ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Είμαστε όλοι προτεστάντες

Από προχθές προσπαθώ να καταλάβω γιατί ο προτεσταντισμός είναι αυτονόητο
πλημμέλημα το οποίον πρέπει να διώκεται αυτεπαγγέλτως από τους εισαγγελείς της
συνείδησής μας. Φαντάζομαι ότι θα έχει να κάνει με τα χριστουγεννιάτικα δέντρα
που μας υποχρεώνουν να στολίσουμε κάθε χρόνο – ειδικά εκείνο του απερχομένου
δήμαρχου της Αθήνας -, μπορεί και με τους καταναγκασμούς που μας επιβάλλει ο
Άγιος Βαλεντίνος, αφού θέλουμε – δεν θέλουμε πρέπει να αισθανόμαστε
ερωτευμένοι την ημέρα της γιορτής του.

Εκτός πια κι αν πρόκειται για αντίδωρο της ελληνορθόδοξης ιεραρχίας στη
συγγνώμη που ζήτησε ο Πάπας για τις Σταυροφορίες. Ο εικοστός πρώτος αιώνας
αποκαθιστά τις αδικίες του δέκατου τρίτου αιώνα και η ορθόδοξη ιεραρχία
συμπαρίσταται στα προβλήματα που αντιμετώπισε το Βατικανό τον δέκατο έκτο
αιώνα με τους λουθηρανούς.

Αν και η όλη υπόθεση με τη θαυματουργή εικόνα μάς πήγε ακόμη πιο πίσω, στις
σκοτεινές εκείνες εποχές του όγδοου αιώνα, όταν στη Δύση βασίλευε ο
Καρλομάγνος, τους Άραβες τους διοικούσε ο Χαρούν Αλ Ρασίντ και στο Βυζάντιο
αλώνιζαν οι αιρετικοί εικονομάχοι Ίσαυροι.

Αυτά για την Ιστορία. Όμως, για να σοβαρευτούμε λίγο, οφείλω να πω ότι, όσο κι
αν προσπαθώ να περιορισθώ στη γραφική πλευρά της όλης υπόθεσης, δεν μπορώ να
μείνω αδιάφορος απέναντι στη σημειολογία της αντίδρασης. Η κατηγορία επί
προτεσταντισμώ, που απευθύνθηκε κατά του Μητροπολίτη Ιωαννίνων και παντός
ενδιαφερομένου, εκτοξεύθηκε ως κατηγορία επί εσχάτη προδοσία.

Η επίσημη Εκκλησία μας υπενθύμισε για μια ακόμη φορά ότι η έλλειψη
ανεκτικότητας είναι αντανακλαστικό εγγεγραμμένο στο κύτταρο της νοοτροπίας
της. Όταν έρθει η στιγμή οι εβραίοι γίνονται απλώς εβραίοι, οι παπικοί σκέτοι
παπικοί και οι προτεστάντες λοιποί προτεστάντες. Τα υπόλοιπα περί διαλόγου των
Εκκλησιών που προβάλλει κάθε τόσο δεν είναι παρά διπλωματικές υπεκφυγές,
φτιαγμένες για να τις καταπίνουν οι κουτόφραγκοι.

Το ζήτημα δεν είναι θεολογικό, ούτε δογματικό. Το ζήτημα είναι πολιτικό:
έχουμε να κάνουμε με τον τρόπο με τον οποίο η Εκκλησία ασκεί κοινωνική
πολιτική, απευθύνεται στον περιούσιο λαό της. Και αν ενοχλεί κάτι δεν είναι το
οδυνηρό – και μάλλον θλιβερό – θέαμα των απελπισμένων που περιμένουν το θαύμα
στις ουρές έξω από τη Μητρόπολη, ούτε ο αριθμός των ευρώ που συγκεντρώθηκαν
στο παγκάρι.

Είναι βέβαιον ότι αν, αντί για το μάθημα της ορθόδοξης κατήχησης, στα σχολεία
διδασκόταν η ιστορία των θρησκειών, αν δηλαδή οι μαθητές διδάσκονταν ότι η
πίστη ανήκει στον παγκόσμιο πολιτισμό, ότι τα πρόσωπά της είναι πολλά και ότι
η διαφορά της μορφής, όπως και της φυλής ή του χρώματος, δεν είναι απαραιτήτως
απαξιωτική, τότε η πολιτική σημειολογία της επίσημης Εκκλησίας θα έχανε μεγάλο
μέρος από τα ερείσματά της.

Τότε ο «προτεσταντισμός» δεν θα συνιστούσε αυτονόητη μομφή και η δημόσια
παρουσία της Εκκλησίας δεν θα περιοριζόταν σε αφορισμούς που θυμίζουν τις
αλήστου μνήμης διαμάχες ρεβιζιονιστών και των ορθοδόξων λενινιστών. Αυτήν τη
συμπεριφορά τη δικαιολογούσε, ενδεχομένως, η «ρηχή» ιστορία του κομμουνιστικού
κινήματος, όμως, σίγουρα, δεν δικαιώνουν τη μακραίωνη Ιστορία της Ορθοδοξίας.

Θα μου πείτε: και τι νοιάζομαι εγώ για όλα αυτά, εγώ που είμαι σίγουρος ότι θα
με συγκαταλέγουν στις τάξεις των απίστων μειξοπροτεσταντών;

Πρώτον, νιάζομαι γιατί δεν θεωρώ εαυτόν «φωτοδιστή» – αυτός ο όρος του κ.
Γιανναρά ενώ προσπαθεί, υποτίθεται, να περιγράψει τερατογέννεση μοιάζει ο
ίδιος με προϊόν τερατογέννεσης. Όσο κι αν παλεύουν να με πείσουν ότι είτε
πρέπει να υποταχθώ στων «Ελλήνων τις κοινότητες» είτε συλλήβδην να τις
απορρίψω τόσο λιγότερο πείθομαι.

Η ορθοδοξία μαζί με τη χορωδία των ελληνοκεντρικών, στον βαθμό που λειτουργούν
ως άσυλα για τους ιδεολογικούς άστεγους και εισπράττουν εν είδει πολιτικών
οργανισμών τις απώλειες από τα προβλήματα της Ευρώπης και του κόσμου, μόνον
εκπτώσεις στην αγορά της πνευματικής ελευθερίας μπορούν να πετύχουν.

Αυτού του τύπου η εικονολατρία – το «καλτ» οποιουδήποτε απολιθώματος φέρει τη
στάμπα της ελληνικής παράδοσης – έχει αποτρέψει την οποιαδήποτε σοβαρή δημόσια
συζήτηση για πνευματικά ζητήματα εδώ και μερικές δεκαετίες. Ο σκοταδισμός της
είναι εφάμιλλος με τον σκοταδισμό που είχε κάποτε επιβάλει στη διανόηση η
δογματική Αριστερά: επιτάσσοντας τα δικά του εκβιαστικά διλήμματα προσπαθεί να
αποκρύψει οποιοδήποτε επείγον επιτακτικό δίλημμα προβάλλει η σύγχρονη ζωή.

Το επαναλαμβάνω: το θέμα δεν είναι πόσοι στήθηκαν στην ουρά επειδή πίστεψαν
πως θα τους θεραπεύσει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Το θέμα είναι με
ποιους όρους διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος και ποια εκβιαστικά διλήμματα
κάνουν το πρόσωπο της Ελλάδας να μοιάζει με αφυδατωμένο ιστορικό απολίθωμα.

Ο Τάκης Θεοδωρόπουλος είναι συγγραφέας.