Δεν ξεχνώ!

Προσπαθούσα να καταλάβω. Εκείνη τη μία, τη μόνη ημέρα που τα δελτία ειδήσεων
πήγαν στην μπάντα την Κύπρια Άννα Βίσση και φέρανε στο προσκήνιο το Κυπριακό.
Προσπαθούσα να καταλάβω. Στις πέντε το απόγευμα θα ξέρουμε – έλεγαν. Τι; Στις
οκτώ το βράδυ θα κάνει διάγγελμα ο Πρωθυπουργός. Και θα λέει τι;

Με πυξίδα το τηλεκοντρόλ στριφογύριζα από κανάλι σε κανάλι. Μέχρι που άρχισαν
να μπαίνουν τα πράγματα στη θέση τους. Μέχρι που σε απλά ελληνικά ξεδιπλώθηκε
το «α βου α βα» της πρότασης Ανάν. Ένα κράτος, μία ιθαγένεια, το 28,5 των
εδαφών στην τουρκική πλευρά, Αμμόχωστος και Μόρφου πίσω σ’ εμάς, Πρόεδρος
Δημοκρατίας ανά δεκάμηνο, σε αναλογία δύο προς ένα για την κυπριακή πλευρά,
υπουργοί τέσσερις Ελληνοκύπριοι δύο Τουρκοκύπριοι, επιστροφή 85.000 προσφύγων
– σε πόσα χρόνια αλήθεια – και πάει λέγοντας.

Προσπαθούσα να καταλάβω. Όχι να κρίνω. Όχι να τοποθετηθώ. Δεν είμαι ειδική.
Δεν διακατέχομαι από το σύνδρομο του ξερόλα. Απλά, αναρωτιέμαι. Είκοσι οκτώ
ολόκληρα χρόνια δεν μπόρεσε κανένας να λύσει το Κυπριακό. Θα λυθεί τώρα; Στο
πιτς φιτίλι; Με τον Ντενκτάς να το παίζει έτσι – γιουβέτσι; Τη μία
διαλλακτικός, την άλλη δεν σηκώνουμε μύγα στο σπαθί μας, διότι του Τούρκου ο
τράχηλος ζυγόν δεν υποφέρει; Θα δείξει. Γι’ αυτό υπάρχει και δημοψήφισμα.
Γιατί εκείνη θα είναι η ώρα του λαού της Κύπρου. Η σπάνια ώρα που ένας λαός
αποφασίζει για τη μοίρα του.

Καθώς ήμουνα κολλημένη στη συσκευή, θυμήθηκα το παλιό αυτοκόλλητο σηματάκι που
φοράγαμε κάποτε όλοι στο πέτο. Τη σχήμα της Κύπρου, το χρυσοπράσινο φύλλο του
Οδυσσέα Ελύτη και έγραφε «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!». Οι περισσότεροι που τόσο περήφανα το
έφεραν, το περιέφεραν, ξέχασαν. Εγώ θυμάμαι. Εγώ όντως δεν ξεχνώ.

Δεν ξεχνώ τη γη του πατέρα μου. Τη γη μου. Πρώτη φορά που μπήκα σε αεροπλάνο,
πέντε χρόνων παιδάκι, μαζί με τη μητέρα μου πετάξαμε για Λευκωσία. Τότε υπήρχε
αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Τότε υπήρχε μια Λευκωσία ολόκληρη και όχι
κατακερματισμένη από τον Αττίλα με διαχωριστικές γραμμές πράσινες, κόκκινες
και κίτρινες. Υπήρχε Λευκωσία. Υπήρχε Αμμόχωστος. Υπήρχε Κερύνεια.

Υπήρχε το χωριό του πατέρα μου. Η Μόρφου. Εκεί που μεγάλωσε, εκεί που έμαθε τα
πρώτα του γράμματα, εκεί που έπαιξε – όσο έπαιζαν τότε τα φτωχαδάκια των
αγροτικών οικογενειών. Εκεί που – πολύ αργότερα – έξω από το Γυμνάσιο, έστησαν
τον ανδριάντα του. Για να τον γκρεμίσουν οι Τούρκοι μετά την εισβολή.

Δεν ξεχνώ τη γη του πατέρα μου. Τη γη μου. Η μητέρα μου φρόντιζε πάντα να μην
ξεχνώ. Στα χρόνια που ακολούθησαν, με έστελνε διακοπές του Πάσχα, καλοκαίρια,
σ’ αυτή την τεράστια αγκαλιά που ήταν για μένα η οικογένεια του μπαμπά. Γέλια,
χαρές, παιχνίδια και οι εξαίσιες λιχουδιές της θείας Ευρούς.

Το σπίτι της Ήβης και του Γιάννη στην Κερύνεια. Πάνω στη θάλασσα.
Τσαλαβουτούσαμε ξυπόλητοι από το πρωί μέχρι το βράδυ, ξεφωνίζαμε, δεν αφήναμε
άνθρωπο να κοιμηθεί στη μεσημβρινή σιέστα. Χτίζαμε πύργους στην άμμο.
Συμβολικό; Χώναμε τα παιδικά μας πέλματα στην άμμο τού σήμερα, του τώρα,
ανυποψίαστοι για τον ζόφο τού αύριο. Το εκθαμβωτικά πορτοκαλί του ήλιου έδυε.
Για να μην ανατείλει είκοσι οκτώ ολόκληρα χρόνια.

Δεν ξεχνώ. Τα μικρά, τα απλά, τα καθημερινά. Στην Κύπρο είδα για πρώτη φορά
τηλεόραση. Στα τέλη του ’60, όλοι είχανε στο σαλόνι τους μαγικές ασπρόμαυρες
συσκευές με μαγικές ασπρόμαυρες σειρές. Σινεμά μες στο σπίτι. Απίστευτο! Πώς
να ξεκολλήσεις; Τα συνομήλικά μου ξαδέλφια την σνομπάρανε. Μέρος της ζωής
τους, βλέπεις. Για μένα όμως; Μια χλιδή απερίγραπτη.

Δεν ξεχνώ! Μικρά, απλά, καθημερινά. Στην Κύπρο, για πρώτη φορά έμαθα το γκρέιπ
φρουτ. Μου έστυβε κάθε πρωί ο θείος Χρήστος. Γκρέιπ φρουτ με μπόλικη ζάχαρη
για να μην πικρίζει. Η θεία Ελέγκω ετοίμαζε το χαλούμι, τις φρυγανιές, του
Αβράαμ και του Ισαάκ τα αγαθά. Κι έπειτα, μπαίναμε στο αυτοκίνητο με το δεξί
τιμόνι και να οι βόλτες, να οι εκδρομές. Μια ολόφωτη ξενοιασιά. Μια λιακάδα
ψυχής. Επέστρεφα στην καθημερινότητα της Ελλάδας κουβαλώντας στις αποσκευές
μου άπειρα δώρα, παραπανίσια κιλά και μια προφορά τόσο έντονα κυπριακή, που
έκανα ένα μήνα να την αποβάλω.

Κι έπειτα μεγάλωσα. Κι έπειτα σκοτείνιασε το χρυσοπράσινο φύλλο. Βρέθηκα κι
άλλες φορές εκεί. Ως δημοσιογράφος πια. Για τον «Ταχυδρόμο» σε ταραχές και
διαδηλώσεις. Για το «Βήμα» σε εκλογές. Βρέθηκα πολλές φορές εκεί. Στη γη του
πατέρα μου. Στη γη μου.

Όμως, τίποτα δεν ήταν το ίδιο. Δεν μπορούσα πια να διανύσω ξυπόλητη την άμμο
της Κερύνειας. Δεν μπορούσα να ακολουθήσω τα βήματα του μπαμπά στη Μόρφου.
Πράσινες γραμμές. Διαχωρισμοί. Όρια και περιθώρια. Φυλάκια και φύλακες.
Φρουρές και φρουροί. Στρατός και στρατιώτες. Όπλα και οπλίτες. Και γυναίκες.
Γυναίκες στα μαύρα με τις πολυκαιρισμένες φωτογραφίες των παιδιών τους. Οι
αγνοούμενοι. Που αγνοήθηκαν. Που ξεχάστηκαν. Όπως το αυτοκόλλητο που φορούσαμε
κάποτε στο πέτο. Το «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ». Που ξεχάστηκε…

Δεν ξέρω – κανείς δεν ξέρει – τι θα γίνει, τι θα λυθεί, πώς θα λυθεί, αν θα
λυθεί. Περιμένω. Κι εγώ. Όπως όλοι. Όλοι που θυμούνται. Όλοι που – επί της
ουσίας – δεν ξεχνούν.

Χωρίς πατριωτικές υστερίες. Χωρίς εθνικιστικές νευρώσεις. Είμαι Ελληνίδα.
Είμαι Κύπρια. Είμαι Μορφίτισσα.

Δεν Ξεχνώ!