ΣΠΑΪΚ ΛΙ Άλλος έχει το όνομα και άλλοι το… χρήμα

Από το «Κάνε το σωστό» ήδη, ο Σπάικ Λι εισέπραξε την αναγνώριση ως δημιουργός, επιπέδου Γούντι Άλεν. Όμως έως τη νέα του ταινία, «25η ώρα» (που θα βγει στις ελληνικές αίθουσες από την άνοιξη), δεν εισέπραξε και το… χρήμα

Το δίλημμα δόξα ή χρήμα είναι προφανώς ψευδές. Οι περισσότεροι τα θέλουν όλα.
Και οι ισορροπίες διαταράσσονται ανάλογα με τη σχετική δοσολογία. Παράδειγμα:
Ο Σπάικ Λι και ο Έντουαρντ Νόρτον έδιναν κοινή συνέντευξη σε ένα εστιατόριο
του αεροδρομίου τού Λος Άντζελες. Το γκαρσόνι τούς πληροφόρησε ότι κάποιοι
θαυμαστές ήθελαν να τους κεράσουν κάτι. Αργότερα ήρθαν να τους πουν και ένα
γεια. Για την ακρίβεια να πουν ένα γεια στον Σπάικ Λι. Τον Έντουαρντ Νόρτον,
που δεν είναι δα και κανένας άγνωστος, κοτζάμ Όσκαρ ερμηνείας έχει πάρει, δεν
τον αναγνώρισαν. Τι να κάνει λοιπόν; Στριφογύριζε στην καρέκλα του μήπως και
του δώσουν σημασία.

Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Ο Σπάικ Λι είναι από τις πιο
αναγνωρίσιμες φιγούρες του αμερικανικού σινεμά. Τα πολλά λεφτά όμως τα παίρνει
ο Έντουαρντ Νόρτον. Πήρε, επί παραδείγματι, εννέα εκατ. δολάρια για τον
«Κόκκινο Δράκο». Τι συμβαίνει; Δεν είναι θέμα φυλετικό, επειδή ο Σπάικ Λι
είναι μαύρος. Το πρόβλημα του Σπάικ Λι είναι ότι οι Αμερικανοί τον αγαπούν
περισσότερο ως ηθοποιό παρά ως σκηνοθέτη. Αλλά ο Σπάικ Λι, ως σκηνοθέτης
ξεκίνησε και έτσι θέλει να συνεχίσει, δεχόμενος έστω τη σύμβαση ότι θα πρέπει
να παίζει και ο ίδιος σε όλες του τις ταινίες. Έλα όμως που δεν βρίσκει
επαρκείς χρηματοδοτήσεις για τις ταινίες του.

Όταν ξεκίνησε με το περίφημο «Κάνε το σωστό», όλοι πίστευαν στο μέλλον αυτού
του ανθρώπου. Αλλά οι επόμενες δέκα ταινίες του, ενώ ήταν πάντα ενδιαφέρουσες
και δημιουργικές, δεν έκοβαν τα εισιτήρια που θα συγκινούσαν τα μεγάλα
στούντιο. Ο «Μάλκολμ Χ» με τον Ντένζελ Ουάσιγκτον, η μεγαλύτερη εισπρακτική
επιτυχία του Σπάικ Λι, έφερε στα ταμεία των κινηματογράφων 48,2 εκατ. δολάρια,
όσα φέρνει μια μεγάλη χολιγουντιανή ταινία στο πρώτο Σαββατοκύριακο προβολής
της.

Ο Νόρτον όμως αγαπάει πολύ τον Σπάικ Λι και δέχθηκε να παίξει στην
προϋπολογισμού 15 εκατ. δολαρίων νέα του ταινία «25η ώρα», μόλις για…
500.000 δολάρια. «Το πρόβλημα του Σπάικ Λι», λέει εμπιστευτικά μόλις ο
τελευταίος πάει στην τουαλέτα, «είναι ότι πάσχει από το σύνδρομο Γούντι Άλεν.
Ο κόσμος λέει, “α, άλλη μια ταινία του Σπάικ Λι”, και στρέφει αλλού την
προσοχή του». Και προσθέτει: «Όμως ο Λι δεν είναι τυχαίος. Η δουλειά του είναι
υποτιμημένη. Οι ταινίες του είναι πολυεπίπεδες και το κοινό δεν κάνει καλά που
δεν τις βλέπει. Επιπλέον, έχει φοβερή μύτη όταν πρόκειται για νέα, άγνωστα
ταλέντα. Σε δικές του ταινίες πρωτόπαιξαν η Ρόσι Περέζ και η Χάλι Μπέρι».

Πάντως ο Σπάικ Λι δείχνει να κάνει στη νέα του ταινία και προσωπικό
απολογισμό. Να ψάχνει αν τελικά… «έκανε το σωστό» όλα αυτά τα χρόνια. Τη
δημιουργία αντί του χρήματος.

Γιάπης ντίλερ ναρκωτικών

Εκτός όμως από απολογισμό, στη νέα ταινία ο Λι κάνει και θεματική στροφή,
ξεφεύγοντας από τα προβλήματα των μαύρων. Ο Μόντι Μπρόγκαν, κεντρικό πρόσωπο
του έργου, έχει μόλις 24 ώρες ελευθερίας πριν κλειστεί για επτά χρόνια στη
φυλακή, για διακίνηση ναρκωτικών. Στις 24 ετούτες ώρες προσπαθεί να
συμφιλιωθεί με τον εαυτό του, να επανασυνδεθεί με τον πατέρα του αλλά και να
βρει ποιος τον κάρφωσε. Η ταινία περιγράφει την ανερχόμενη (λευκή) τάξη της
Wall Street όπου συχνάζει ο πρωταγωνιστής, ένας γιάπης ντίλερ.

Ο Σπάικ Λι δεν αποφεύγει τον πειρασμό να σχολιάσει συναισθηματικά την 11η
Σεπτεμβρίου, με παρένθετες εικόνες από το Ground zero. «Τα γεγονότα αυτά θα
πονούν πάντα όσους έχασαν ανθρώπους. Ταυτόχρονα όμως δεν μπορούμε να
στρουθοκαμηλίζουμε υποκρινόμενοι ότι τίποτα δεν συνέβη», λέει.

Επιμέλεια: Μανώλης Πιμπλής