Εναλλακτικό σχέδιο για τη λύση

Στη δέσμευση Ελλάδας και Τουρκίας έναντι των «15» ότι θα υπάρξει λύση του
Κυπριακού εντός συγκεκριμένου χρόνου συμφώνησαν χθες Γιώργος Παπανδρέου και
τουρκική κυβέρνηση.

Συνομιλίες και για τα ελληνοτουρκικά είχε χθες ο Γ. Παπανδρέου με τον Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και με τον Τούρκο ομόλογο του Γιασέρ Γιακίς

Όπως είπε ο υπουργός Εξωτερικών, η δέσμευση αυτή μπορεί να πάρει τη μορφή μιας
δήλωσης των «15», στη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, με την οποία θα ζητούν
επιτακτικά από τα εμπλεκόμενα μέρη να λύσουν το Κυπριακό εντός συγκεκριμένου
χρόνου (π.χ. τον Απρίλιο). Διαφορετικά, είπε ο κ. Παπανδρέου, μπορεί την
επομένη της Κοπεγχάγης να ξεχαστεί το Κυπριακό, καθώς η μεν Κύπρος θα έχει
πάρει την ένταξή της στην Ένωση, η δε Τουρκία κάποια ημερομηνία για την έναρξη
των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων.

Ο κ. Παπανδρέου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αυτή η «επιταγή» για επίλυση του
Κυπριακού να υπάρχει στο κείμενο των συμπερασμάτων της Κοπεγχάγης. Απέκλεισε,
ωστόσο, το ενδεχόμενο να συνδεθεί η ένταξη της Κύπρου με την επίλυση του
πολιτικού προβλήματος. «Δε θα υπάρχει καμιά δέσμευση της Κύπρου για να
ενταχθεί», τόνισε, κάνοντας λόγο για «πολιτική μόνον δέσμευση».

Το σχέδιο Β, όπως το ονόμασε ο υπουργός Εξωτερικών, θα τεθεί σε εφαρμογή εάν
δεν αποδώσει το σχέδιο Α – δηλαδή, η καταρχήν επίλυση του Κυπριακού πριν από
την Κοπεγχάγη. Και, πρόσθεσε, εάν δεν υπάρξει λύση ούτε με αυτό το σχέδιο, θα
υπάρξουν συνέπειες. Δεν διευκρίνισε, όμως, παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις,
ποιες μπορεί να είναι αυτές.

Η Αθήνα ελπίζει πως με το σχέδιο Β θα υπάρξουν δύο πλεονεκτήματα: Πρώτον, οι
εταίροι θα δώσουν ευκολότερα την ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων στην Τουρκία, την οποία υποστηρίζει ανεπιφύλακτα η Ελλάδα,
αλλά έχουν αντιρρήσεις άλλες χώρες – μέλη της Ένωσης. Και, δεύτερον, δεν θα
υπάρχει τόσο μεγάλος κίνδυνος να προβληθούν από τους εταίρους αντιρρήσεις στην
ένταξη της Κύπρου. «Θα είναι πολύ δύσκολο, αλλά βεβαίως δεν αποκλείεται», είπε
χαρακτηριστικά ο Γιώργος Παπανδρέου. Και πρόσθεσε πως «η καλή πρόθεση της
Ελλάδας μετράει».

Το σχέδιο Β

Διπλωματικές πηγές, πάντως, θεωρούσαν βέβαιο πως στην Κοπεγχάγη θα επιχειρηθεί
η σύνδεση του λεγόμενου σχεδίου Β με την ένταξη της Κύπρου. Και σημείωναν πως
η κοινοτική πρακτική έχει κατ’ επανάληψη κάνει χρήση της «εποικοδομητικής
ασάφειας», δηλαδή, διατυπώσεων που επιτρέπουν πολλαπλές ερμηνείες. Οι ίδιες
πηγές, πάντως, υπενθύμιζαν και τη θέση του κ. Σημίτη για καθαρή ένταξη, χωρίς
όρους και προϋποθέσεις, διότι διαφορετικά δεν θα γίνει η διεύρυνση της Ένωσης.

Ο κ. Παπανδρέου συζήτησε και τα ελληνοτουρκικά με τον νικητή των τουρκικών
εκλογών, τον αρχηγό του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης κ. Ταγίπ Ερντογάν,
τον πρωθυπουργό της Τουρκίας Αμπντουχάλ Γκιουλ και τον υπουργό Εξωτερικών κ.
Γιασέρ Γιακίς. Στις συνομιλίες αυτές διαπιστώθηκε η βούληση της νέας τουρκικής
κυβέρνησης να συμβάλει αποφασιστικά σε περαιτέρω βελτίωση των ελληνοτουρκικών
σχέσεων. Για παράδειγμα, οι συνομιλητές του κ. Παπανδρέου αντέδρασαν
θετικότερα από οποιαδήποτε άλλη τουρκική κυβέρνηση στο ζήτημα του
Πατριαρχείου, των Βακουφίων και της Χάλκης.

Οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας έδωσαν κοινή συνέντευξη Τύπου στη
διάρκεια της οποίας ο κ. Γιακίς τόνισε πως «εάν η Κύπρος μπει στην Ευρωπαϊκή
Ένωση χωρίς επίλυση του πολιτικού προβλήματος, η Ένωση θα πάρει στην αγκαλιά
της ένα μωρό γεμάτο προβλήματα». Οι δύο υπουργοί άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο
υποβολής νέου σχεδίου πριν από την Κοπεγχάγη από τον κ. Ανάν, εφόσον γίνει
δυνατός ο συγκερασμός των απόψεων.

Επιφυλάξεις

Πάντως, η ελληνική αντιπροσωπεία στην Άγκυρα είχε τη δυνατότητα να διαπιστώσει
από πρώτο χέρι ότι στη δεδομένη χρονική περίοδο η κατάσταση παραμένει ρευστή
και οι δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με κάθε
επιφύλαξη. Χθες π.χ. ο υπουργός Εξωτερικών Γιασέρ Γιακίς – μετά τη συνάντησή
του με τον Αμερικανό υφυπουργό Άμυνας κ. Πολ Γούλφοβιτς – δήλωσε ότι οι
τουρκικές βάσεις είναι «ανοικτές στις ΗΠΑ». Λίγο αργότερα, το υπουργείο
Εξωτερικών με ανακοίνωσή του ισχυριζόταν «ότι η δήλωση του κ. Γιακίς δεν
δεσμεύει την Τουρκία».

Συνάντηση Ερντογάν με τον Μπους

Ο Αμερικανός υφυπουργός Άμυνας Πολ Γούλφοβιτς ανακοίνωσε χθες ότι ο κ.
Ερντογάν μεταβαίνει στις 10 Δεκεμβρίου στην Ουάσιγκτον έπειτα από πρόσκληση
του προέδρου Μπους. Η συνάντηση του ηγέτη του κυβερνώντος κόμματος της
Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο θα γίνει δύο ημέρες πριν από
τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι μια ακόμα συμβολική
χειρονομία των ΗΠΑ, με σκοπό να αυξήσει την πίεση προς τους «15», ώστε η
Τουρκία να πάρει κάτι στην Κοπεγχάγη.

Αυτό το κάτι μπορεί να είναι μια πολύ συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα «Ντι Βελτ», ο
καγκελάριος Σρέντερ είναι αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει την επιρροή του,
ώστε η Τουρκία να πάρει συγκεκριμένη ημερομηνία στην Κοπεγχάγη. Αργά χθες το
βράδυ, ο Γερμανός καγκελάριος υποδέχτηκε τον Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ στη
Γερμανία σε μια συνάντηση που σκοπό έχει να προετοιμάσει την κοινή στάση του
γαλλογερμανικού άξονα στη σύνοδο κορυφής.