«Σιδηρά» αλληλεγγύη

Δύο πρώην «Σιδηρές Κυρίες» βρέθηκαν χθες πρόσωπο με πρόσωπο στο Διεθνές
Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης: η «Σιδηρά Κυρία» του πολέμου της Βοσνίας,
Μπιλιάνα Πλάβσιτς, και η «Σιδηρά Κυρία» των ΗΠΑ επί προεδρίας Κλίντον, Μαντλίν
Ολμπράιτ.

«Σιδηρές Κυρίες». Η Μαντλίν Ολμπράιτ μίλησε για την Μπιλιάνα Πλάβσιτς στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης

Ήταν η δεύτερη και προτελευταία ημέρα της ακροαματικής διαδικασίας με σκοπό
τον καθορισμό της ποινής που θα επιβληθεί στην Μπιλιάνα Πλάβσιτς για τη
διάπραξη εγκλημάτων εναντίον της ανθρωπότητας την περίοδο 1992 – 1995. Η
Μαντλίν Ολμπράιτ είχε κληθεί να καταθέσει τόσο από την υπεράσπιση όσο και από
την κατηγορούσα Αρχή. Και όπως δήλωσε ένιωσε την υποχρέωση να ανταποκριθεί, με
την ελπίδα να συμβάλει έτσι στην προώθηση της συμφιλίωσης στα Βαλκάνια.

Μιλώντας για την Πλάβσιτς, η Ολμπράιτ, η «μητέρα του ΔΠΔ» όπως αποκαλείται
λόγω της ένθερμης υποστήριξής της στο δικαστήριο της Χάγης – και αναμφισβήτητα
η σημαντικότερη Αμερικανίδα πολιτικός που έχει καταθέσει ποτέ σε αυτό -,
σκιαγράφησε το πορτρέτο ενός ανθρώπου διχασμένου ανάμεσα στον εθνικισμό και
στη διστακτική υποστήριξη στην ειρήνη. Ως ηγέτιδα των Σέρβων της Βοσνίας,
δήλωσε, ήταν υπεύθυνη για ωμότητες που φέρνουν στον νου το Ολοκαύτωμα. «Οι
φρικαλεότητες που συνέβησαν εκεί μοιάζουν αδιανόητες. Και εξίσου αδιανόητο
είναι ότι αυτά τα πράγματα συνέβησαν σκοπίμως, σαν να ήταν ενταγμένα σε ένα
σχέδιο για την εξόντωση ορισμένων ομάδων του πληθυσμού».

Η αλλαγή

Αργότερα, όμως, η Πλάβσιτς διεδραμάτισε οργανικό ρόλο στην εφαρμογή ενός
σχεδίου ειρήνης (των ειρηνευτικών συμφωνιών του Ντέιτον, το 1995), αψηφώντας
τους Σερβοβόσνιους εξτρεμιστές. «Πρέπει να δείχνουμε σεβασμό γι’ αυτούς που
ομολογούν την ενοχή τους, που αποδέχονται πράγματι αυτή την ευθύνη και είναι
έτοιμοι να δεχθούν την τιμωρία», επισήμανε η Ολμπράιτ. «Όλοι γνωρίζουν ότι δεν
μπορείς να διορθώσεις έτσι όλη την αδικία που έγινε, είναι όμως ένα σημαντικό
βήμα».

Τη θετική πολιτική μεταστροφή της Πλάβσιτς υπέρ των ειρηνευτικών συμφωνιών του
Ντέιτον, που έθεσαν τέρμα στον πόλεμο της Βοσνίας, επισήμανε καταθέτοντας στο
δικαστήριο και ο πρώτος ύπατος εκπρόσωπος της διεθνούς κοινότητας στη χώρα,
Καρλ Μπιλτ.

Κλείνοντας τη δεύτερη ημέρα της ακροαματικής διαδικασίας, η Πλάβσιτς κάλεσε
τους τρεις δικαστές του ΔΠΔ να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους προκειμένου
να απονείμουν δικαιοσύνη σε όλες τις πλευρές, «όχι μόνο σε μένα, αλλά και στα
αθώα θύματα αυτού του πολέμου». Επανέλαβε ότι παραδέχεται την ενοχή της στην
κατηγορία ότι σχεδίασε, παρότρυνε και βοήθησε στον διωγμό Μουσουλμάνων και
Κροατών της Βοσνίας – οι υπόλοιπες κατηγορίες που τη βάρυναν αποσύρθηκαν όταν
η πρώην πρόεδρος των Σέρβων της Βοσνίας αποδέχθηκε τη συγκεκριμένη. «Η γνώση
ότι είμαι υπεύθυνη για τόσο ανθρώπινο πόνο και για τη διαφθορά του χαρακτήρα
του λαού μου θα με καταδιώκει για πάντα», δήλωσε. «Ελπίζω ότι η ομολογία μου
θα βοηθήσει τους Μουσουλμάνους, τους Κροάτες, ακόμη και τα θύματα μεταξύ των
Σέρβων να μην ενδώσουν στην πικρία, η οποία εξελίσσεται συχνά σε μίσος». Οι
δικαστές του ΔΠΔ αναμένεται να επιδικάσουν την ποινή της Πλάβσιτς το ερχόμενο έτος.