Κράτησε ισορροπίες και στο Κυπριακό

Δεν κλείνει την κυκλοφορία στον δρόμο με κουστωδίες τροχονόμων, όπως
κάνουν άλλοι… Τα παιδιά του δεν εμφανίζονται στα ΜΜΕ, διατηρώντας χαμηλότατο
προφίλ… Συνεχίζει να ζει από τη μεταπολίτευση στο ίδιο σπίτι στο Ψυχικό…
Δεν μεταφέρθηκε, όπως έκαναν προκάτοχοί του, στο Προεδρικό Μέγαρο…

Πώς μπορείς να κρατάς ισορροπίες; Πώς μπορείς να είσαι Πρόεδρος όλων των
Ελλήνων; Και, πώς μπορείς, για περισσότερο από επτά χρόνια, να είσαι ο
δημοφιλέστερος όλων, όπως καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις;

Η συνταγή δεν είναι εύκολη και ασφαλώς προϋποθέτει αφενός μεν μακρά πολιτική –
και…οδυνηρή σε ορισμένες περιπτώσεις – εμπειρία, τέτοια που να μη σε αφήνει
να… καβαλήσεις καλάμι, αφετέρου δε βαθιά γνώση ότι ο τόπος έχει περιπέσει
πολλές φορές σε διχασμούς και εμφύλιες διαμάχες.

Το Κυπριακό. Πρόσφατα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδειξε να σταθμίζει
όλους αυτούς τους παράγοντες, για ένα εθνικό θέμα που βρίσκεται στην…κόψη
του ξυραφιού. Ευρισκόμενος στη γενέτειρά του, την Πάτρα, έκανε δηλώσεις για το
Κυπριακό.

Δεν έμεινε όμως μονάχα στη θέση που έχουν τα τρία από τα τέσσερα κόμματα της
Βουλής (ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ. και ΣΥΝ), ότι δηλαδή πρέπει να αποδεχθεί η Ελλάδα και η
Κύπρος ως βάση διαπραγμάτευσης το σχέδιο Ανάν.

Είχε αφουγκραστεί – σε επαφές που είχε στο Προεδρικό Μέγαρο, αλλά και εκτός,
στις περιοδείες του στην Ελλάδα – την άποψη ορισμένων πολιτικών, αλλά και
πολλών προσωπικοτήτων, ότι το σχέδιο Ανάν «μπάζει από πολλές μεριές».

Προτίμησε, λοιπόν, να ισορροπήσει ανάμεσα στις απόψεις που άκουσε με τη
δήλωση: «Δεν μπορούμε να φαντασθούμε, εάν εφαρμοσθεί η μία ή η άλλη άποψη (για
το σχέδιο Ανάν), τι θα είναι συμφερότερο για την πατρίδα και την Κύπρο».

Θα δίχαζε. Δεν έμεινε μόνον σ’ αυτή τη διατύπωση, αφού προχώρησε και σε
μια άλλη θέση: «Δεν μας είναι εύκολο να φαντασθούμε, εάν γίνει δεκτό το σχέδιο
που έχει μύρια όσα ελαττώματα κι αν δεν γίνει δεκτό που θα έχει μύριες όσες
συνέπειες, τι πρόκειται να γίνει».

Θα μπορούσε να πράξει διαφορετικά ο κ. Κ. Στεφανόπουλος; Θα μπορούσε να
επιλέξει μία στάση, είτε πολύ μεγάλης στήριξης της κυβέρνησης, είτε
απορριπτικής του σχεδίου Ανάν;

Ασφαλώς. Αλλά σε αυτή την περίπτωση – υποστηρίζει κορυφαίος κοινοβουλευτικός,
φίλος του από τα παλιά – ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έπαιρνε θέση και θα
δίχαζε τον ελληνικό λαό, χωρίς μάλιστα να έχει από το Σύνταγμα εκείνες τις
εξουσίες που θα του έδιναν τη δυνατότητα να επιβάλει τουλάχιστον τη μία ή την
άλλη άποψή του.

Την ίδια τακτική ακολούθησε ο κ. Στεφανόπουλος προ ημερών, όταν έδωσε διπλά
συγχαρητήρια, στον Πρωθυπουργό και στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης,
για τις ενέργειές τους να ενταχθεί η Κύπρος στην Ε.Ε.

Η ερμηνεία. Οι κινήσεις του αυτές δεν ξαφνιάζουν. Μια πρώτη ερμηνεία
τους θα μπορούσε να ήταν ότι και τα δύο μεγάλα κόμματα, ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., τον
ψήφισαν για τη δεύτερη θητεία του. Μια δεύτερη ερμηνεία θα μπορούσε να έχει
σχέση με την έμφυτη ευγένειά του και την έντονη διπλωματικότητα που τον
διακρίνει. Και μια τρίτη ερμηνεία θα μπορούσε να ήταν η διορατικότητά του να
θέλει να κρατάει «ισορροπίες, γιατί το καράβι-Ελλάδα δεν πλέει διαφορετικά».

Ίσως να ισχύουν και οι τρεις ερμηνείες. Και ίσως να δικαιολογούν το ότι
καταφέρνει και διατηρεί τόσον καιρό αυτή τη δημοτικότητα, που σε ορισμένες
περιπτώσεις αγγίζει το ποσοστό 90%.

Υπάρχει, όμως, και μία δεύτερη «ανάγνωση» αυτής της υψηλής δημοτικότητας, την
οποία ορισμένοι καταγράφουν με δύο-τρεις λέξεις: «Ο Κωστής Στεφανόπουλος
μπορεί να εκφράζει τον μέσο Έλληνα».

Ισορροπίες. Πώς έχει αυτό καταγραφεί στις διεθνείς παρουσίες του και με
ποιον τρόπο ισορρόπησε ανάμεσα σε «δεξιά» και «αριστερά», μεταξύ
«φιλοαμερικανισμού» και «αντιαμερικανισμού»;

Στο μεγάλο ταξίδι του στις ΗΠΑ και στις συναντήσεις που είχε εκεί το ’95,
προχώρησε – σε ομιλία του – σε μία θέση υπέρ του δόγματος Τρούμαν για την
αντιμετώπιση του κομμουνισμού στον κόσμο, κυρίως στην Ευρώπη, η οποία θα
μπορούσε να ξενίσει τον μισό ελληνικό λαό και να ικανοποιήσει άλλους τόσους.

Όταν ήρθε όμως στην Ελλάδα, ύστερα από χρόνια, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον
και χιλιάδες Έλληνες διαδήλωσαν εναντίον του στην πλατεία Συντάγματος, ο κ.
Στεφανόπουλος στο επίσημο δείπνο που του παρέθεσε δεν του χαρίστηκε. Άσκησε
δημόσια κριτική στον Αμερικανό ομόλογό του. Και έκανε ειδική αναφορά στα
εθνικά μας θέματα, εκφράζοντας εκείνη την ώρα τον μέσο Έλληνα.

Στο εξωτερικό. Ανάλογη διάθεση ισορροπίας – αλλά και προσπάθεια να
λειτουργήσει ενωτικά σε ζητήματα που τόσο δίχασαν στο παρελθόν – έδειξε όταν
επισκέφθηκε – αν και προερχόμενος από συντηρητική οικογένεια, βουλευτής ο
ίδιος της ΕΡΕ και της Ν.Δ. και χαρακτηριζόμενος από ορισμένους στη δεκαετία
’75-85 συντηρητικός – δύο ιστορικούς τόπους για τον Ελληνισμό. Το χωριό Νίκος
Μπελογιάννης της Ουγγαρίας και την Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν, τους τόπους όπου
έζησαν οι πλέον τραγικές φιγούρες του εμφυλίου πολέμου, οι πολιτικοί
πρόσφυγες.

Φυσικά, η ευρεία αποδοχή του κόσμου στο πρόσωπο του κ. Στεφανόπουλου, που
κατεγράφη και στη Βουλή, όταν υπερψηφίσθηκε από το ΠΑΣΟΚ και τη Ν.Δ., έχει και
άλλες αιτίες… Δεν κλείνει την κυκλοφορία στον δρόμο με κουστωδίες
τροχονόμων, όπως κάνουν άλλοι… Τα παιδιά του δεν εμφανίζονται στα ΜΜΕ,
διατηρώντας χαμηλότατο προφίλ… Συνεχίζει να ζει από τη μεταπολίτευση στο
ίδιο σπίτι στο Ψυχικό… Δεν μεταφέρθηκε, όπως έκαναν προκάτοχοί του, στο
Προεδρικό Μέγαρο…

Ανοχή. Ασφαλώς, σημειώνουν αρκετοί στην Αριστερά, αυτή η σεμνότητα και
σοβαρότητα του κ. Στεφανόπουλου αξιοποιήθηκαν και για εκλογικούς λόγους από
την κυβέρνηση, πολλές φορές. Η υποψηφιότητά του άλλωστε, που προτάθηκε για τη
δεύτερη θητεία του πρώτα από το ΠΑΣΟΚ, ήταν κι αυτή ένα από τα ατού του κ. Κ.
Σημίτη στις εκλογές του 2000. Όπως, επίσης, «η ανοχή του σε διάφορες
κυβερνητικές αποφάσεις, π.χ. να μη συγκαλείται το συμβούλιο των πολιτικών
αρχηγών για ένα μεγάλο θέμα όπως το Κυπριακό».

Αυτό όμως – κι αν έτσι συνέβη – δεν αλλάζει επί της ουσίας εκείνο που
καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις, μία υψηλότατη δηλαδή αποδοχή του Προέδρου της
Δημοκρατίας, αυτού του «μέσου Έλληνα», από τον ελληνικό λαό. Και αυτό,
οφείλεται κυρίως στις ισορροπίες, τις οποίες τηρεί. Και, φυσικά, δεν είναι
εύκολη υπόθεση…