Εκβιαστικό τελεσίγραφο Ανάν

Τα πάνω κάτω φέρνει στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό ο γ.γ. του ΟΗΕ
Κόφι Ανάν. Σε μία στιγμή που οι δύο πλευρές υπέθεταν – μετά και την
καθυστέρηση του κ. Ντενκτάς να απαντήσει – ότι η διαπραγμάτευση για την
επίλυση του Κυπριακού αναβάλλεται ουσιαστικά για μετά τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης
ο κ. Ανάν επανήλθε με νέο τελεσίγραφο.

Τους αιφνίασε όλους. Με δύο επιστολές του ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ πιέζει Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους με τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματά του

Επαναφέροντας τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που είχε θέσει με το σχέδιο
επίλυσης του Κυπριακού ζητεί με επιστολές του, από τις δύο πλευρές να
υποβάλλουν εδώ και τώρα, γραπτώς, τις προτάσεις τους για το σχέδιο με στόχο
την υπογραφή μιας κατ’ αρχήν συμφωνίας επίλυσης του Κυπριακού στη Σύνοδο
Κορυφής στις 12 Δεκεμβρίου.

Η τακτική του κ. Ανάν – που είναι φανερό ότι ξάφνιασε τις δύο πλευρές –
ανησυχεί ιδιαίτερα την Αθήνα και την Λευκωσία αφού μπορεί να οδηγήσει
ουσιαστικά στην επιβολή μιας λύσης για το Κυπριακό στη Σύνοδο Κορυφής της
Κοπεγχάγης χωρίς να έχει υπάρξει προηγουμένως οποιαδήποτε διαπραγμάτευση. Κι
αυτό διότι εκτιμούν ότι ο κ. Ανάν μετά τις γραπτές παρατηρήσεις των δύο
πλευρών θα παρουσιάσει ένα νέο κείμενο με οριακές μόνο αλλαγές από το αρχικό
και θα καλέσει τους κ.κ. Κληρίδη και Ντενκτάς να το δεχτούν ως έχει ή να το
απορρίψουν – αναλαμβάνοντας τις ευθύνες τους για μία ενδεχόμενη απόρριψη.

Ο κ. Ανάν θεωρεί ότι το δίλημμά του θα έχει αποτέλεσμα επειδή και οι δύο
πλευρές είναι αυτή τη στιγμή σε ιδιαίτερα δύσκολη διαπραγματευτικά θέση. Ο κ.
Ντενκτάς πιέζεται από την Τουρκία η οποία φιλοδοξεί εάν υπάρξει λύση του
Κυπριακού να πάρει στην Κοπεγχάγη ημερομηνία έναρξης ενταξιακών
διαπραγματεύσεων. Η Λευκωσία από την άλλη πλευρά, πιέζεται φοβούμενη πως ένα
ναυάγιο στο Κυπριακό με δική της υπαιτιότητα θα της στερήσει την ένταξη στην
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόσθετες δυσκολίες

Το νέο τελεσίγραφο δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην ελληνοκυπριακή πλευρά η
οποία εξ αρχής εμφανιζόταν διχασμένη απέναντι στο σχέδιο Ανάν. Κατ’ αρχήν σε
πολιτικό επίπεδο: οι κ.κ. Παπαδόπουλος και Χριστόφιας είχαν εκφράσει έντονες
επιφυλάξεις για το σχέδιο. Είχαν συμφωνήσει με την αποδοχή του σχεδίου ως
αφετηρία διαπραγμάτευσης θεωρώντας ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει ευνοϊκότερο
έως τις 12 Δεκεμβρίου. Με τη νέα εξέλιξη, η οποία αποκλείει ουσιαστικά την
όποια διαπραγμάτευση επί του σχεδίου, οι δύο πολιτικοί άνδρες ενδέχεται να
απορρίψουν το σχέδιο Ανάν ρίχνοντας έτσι όλο το βάρος της απόφασης στον
Πρόεδρο Κληρίδη.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά όμως είναι διχασμένη και σε επίπεδο κοινής γνώμης.
Ήδη, σύμφωνα με γκάλοπ που έδωσε στη δημοσιότητα ο Στέφανος Μάνος, το 52% των
Ελληνοκυπρίων προτιμά δύο χωριστά κράτη – και μόνον το 17% υποστηρίζει λύση
του Κυπριακού στη βάση του σχεδίου Ανάν. Η δημοσκόπηση αυτή έρχεται να
προστεθεί σε άλλες που έγιναν τις τελευταίες ημέρες – και οι οποίες δείχνουν
αυξανόμενη αντίδραση των Ελληνοκυπρίων στο σχέδιο του γενικού γραμματέα του
ΟΗΕ.

Πιέζουν για λύση-πακέτο

Διπλωματικές πηγές εκτιμούσαν ότι πίσω από την εκβιαστική στάση του κ. Ανάν
βρίσκεται ο αγγλοσαξονικός παράγοντας – οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί, που
πιέζουν για λύση-πακέτο στην Κοπεγχάγη, με την Τουρκία να παίρνει ημερομηνία
διαπραγματεύσεων, την Κύπρο να εντάσσεται και το Κυπριακό να επιλύεται. Στην
κατεύθυνση αυτή δείχνουν και οι χθεσινές δηλώσεις του καγκελαρίου Σρέντερ, που
μέχρι τώρα ήταν ο μεγαλύτερος πολέμιος του τουρκικού αιτήματος. Όπως είπε, «το
πραγματικό ερώτημα τώρα είναι να αποφασισθεί μια ημερομηνία, όχι για την
ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση, αλλά για την έναρξη των ενταξιακών της
διαπραγματεύσεων». Και πρόσθεσε: «Έχουμε κάνει σαφές ότι η Γερμανία θα πιέσει
για ένα σήμα στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, που θα πηγαίνει πέρα από τις αποφάσεις
που ελήφθησαν τον Οκτώβριο στις Βρυξέλλες».

Την ίδια στιγμή, η τουρκική ηγεσία αγωνιά μήπως συγκατανεύσει σε μια επίλυση
του Κυπριακού και, παρ’ όλα αυτά, δεν πάρει την πολυπόθητη ημερομηνία. Το
άγχος αυτό φέρεται να μετέφερε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κ. Γιακίς στον
Γιώργο Παπανδρέου, κατά την τηλεφωνική συνομιλία στην οποία «κλείστηκε» η
επίσκεψη του Έλληνα υπουργού στην Άγκυρα. Ο κ. Γιακίς είπε συγκεκριμένα πως
εάν η Άγκυρα δείξει καλή συμπεριφορά στο Κυπριακό, αλλά οι εταίροι δεν της
δώσουν ημερομηνία, δεν θα μπορούν να… σταθούν όταν γυρίσουν από την
Κοπεγχάγη στην Τουρκία.

Στο μεταξύ, στο διπλωματικό παιχνίδι εξακολουθεί να παίζει ενεργό ρόλο ο
αρμόδιος για τη διεύρυνση Επίτροπος, Γκίντερ Φερχόιγκεν. Αφού επανέλαβε πως η
Κύπρος θα ενταχθεί στην Ένωση «ό,τι κι αν συμβεί», προειδοποίησε τους
Τουρκοκύπριους, αλλά και την Άγκυρα, για τις συνέπειες ενδεχόμενης μη
επίτευξης συμφωνίας στο Κυπριακό. Σημείωσε ότι το σχέδιο Ανάν προσφέρει μια
ιστορική δυνατότητα στους Τουρκοκύπριους, η οποία δεν πρόκειται να τους
ξαναπαρουσιασθεί στο μέλλον.