ΜΑΤΙΕΣ Λιβανελί

Όλα ξεκίνησαν έτσι: ο αείμνηστος φίλος μου Μάνος Λοΐζος, με πήρε ένα μεσημέρι
στο τηλέφωνο και μου είπε: «Βρίσκεται στην Ελλάδα ένας σπουδαίος Τούρκος
συνθέτης, ονόματι Λιβανελί. Έχει γράψει τη μουσική για την ταινία “Το κοπάδι”,
αν έχεις ακούσει. Ο Λιβανελί, Ζιλφί το μικρό του όνομα ή Ομέρ, αν προτιμάς,
θέλει να γυρίσει έναν δίσκο με τη Φαραντούρη στην Ελλάδα και να μείνει εδώ ή
να ζει σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, γιατί αν επιστρέψει στην πατρίδα του, θα
τον συλλάβουν οι μπάτσοι του “χασάπη” τού Εβρέν και θα τον κλείσουν στα
μπουντρούμια της Πόλης – είναι πολέμιος της χούντας, όπως αντιλαμβάνεσαι. Από
σένα, τι θέλω: να σου φέρουμε τις μουσικές του και, αν σου αρέσουν, να τις
ντύσεις με στίχους. Το επιχείρησαν ένα-δυο άλλοι, αλλά απέτυχαν. Και, τότε,
πρότεινα εσένα, στη Μαρία και τον Τηλέμαχο, λέγοντάς τους, γελώντας, πως
είσαι… θαυματοποιός και θα τα καταφέρεις…».

Είπα, αμέσως, «ναι». Γιατί θυμήθηκα τα δικά μου, στη δικτατορία, όταν έστελνα
επιστολές σε γνωστούς Έλληνες συνθέτες, που εργάζονταν στο εξωτερικό, για να
γράψουμε μερικά τραγούδια σε δίσκους και να κερδίσω μερικά χρήματα, ώστε να
μπορέσω να ζήσω, με δικά μου λεφτά, στο Μπαν Γκόντεσμπεργ, όπου με φιλοξενούσε
– και με τάιζε – ο Άγγελος Μαρόπουλος. Απάντηση, δυστυχώς, δεν έλαβα από
κανέναν συνθέτη, μολονότι, ως στιχουργός, είχα «όνομα» από το 1963. Απάντηση
δεν έλαβα και από τον Παύλο Μπακογιάννη, όταν τον παρακάλεσα να με
χρησιμοποιήσει, ως συνεργάτη του, στη – σπουδαία – εκπομπή του, στον
ραδιοσταθμό του Μονάχου. Ας είναι…

Ο Λιβανελί ήρθε στο σπίτι μου, στην Καισαριανή, την άλλη μέρα. Μαζί του η
Φαραντούρη, ο Τηλέμαχος Χυτήρης και ο Λοΐζος. Πρέπει να ήταν τέλος του ’81,
αρχές του ’82, γιατί στην εξουσία βρισκόταν το ΠΑΣΟΚ. Ο Τούρκος συνθέτης
μιλούσε αγγλικά και ήταν ήρεμος, γλυκός. Κάποια στιγμή έβγαλε από τη θήκη του
το σάζι του και άρχισε να παίζει τα τραγούδια του. Τα μαγνητοφώνησα αμέσως.
Και έχω και την κασέτα. Υπέροχες μουσικές! Με λαϊκό χρώμα. Βουτηγμένες σε μια
νοσταλγία, που πονάει.

Σε μία εβδομάδα παρέδωσα τους στίχους μου. Σε 15 ημέρες, η Μαρία ηχογράφησε τα
κομμάτια. Και σ’ έναν μήνα κυκλοφόρησε ο δίσκος: «Η Μαρία Φαραντούρη
τραγουδάει Λιβανελί». Δίσκος που άρεσε και πήρε και το πρώτο βραβείο, ως ο
καλύτερος ξένος δίσκος στη Γερμανία, το 1984. Από τον ίδιο δίσκο, το τραγούδι
«Μετανάστης» γυρίστηκε από τον Νταλάρα, αλλά και την Πρωτοψάλτη, για άλλες
παραγωγές.

Ο Λιβανελί, στενός φίλος, από χρόνια, του Μίκη, με κοινές συναυλίες και με
αγώνες για την ελληνοτουρκική φιλία, βγήκε βουλευτής στις πρόσφατες τουρκικές
εκλογές, με το κόμμα του Μπαϊκάλ. Σε συνέντευξή του, στα «ΝΕΑ», διαβάζω: «Η
θαυματουργή λύση για να διορθωθούν τα πράγματα στην Τουρκία είναι η
προετοιμασία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Και σκέφτομαι: μερικοί ακόμη
βουλευτές, σαν το Λιβανελί, στην Τουρκία και το κλίμα θα άλλαζε πολύ πιο
γρήγορα, προς το καλύτερο, ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα.