Διαστάσεις Οι φόβοι των Κουβανών

Θα μπορούσε να ζητήσει άσυλο στη Δύση. Όμως πιστεύει στη χώρα του, και την
πονάει. Έχει και τρία παιδιά…

Οσβάλντο Παγιά: «Στην Κούβα υπάρχει ένας φόβος που παραλύει τις ψυχές»

Την περασμένη Παρασκευή, ο Οσβάλντο Παγιά πληροφορήθηκε ότι οι κουβανικές
αρχές τού έδωσαν τελικά άδεια να ταξιδέψει στο Στρασβούργο για να παραλάβει το
φετινό βραβείο Ζαχάρωφ. Και ο 50χρονος διαφωνών αποφάσισε να κάνει αυτό το
ταξίδι, για πολλούς λόγους. Για να καταστήσει γνωστό στην Ευρώπη το Σχέδιο
Βαρέλα για τον εκδημοκρατισμό της Κούβας, ίσως την πιο φιλόδοξη πρωτοβουλία
που έχει αναληφθεί στο νησί τα τελευταία χρόνια. Για να ευχαριστήσει τον Τζίμυ
Κάρτερ που με την επίσκεψή του στην Κούβα έδωσε φωνή σ’αυτούς που δεν έχουν
φωνή. Για να ζητήσει το τέλος του εμπάργκο, αφού δεν αποτελεί παράγοντα
αλλαγής. Και κυρίως για να διακηρύξει ότι ο κουβανικός λαός είναι ζωντανός.
Ανησυχεί, φοβάται, αλλά διατηρεί πάντα την αξιοπρέπεια και τον ηρωισμό του.

Υπήρχαν ανέκαθεν στην Ευρώπη, και κυρίως στους κόλπους της ευρωπαϊκής
Αριστεράς, επιφυλάξεις, προκαταλήψεις και υποψίες για τους διαφωνούντες της
Κούβας. Αυτή η καχυποψία ήταν σε ένα βαθμό λογική, αφού η αντιπολίτευση προς
τον Κάστρο κατευθυνόταν κυρίως από τους έξαλλους του Μαϊάμι. Ή έτσι νομίζαμε.
Καλυπτόμενη πίσω από το εμπάργκο που επιβλήθηκε στο νησί πριν από σαράντα
χρόνια, η Αριστερά σιώπησε έτσι απέναντι στον αυταρχισμό, στις παραβιάσεις των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στις φυλακίσεις και στην καταστολή. Ακόμη και τώρα,
κάποιοι είπαν ότι η άδεια στον Παγιά για να ταξιδέψει αποδεικνύει ότι το
καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο δεν είναι και τόσο σκληρό. Μα ο βραβευμένος
διαφωνών, σε συνέντευξή του στην Ελ Παϊς, προειδοποιεί: «Εγώ δεν θα πω
ευχαριστώ που μου παραχωρούν τη μια μέρα το δικαίωμα που μου αφαιρούν την
επομένη. Αν οι αρχές της χώρας μου θέλουν να κάνουν μια πραγματική κίνηση
εκδημοκρατισμού, πρέπει να επιτρέψουν σε όλους τους Κουβανούς να βγαίνουν και
να μπαίνουν στη χώρα όποτε θέλουν».

Το Σχέδιο Βαρέλα δεν είναι στόχος αλλά εργαλείο, λέει ο Παγιά. Δεν είναι
μέθοδος κατάληψης της εξουσίας, αλλά μια εθνική εκστρατεία στους κόλπους του
ολοκληρωτισμού και μιας κουλτούρας του φόβου. Είναι μια διαδικασία
μεταμόρφωσης από τα μέσα, μια προσπάθεια λύτρωσης από τον φόβο και το μίσος,
μια πρόσκληση σε διάλογο. Οι Κουβανοί δεν φοβούνται τον μετακαστρισμό, αλλά
την καταστολή του σημερινού καθεστώτος. Φοβούνται τις επιπτώσεις των πράξεών
τους, των λέξεών τους, ακόμη και των αναστολών τους. Ο μαθητής πρέπει να
φωνάζει κάθε μέρα στο σχολείο: «Πιονέροι του κομμουνισμού, θα γίνουμε σαν τον
Τσε!». Το ίδιο κατασταλτικό είναι το πανεπιστήμιο: πρόσφατα έδιωξαν τρεις
καθηγητές, χαρακτηρίζοντάς τους «αντεπαναστάτες», επειδή υπέγραψαν το Σχέδιο
Βαρέλα.

Το σύνθημα «Σοσιαλισμός ή θάνατος!» μπορεί να ήταν κάποτε γοητευτικό. Σήμερα,
όμως, όλο και λιγότεροι Κουβανοί είναι διατεθειμένοι να πεθάνουν στο όνομα
οποιασδήποτε ιδεολογίας.