Δύο σενάρια για την επιστροφή εδαφών στους Ελληνοκύπριους περιέχει, υπό
μορφή χαρτών, το σχέδιο Ανάν για την επίλυση του Κυπριακού.






Η κυβέρνηση Κληρίδη θα έχει την ευχέρεια, όπως εικάζεται, να επιλέξει ένα από
τα δύο - μια επιλογή μάλλον δύσκολη, καθώς ο κάθε χάρτης περιέχει
πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.


Και οι δύο χάρτες του κ. Ανάν προβλέπουν τη διατήρηση ίδιου ποσοστού εδάφους
στους Τουρκοκύπριους - 28,6% ο ένας και 28,5% ο άλλος, έναντι 37% που είναι
σήμερα τα κατεχόμενα. Από και και πέρα, όμως, αρχίζουν οι διαφορές:


Η Καρπασία


Ο Χάρτης Β προβλέπει και την επιστροφή της Χερσονήσου της Καρπασίας, η οποία
ήταν πάντα ελληνική κι ακόμη και σήμερα έχει εγκλωβισμένους Ελληνοκύπριους.
Επιπλέον, διαθέτει - η Καρπασία - συμβολικά μνημεία για τον Ελληνισμό, όπως το
μοναστήρι του Αγίου Ανδρέα. Η επιστροφή της Καρπασίας θα αύξανε ακόμη την
ακτογραμμή του ελληνοκυπριακού τμήματος.


Αυτά είναι τα πλεονεκτήματα του Χάρτη Β έναντι του Χάρτη Α. Τα μειονεκτήματα
είναι ότι αφενός κάποια χωριά γύρω από την Αμμόχωστο δεν θα επιστραφούν, ενώ
εάν η ελληνοκυπριακή πλευρά στερείτο την Καρπασία, θα της εκχωρούνταν. Επίσης
το δικαίωμα αποκατάστασης των περιουσιών στην περίπτωση επιστροφής της
Καρπασίας θα περιοριζόταν: Στην περίπτωση του χάρτη Β η επιστροφή των
περιουσιών ανά κρατίδιο είναι 9% και ανά χωριό 14%. Στην περίπτωση του Χάρτη Α
οι επιστροφές περιουσιών φθάνουν το 11% ανά κρατίδιο και το 16% ανά χωριό.


Μόνος αρμόδιος να απαντήσει ποιο σενάριο προτιμά είναι ο Πρόεδρος Κληρίδης.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται και το εδαφικό να είναι από τα «δύσκολα σημεία» για τα
οποία θα χρειασθεί σκληρή διαπραγμάτευση μέχρι την Κοπεγχάγη, καθώς ήδη ο κ.
Ντενκτάς έχει τοποθετηθεί για το θέμα αυτό εξαιρετικά αρνητικά.


10 ερωτήσεις κaι απαντήσεις για το σχέδιο Ανάν



1. Τελικά, εάν εφαρμοσθεί το σχέδιο Ανάν, η Κύπρος τι θα είναι; Ομοσπονδία,
όπως ήθελαν οι Ελληνοκύπριοι, ή συνομοσπονδία, όπως ήθελε ο Ραούφ Ντενκτάς;


Απάντηση: Ούτε το ένα ούτε το άλλο - ή και τα δύο, ανάλογα με την ανάγνωση που
επιλέγει ο καθείς. Το ίδιο το κείμενο κάνει λόγο για Κράτος της Κύπρου, χωρίς
να προσδιορίζει εάν είναι ομοσπονδιακό ή συνομοσπονδιακό. Ωστόσο, το γεγονός
ότι θα έχει ενιαία κυριαρχία και ενιαία διεθνή προσωπικότητα παραπέμπει
ασφαλώς στην ομοσπονδία. Αντιστοίχως, βέβαια, αναφέρει ότι μοντέλο για το
Κράτος της Κύπρου αποτελεί η Ελβετία - η οποία είναι συνομοσπονδία.


2. Το σχέδιο Ανάν θέτει την υιοθέτησή του ως προϋπόθεση για την ένταξη της
Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση;


Απάντηση: Όχι - και, πάντως, όχι ευθέως, αφού ήδη οι «15» έχουν αποφασίσει πως
επίλυση κι ένταξη είναι δύο ξεχωριστά ζητήματα για την Κοινότητα. Το
χρονοδιάγραμμα, όμως, που βάζει είναι ευθέως ανάλογο με την ατζέντα της
Ένωσης: πρώτη υπογραφή πριν από την Κοπεγχάγη, οριστική επίλυση πριν από τις
υπογραφές προσχώρησης. Ακόμη, δεσμεύει προκαταβολικά το ενιαίο κράτος πως θα
στηρίξει την ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση - κάτι που αποτελεί παραβίαση των
κανόνων της Ένωσης, αφού μια χώρα γίνεται μέλος μόνον όταν εκπληροί τα
κριτήρια της Κοπεγχάγης.


3. Η ιθαγένεια είναι πράγματι μία και ενιαία, η κυπριακή;


Απάντηση: Ναι, με την έννοια ότι χορηγείται από μια κεντρική Αρχή. Ωστόσο,
προβλέπεται ένα εσωτερικό έγγραφο, κάτι σαν αστυνομική ταυτότητα, στην οποία
θα αναγράφεται εάν ο φέρων είναι Ελληνοκύπριος ή Τουρκοκύπριος. Αυτό δεν
συναντάται σε καμία άλλη συνομοσπονδία ή ομοσπονδία - στο Βέλγιο, λόγου χάρη,
οι ταυτότητες δεν αναγράφουν εάν ο κάτοχος είναι Φλαμανδός, Βαλόνος ή γερμανόφωνος.


4. Η πρόβλεψη για εξαμελές ισχυρό προεδρικό συμβούλιο, του οποίου θα
ηγείται για δύο θητείες Ελληνοκύπριος και για μία Τουρκοκύπριος, γιατί είναι
απαράδεκτη - ή «επώδυνη» - για την ελληνοκυπριακή πλευρά;


Απάντηση: Διότι οι Ελληνοκύπριοι συνιστούν το 80% του πληθυσμού, ενώ οι
Τουρκοκύπριοι αποτελούν το 20%. Η πλειονότητα, λοιπόν, δυσκολεύεται να δεχθεί
ότι το ανώτατο αξίωμα μπορεί να καταλαμβάνεται από εκπρόσωπο της μειονότητας -
και, μάλιστα, θεσμικά κατοχυρωμένα. Ωστόσο, η απόρριψη αυτής της πρόβλεψης θα
μπορούσε να εκληφθεί από τη διεθνή κοινότητα ως «ρατσισμός» - ενώ η ανασφάλεια
των Τουρκοκυπρίων θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί.



5. Η ελληνοκυπριακή και η ελληνική πλευρά είχαν θέσει ως προϋπόθεση τη
λειτουργικότητα του επανενωμένου κράτους. Το σχέδιο Ανάν διασφαλίζει αυτή τη
λειτουργικότητα;


Απάντηση: Είναι εξαιρετικά αμφίβολο. Για παράδειγμα, για μεταβατική περίοδο
τριών ετών, οι κ.κ. Κληρίδης και Ντενκτάς θα συμπροεδρεύουν του κράτους - και
θα πηγαίνουν... παντού μαζί. Αυτό εκ των πραγμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε
παράλυση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αντιστοίχως, το εξαμελές υπουργικό
συμβούλιο, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει το σχέδιο Ανάν, είναι αμφίβολο εάν
θα καταφέρει να έχει αποτελεσματική λειτουργία.


6. Μια άλλη προϋπόθεση που είχε θέσει η ελληνική πλευρά είναι η όποια λύση
να είναι σύμφωνη με το κοινοτικό κεκτημένο - με τα ισχύοντα στην Ένωση.
Τηρείται αυτή η προϋπόθεση;


Απάντηση: Ναι, σε πολύ μεγάλο βαθμό. Παραβιάζεται, ωστόσο, η αρχή της Ένωσης -
και μεταβατικά και μετά την παρέλευση της μεταβατικής περιόδου - για την
ελεύθερη εγκατάσταση, καθώς υπάρχει πλαφόν - ποσοστό πέρα από το οποίο δεν θα
μπορούν να εγκατασταθούν Ελληνοκύπριοι στο τουρκοκυπριακό κρατίδιο. Όμως, και
άλλες χώρες - μεταξύ των οποίων η Βρετανία ή η Δανία - έχουν κατοχυρώσει
εξαιρέσεις από το κοινοτικό κεκτημένο.


7. Τελικά, η Μόρφου κι η Αμμόχωστος επιστρέφονται ή όχι;


Απάντηση: Η ελληνοκυπριακή πλευρά υποστηρίζει πως εάν ερμηνεύσει κανείς τις
προβλέψεις για το εδαφικό, βγαίνει αυτό το συμπέρασμα. Όμως, αυτό δεν
αναφέρεται ρητώς στο σχέδιο - με αποτέλεσμα μια εύγλωττη σύγχυση όσον αφορά το
ποια και πόσα εδάφη επιστρέφονται. Συνακόλουθα, η σύγχυση επεκτείνεται και στο
πόσοι, ποιοι από τους πρόσφυγες και πότε μπορούν να επιστρέψουν.


8. Το κεντρικό κράτος θα έχει καμιά ουσιαστική εξουσία;


Απάντηση: Ναι, πέραν της ενιαίας εκπροσώπησης στο εξωτερικό - και στην Ένωση,
φυσικά - έχει την ευθύνη της άμυνας, της έκδοσης ιθαγένειας, ενώ έχει και
κρατική αστυνομία, αφού στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνεται η διαφύλαξη των
συνόρων, η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και των ναρκωτικών.


9Το σχέδιο Ανάν είναι αδιαπραγμάτευτο - δηλαδή, τα δύο μέρη είναι
υποχρεωμένα να απαντήσουν με ένα «ναι» ή ένα «όχι»;


Απάντηση: Όχι, έχουν επτά ημέρες για να απαντήσουν εάν το θεωρούν βάση
διαπραγμάτευσης ή όχι. Από εκεί και πέρα, έχουν μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου για να
υπογράψουν την κατ' αρχήν συμφωνία - και δύο μήνες για να ολοκληρώσουν την
πλήρη συμφωνία, που θα υποβληθεί για δημοψήφισμα στις δύο κοινότητες.


10Τι θα γίνει στην περίπτωση που οι Ελληνοκύπριοι ή οι Τουρκοκύπριοι ή και
οι δύο απορρίψουν το σχέδιο Ανάν στα δημοψηφίσματα;


Απάντηση: Άγνωστο. Η Κύπρος (χωρίς τα κατεχόμενα) θα γίνει μέλος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης και για κάποιον καιρό θα ισχύει στο νησί το status quo -
δηλαδή, η σημερινή διχοτόμηση.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από