Στενή παρακολούθηση για έλλειμμα και χρέος

Σε καθεστώς στενής παρακολούθησης που επεκτείνεται σε όλα τα δημοσιονομικά
μεγέθη των χωρών της ζώνης του ευρώ φιλοδοξεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να
μετατρέψει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο είχε χαρακτηρίσει
διά στόματος του προέδρου της Ρομάνο Πρόντι «βλακώδες».

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Επίτροπος Πέδρο Σόλμπες. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ενίσχυση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (στη φωτογραφία με τον Ρομάνο Πρόντι)

Η παρακολούθηση από την Κομισιόν θα αφορά όχι μόνο το δημοσιονομικό έλλειμμα,
όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα, αλλά και το δημόσιο χρέος, γεγονός που οδηγεί την
Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, στο στόχαστρο της Επιτροπής. Οι δύο χώρες,
αναφέρει στην ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «γεννούν τις πιο ζωηρές
ανησυχίες, καθώς τα επίπεδα των χρεών τους παραμένουν κατά πολύ υψηλότερα του
100% του ΑΕΠ τους και οι πρόοδοι που έχουν σημειώσει τα τέσσερα τελευταία
χρόνια, προκειμένου να τα φέρουν κοντά στο όριο του 60%, υπήρξαν πολύ
περιορισμένες».

Απειλή με πρόστιμα

Στην ερώτηση ποιο θα ήταν ένα ρεαλιστικό ποσοστό μείωσης του χρέους κάθε
χρόνο, ο αρμόδιος επίτροπος κ. Πέδρο Σόλμπες απάντησε ότι θεωρεί επιθυμητό
έναν ρυθμό ετήσιας μείωσης της τάξης του 4% με 5% του ΑΕΠ. Απουσία συμμόρφωσης
μπορεί να επισύρει, σύμφωνα με τον κ. Σόλμπες, ενεργοποίηση της διαδικασίας
του άρθρου 104 της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας σχετικά με τα
υπερβολικά ελλείμματα, η οποία μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην επιβολή
προστίμων.

Ο κ. Σόλμπες σημείωσε, ωστόσο, ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν θα ισχύσουν πριν από
το 2003, αφού θα τεθούν υπό την έγκριση των «15» στη σύνοδο κορυφής του
Μαρτίου, επί ελληνικής προεδρίας. Ο Ισπανός επίτροπος πρόσθεσε ότι η
αντιμετώπιση του δημόσιου χρέους απαιτεί σοβαρότερη ανάλυση γιατί στο παρελθόν
«υπήρξαν χώρες που πέτυχαν πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 4% και 5% του
ΑΕΠ τους, αλλά δεν κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν τα χαμηλά επιτόκια του ευρώ
για να μειώσουν ανάλογα και τα χρέη τους».

Παρεκτροπές μεγάλων

Το νέο καθεστώς, πάντως, δεν συνδέεται τόσο με την κατάσταση του δημόσιου
χρέους στην Ελλάδα όσο με τις πρόσφατες παρεκτροπές από τη δημοσιονομική
πειθαρχία των ισχυρότερων οικονομιών του ευρώ (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία). Οι
χώρες του ευρώ υποχρεούνται στο εξής να μειώνουν τα διαρθρωτικά ελλείμματά
τους κατά 0,5% του ΑΕΠ τους κάθε χρόνο μέχρι να πετύχουν προϋπολογισμούς
σχεδόν ισοσκελισμένους ή πλεονασματικούς. «Αυτό το ποσοστό βελτίωσης της
διαρθρωτικής δημοσιονομικής θέσης θα πρέπει να είναι υψηλότερο σε χώρες με
υψηλά ελλείμματα ή χρέη», ενώ και σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας
«μια προκυκλική χαλάρωση του προϋπολογισμού θα πρέπει να θεωρείται παραβίαση
των απαιτήσεων».

Πάντως, το νέο πλαίσιο «έξυπνης και ευέλικτης» εφαρμογής του Συμφώνου
Σταθερότητας περιέχει και διατάξεις υπέρ των πολιτικών διαρθρωτικού χαρακτήρα,
με στόχο την ανάπτυξη και την αύξηση της απασχόλησης. Η ανακοίνωση της
Επιτροπής αναφέρει ότι «μια προσωρινή επιδείνωση της διαρθρωτικής
δημοσιονομικής θέσης ενός κράτους – μέλους θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή εάν
απορρέει από την εφαρμογή μιας ευρείας διαρθρωτικής μεταρρύθμισης, λ.χ. μιας
φορολογικής μεταρρύθμισης ή ενός μακροπρόθεσμου προγράμματος δημοσίων
επενδύσεων σε υλική υποδομή ή σε ανθρώπινο κεφάλαιο».

Ο νέος κώδικας

Εξάλλου, σε ξεχωριστή ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποιεί τον
νέο κώδικα που προτίθεται να εφαρμόσει για την «αξιόπιστη, διαφανή και έγκαιρη
κατάρτιση των δημοσιονομικών στατιστικών» των χωρών της ευρωζώνης αναφέροντας
ως παράδειγμα τον «επιτυχή έλεγχο από την Eurostat των δημόσιων λογαριασμών
της Ελλάδας με βάση το σύστημα ΕΣΟΛ 95». Ο κώδικας αυτός αναμένεται να
υιοθετηθεί από το Συμβούλιο ΕΚΟΦΙΝ πριν από τον Μάρτιο του 2003.