται η Ελληνίδα επιστήμονας είναι η
ταυτόχρονη χορήγηση δύο φαρμάκων για λίγες ημέρες, με στόχο τη μακροχρόνια
εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος.
«Δώσαμε το “κοκτέιλ” αυτό επί 28 ημέρες σε πιθήκους στους οποίους είχαμε
μεταμοσχεύσει νησίδια του παγκρέατος και εκείνοι δεν έχουν χρειαστεί άλλα
ανοσοκατασταλτικά εδώ και 280 ημέρες», εξηγεί η κυρία Κουλμανδά. «Τα
συγκεκριμένα φάρμακα κάνουν τον οργανισμό να ανέχεται τα μοσχεύματα και να μην
προσπαθεί να τα καταστρέψει».
Ήδη το Κέντρο Μεταμοσχεύσεων έχει ζητήσει άδεια από την αρμόδια κυβερνητική
υπηρεσία των ΗΠΑ (Food and Drug Administration – FDA) για να δοκιμασθεί ο
φαρμακευτικός συνδυασμός σε ανθρώπους. Αν οι κλινικές μελέτες επιβεβαιώσουν
την αποτελεσματικότητά του, «μπορεί να σημάνει το τέλος των
ανοσοκατασταλτικών, τουλάχιστον με τη μορφή που τα ξέρουμε σήμερα», κατά την
κυρία Κουλμανδά.
Google news
