Εμπρός μαρς, ο ευρωστρατός

Η άρση, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Κοπεγχάγης, της εκκρεμότητας
γύρω από την ενεργοποίηση του ευρωστρατού επιταχύνει τις εξελίξεις στους
κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την ανάληψη το ταχύτερο δυνατόν
αποστολών διατήρησης της ειρήνης στα Βαλκάνια.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Το επιχειρησιακό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας μπορεί πλέον να τεθεί σε λειτουργία, καθώς χθες Ε.Ε. και ΝΑΤΟ προχώρησαν στην υιοθέτηση κοινής διακήρυξης αρχών που θα διέπουν τη «στρατηγική εταιρική σχέση» μεταξύ των δύο οργανισμών. Στη φωτογραφία, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Λόρδος Τζορτζ Ρόμπερτσον με τον ύπατο αρμοστή για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Άμυνα της Ε.Ε., Χαβιέ Σολάνα

Χθες, Ε.Ε. και ΝΑΤΟ προχώρησαν στην υιοθέτηση κοινής διακήρυξης αρχών που θα
διέπουν τη «στρατηγική εταιρική σχέση» μεταξύ των δύο οργανισμών και
ειδικότερα στις περιπτώσεις όπου ο ευρωστρατός θα χρησιμοποιεί την υποδομή και
τα επιχειρησιακά μέσα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Το κείμενο αυτό, σε
συνδυασμό με το περίφημο «κείμενο των Βρυξελλών» και τα συμπεράσματα των δύο
Ευρωπαϊκών Συμβουλίων (του Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες και της Κοπεγχάγης),
αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο της συνεργασίας Ε.Ε. – ΝΑΤΟ. Η υιοθέτησή του έγινε
δυνατή μετά την ταυτόχρονη υιοθέτηση στην έδρα του ΝΑΤΟ και στην Κοπεγχάγη
αποφάσεων που εξαιρούν την Κύπρο και τη Μάλτα από το πεδίο δράσης του
ευρωστρατού, δεδομένου ότι οι δύο χώρες δεν είναι ούτε μέλη του ΝΑΤΟ ούτε
συμμετέχουν στη ΝΑΤΟϊκή «Σύμπραξη για την Ειρήνη». Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι
η ευρωπαϊκή δύναμη των 60.000 ανδρών δεν θα μπορεί να διεξάγει επιχειρήσεις
από ή στο έδαφος των δύο χωρών όταν χρησιμοποιεί τα μέσα του ΝΑΤΟ ούτε να
κοινοποιεί σε αυτές διαβαθμισμένα ΝΑΤΟϊκά έγγραφα που λαμβάνει στο πλαίσιο της
συνεργασίας Ε.Ε. – ΝΑΤΟ.

Η χθεσινή διακήρυξη θεμελιώνει τη συνεργασία των δύο οργανισμών στις αρχές της
θεσμικής αυτονομίας, της αμοιβαιότητας, του διαλόγου και της διαφάνειας. Το
κείμενο κάνει ειδική αναφορά στη δέσμευση των δύο πλευρών για την ειρηνική
επίλυση των διαφορών, «όπου καμία χώρα δεν είναι σε θέση να απειλεί ή να
καταναγκάζει κάποια άλλη μέσω της απειλής χρήσης βίας», καθώς και στην αποφυγή
μονομερών ενεργειών.

Το επιχειρησιακό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας μπορεί
πλέον να τεθεί σε λειτουργία, κάτι που αναμένεται να γίνει την άνοιξη του 2003
με την ανάληψη της αποστολής διατήρησης της ειρήνης στην ΠΓΔ της Μακεδονίας. Η
ελληνική προεδρία της Ε.Ε. υπολογίζει ότι δεν χρειάζεται να περιμένει μέχρι
τον Ιούνιο, οπότε και λήγει η εντολή της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης «Κεχριμπαρένια
Αλεπού» (Amber Fox), και ότι η διαδοχή της από τον ευρωστρατό μπορεί να γίνει
ήδη από τον Μάρτιο καθώς δεν απαιτείται αντικατάσταση των στρατιωτικών
δυνάμεων και η αποστολή (παροχή προστασίας στους παρατηρητές του ΟΑΣΕ) δεν
θεωρείται πολύπλοκη. Στην προσπάθειά της μάλιστα να καλύψει τον χαμένο χρόνο,
η Ε.Ε. στην Κοπεγχάγη κατέστησε σαφή την προθυμία της να ηγηθεί στρατιωτικής
επιχείρησης στη Βοσνία μετά την SFOR. Γι’ αυτό και κάλεσε την ελληνική
προεδρία να συνεργαστεί με τον γ.γ. του Συμβουλίου Υπουργών, Χαβιέ Σολάνα,
προκειμένου να συντάξουν σχετική έκθεση τον Φεβρουάριο έπειτα από
διαβουλεύσεις με τις Αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και το ΝΑΤΟ.