Απειλεί με βέτο ο Σημίτης

Χοντραίνει το παιχνίδι με την Τουρκία, λίγες μέρες πριν από τη Σύνοδο
Κορυφής της Κοπεγχάγης και την απόφαση για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Άγκυρα – όπως έγινε χθες σαφές – προσανατολίζεται με την ενθάρρυνση των ΗΠΑ
αλλά και της Βρετανίας να εντάξει σε ένα ενιαίο «πακέτο» όλα τα εκκρεμή
θέματα: την επίλυση του Κυπριακού, την απεμπλοκή της υπόθεσης του ευρωστρατού
και την απαίτησή της για ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την
Ένωση.

Μία προσπάθεια που ανησυχεί ιδιαίτερα την Αθήνα. Για τον λόγο αυτό, ο
Πρωθυπουργός εμφανίστηκε χθες, σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, αποφασισμένος να
φτάσει μέχρι και σε βέτο στην Κοπεγχάγη, σε περίπτωση που αμφισβητηθεί η
ένταξη της Κύπρου μαζί με τις υπόλοιπες εννέα υποψήφιες χώρες. Ενδεικτικό των
ελληνικών προθέσεων ήταν η δήλωση του κ. Παπανδρέου αμέσως μετά πως εάν
κάποιοι εμποδίσουν την κυπριακή ένταξη, «θα έχουν να αντιμετωπίσουν εμάς».

Η νέα στρατηγική της Άγκυρα για… πακετοποίηση όλων των εκκρεμών ζητημάτων
ήρθε 15 ημέρες μετά τις τουρκικές εκλογές και τα αντιφατικά μηνύματα που
εξέπεμπαν τις δύο τελευταίες βδομάδες όλοι οι παράγοντες εξουσίας της
Τουρκίας: ο κ. Ερντογάν, το διπλωματικό κατεστημένο, οι στρατηγοί και οι
εκπρόσωποι του ψευδοκράτους.

Στόχος της τουρκικής πολιτικής είναι, όπως εκτιμούν διπλωματικοί κύκλοι στην
Αθήνα, να μετατραπεί η Σύνοδος Κορυφής της Κοπεγχάγης (11-13 Δεκεμβρίου) σε
ένα 48ωρο… παζάρι, από το οποίο η Άγκυρα ελπίζει να πάρει κάτι σε αντάλλαγμα
για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τη διαπραγματευτική τακτική της Άγκυρας προδιέγραψε ο νέος υπουργός Εξωτερικών
της Τουρκίας, Γιασάρ Γιακίς, δηλώνοντας πως «θα μπορούσαν να γίνουν ορισμένες
παραχωρήσεις στο Κυπριακό και στο θέμα της ΚΕΠΑΑ (σ.σ.: ευρωστρατός)… Είναι
φυσιολογικό να προβούμε σε παραχωρήσεις σε ορισμένα θέματα για να
εξασφαλίσουμε τον καθορισμό ημερομηνίας έναρξης διαπραγματεύσεων». Λίγο
αργότερα, στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο κ. Ερντογάν, μετά τη συνάντησή του με
τον κ. Μπλερ – τον μεγαλύτερο υπέρμαχο, εντός Ένωσης, της έναρξης
διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τούρκος
ηγέτης είπε στους Βρετανούς συνομιλητές του πως δεν πρόκειται «κατ’ ουδένα
τρόπο» να απαντήσει η Άγκυρα στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ για το σχέδιο λύσης
του Κυπριακού. Στη στάση αυτή του κ. Ερντογάν απάντησαν από την Πράγα
κυβερνητικές πηγές, λέγοντας ότι «η Τουρκία οφείλει να απαντήσει θετικά τώρα
στο θέμα του ευρωστρατού και να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις για το
Κυπριακό».

Αυτή η «γραμμή» της Άγκυρας ασφαλώς ήταν σε συνεννόηση με την τουρκοκυπριακή
πλευρά, καθώς ο πρωθυπουργός του ψευδοκράτους κ. Ερόγλου έσπευσε χθες να
απορρίψει επισήμως το σχέδιο Ανάν για το Κυπριακό. Όπως είπε, δεν αποδέχεται
το σχέδιο ως βάση διαπραγμάτευσης, αλλά υποστηρίζει τη συνέχιση των απευθείας
διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, ο Ραούφ Ντενκτάς δήλωσε στη Νέα Υόρκη ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά
μελετάει το σχέδιο Ανάν, ώστε να εξακριβώσει τις παγίδες, κατά την έκφρασή
του, που υπάρχουν σε αυτό. Σύμφωνα με τον παράνομο τουρκοκυπριακό ραδιοσταθμό
Μπαϊράκ, μιλώντας στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται, ο Ραούφ Ντενκτάς είπε πως
αν αυτές οι παγίδες δεν ληφθούν υπόψη, ο τουρκοκυπριακός λαός θα εξαλειφθεί
από την Κύπρο και θα υποβιβαστεί σε μειονότητα.

Ο Ντενκτάς υπεβλήθη χθες το απόγευμα και σήμερα το πρωί σε νέες ιατρικές
εξετάσεις, που δεν έδειξαν προβλήματα στην καρδιά και στους πνεύμονες, και
αναμένεται να λάβει εξιτήριο σε δύο ή τρεις ημέρες και να αναχωρήσει αμέσως
για τα κατεχόμενα.

Σε «διαρροή», τέλος, που έγινε στον τουρκικό Τύπο, ο απερχόμενος Πρωθυπουργός
κ. Ετζεβίτ φέρεται να συμβούλευσε τον διάδοχό του κ. Γκιουλ να… προσέξει τις
παγίδες του σχεδίου Ανάν. Και – κατά… σύμπτωση – 30 τουρκικά μαχητικά και
χθες προέβησαν σε παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου στο Κεντρικό και
Βόρειο Αιγαίο. Οκτώ από αυτά ήταν οπλισμένα, ενώ σε έξι περιπτώσεις οι Τούρκοι
πιλότοι αντέδρασαν στη διαδικασία αναχαίτισης, με αποτέλεσμα ισάριθμες
εικονικές αερομαχίες.

Γ.Α. Παπανδρέου: Αποφασιστικό μήνυμα

Η νέα στάση της Άγκυρας, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που ασκούνται από
τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη για έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ένωση,
αποτέλεσε αντικείμενο και της χθεσινής, πρωινής σύσκεψης που είχε ο Κώστας
Σημίτης με τους υπουργούς κ.κ. Παπανδρέου, Παπαντωνίου, Γιαννίτση και
Πρωτόπαπα (φωτογραφία αρχείου).

Ο κ. Σημίτης είχε δεχθεί εισηγήσεις για «ήπιους τόνους», όσον αφορά την
επικείμενη σύνοδο της Κοπεγχάγης. Ωστόσο, συμπαρατάχθηκε με την άποψη του
Γιώργου Παπανδρέου για «αποστολή πολύ αποφασιστικών μηνυμάτων», που θα φτάνουν
έως τη χρήση του βέτο στην περίπτωση που κάποιος εταίρος – επικαλούμενος το
Κυπριακό – επιχειρήσει να εμποδίσει την άμεση ένταξη της Κύπρου στην Ένωση.

Ο κ. Παπανδρέου μιλούσε μετά λόγου γνώσεως όταν πρότεινε σκληρή στάση: ο
Βρετανός διαμεσολαβητής για το Κυπριακό, Ντέιβιντ Χάνεϊ, που ήταν χθες στην
Αθήνα – και που έχει προκαλέσει την ενόχληση του υπουργείου Εξωτερικών όλο το
τελευταίο διάστημα με τους παρασκηνιακούς κι εκβιαστικούς χειρισμούς του –
απάντησε μάλλον υπερβολικά διπλωματικά στο κρίσιμο ερώτημα. Όταν ρωτήθηκε για
την ένταξη της Κύπρου σε περίπτωση μη επίλυσης του πολιτικού προβλήματος, είπε
«βρείτε τις απαντήσεις στο Ελσίνκι, εκεί βρίσκονται όλα» – ένα σαφές
υπονοούμενο, σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους, στην αμφιλεγόμενη φράση των
συμπερασμάτων εκείνης της Συνόδου ότι η απόφαση για την ένταξη της Κύπρου θα
ληφθεί «λαμβάνοντας υπόψη όλους τους συναφείς παράγοντες».

Οι κ.κ. Σημίτης και Κληρίδης αποφάσισαν χθες κάτι ακόμη – που διεφάνη στη
σύσκεψη στο Μαξίμου και στην αντίστοιχη που έγινε στη Λευκωσία: ότι η
ελληνοκυπριακή πλευρά είναι διατεθειμένη να υπογράψει και να διαπραγματευθεί
το σχέδιο Ανάν μέχρι την Κοπεγχάγη. Μετά, τα δεδομένα αλλάζουν, καθώς θα
γίνουν εκλογές στην Κύπρο – κι ο κ. Κληρίδης δεν πρόκειται, φυσικά, να
διαπραγματεύεται σε προεκλογική περίοδο. Το μήνυμα αυτό εστάλη διά της
διπλωματικής – και… τηλεφωνικής – οδού σε όλους τους διεθνείς παίκτες.

Επίσης θα το ξεκαθαρίσει ο κ. Παπανδρέου στις συναντήσεις που θα έχει στην
Ουάσιγκτον στις 27-28 Νοεμβρίου.