[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Για τέσσερις πιθανές επιλογές στο Κυπριακό έκανε λόγο ο υπουργός Εξωτερικών
στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής την περασμένη εβδομάδα: διπλή
ένωση, διχοτόμηση, διαιώνιση της σημερινής κατάστασης, ομοσπονδία.

Η διπλή ένωση πέθανε το 1964, μαζί με το σχέδιο Άτσεσον. Με τη διαιώνιση της
σημερινής κατάστασης αισθάνονταν ανασφαλείς οι Κύπριοι, γι’ αυτό άλλωστε
υπέβαλαν αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ομοσπονδία και διχοτόμηση όμως
παραμένουν στη συζήτηση.

Η ομοσπονδία είναι το πιο δύσκολο εγχείρημα. Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι
ποτέ δεν έζησαν μαζί, δεν έχουν κοινή συνείδηση, οι σχέσεις τους
χαρακτηρίζονται από αμοιβαία καχυποψία. Πολλοί μάλιστα πιστεύουν ότι οι δύο
κοινότητες δεν έχουν καμία διάθεση να ζήσουν μαζί, αυτό όμως θα το δείξει η
ιστορία.

Γιατί ομοσπονδία λοιπόν; Γιατί στην υπόθεση «Κυπριακό» υπάρχουν δύο σταθερές.
Πρώτον, κανείς δεν μπορεί να πετάξει τον άλλον στη θάλασσα. Και, δεύτερον, οι
Τουρκοκύπριοι δεν δέχονται να αποτελούν μειονότητα σε ένα ελληνοκυπριακό
κράτος. Αυτές οι δύο σταθερές διασφαλίζονται από την ισορροπία ισχύος στη
Μεγαλόνησο και την Ανατολική Μεσόγειο, δηλαδή την παράμετρο που καθορίζει τις
διεθνείς σχέσεις.

Ομοσπονδία όμως σημαίνει ότι στα πολιτικά πράγματα της Κύπρου θα έχουν λόγο –
και ένα είδος βέτο – οι Τουρκοκύπριοι, αλλιώς το καθεστώς τους είναι εκείνο
της απλής μειονότητας, το οποίο δεν αποδέχονται. Αυτό όμως συνεπάγεται πως η
Κύπρος δεν θα είναι πλέον «η ελληνική Μεγαλόνησος», αλλά κάτι τρίτο. Και η
αποδοχή αυτής της πραγματικότητας είναι η πεμπτουσία του συμβιβασμού, για να
παραμείνει ενιαία η Κύπρος.

Όποιος δεν αποδέχεται τον συμβιβασμό όμως, δεν μπορεί ταυτόχρονα να λέει ότι
θέλει μια ενιαία Κύπρο. Και ίσως οι πιο σοβαροί επικριτές του συμβιβασμού να
είναι εκείνοι που τάσσονται υπέρ της διχοτόμησης, με το επιχείρημα ότι έτσι
διατηρείται το 70% της Κύπρου ως αμιγώς ελληνικό γεωπολιτικό προγεφύρωμα. Σε
τελευταία ανάλυση, αυτό είναι ένας ορθολογικός πολιτικός στόχος. Και αν ο
ελληνικός και ο κυπριακός λαός αποφασίσουν ότι θέλουν να σηκώσουν το βάρος,
δικαίωμά τους…