Ακρότητες… αφύπνισης

Το αρνί ως προστατευτική ασπίδα, κομμάτια λάσπης για δοκιμασία της ανθρώπινης αντοχής και το βίντεο της Τάνια Μπρουγκέρα «Το βάρος της ενοχής» που προβάλλεται στο ΔΕΣΤΕ μιλάει για ιστορία, αγώνες, φεμινιστικές πρακτικές και ανυπότακτο πνεύμα

Ο λόγος: Η Τάνια Μπρουγκέρα, μία από τις σημαντικότερες καλλιτέχνιδες
της περφόρμανς της νεώτερης γενιάς, ήρθε από την Κούβα στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ για να
πλαισιώσει με τον δικό της τρόπο την έκθεση γυναικών καλλιτεχνών Fusion
Cuisine.

Ο τρόπος της: Εντελώς γυμνή, με μία μπόλια από εντόσθια κατσίκας στο
κεφάλι, μέσα στα οποία είχε κρεμάσει πέτρες, η Τάνια Μπρουγκέρα, υπήρχε
ανάμεσά μας. Στεκόταν και περίμενε την αντίδραση, τη συμμετοχή του κοινού, τις
απορίες τους, τις απόψεις τους για την… καλλιτεχνική της έκφραση.

«Η δουλειά μου αντλεί υλικό και ιδέες από πολιτικές και κοινωνικές
αντιπαραθέσεις. Όταν μου ζήτησαν να συμμετάσχω σε μία έκθεση γυναικείας
τέχνης, μου ήρθε στο μυαλό η σχέση των γυναικών με την ομορφιά και τη μόδα και
ο τρόπος που τα περιοδικά προβάλλουν το πρότυπο της σέξι γυναίκας», είπε στα
«ΝΕΑ».

Τι γίνεται όμως όταν μία γυναίκα απέχει από τα πρότυπα; Η Μπρουγκέρα
που εμπίπτει στην κατηγορία φυσιολογικής γυναίκας με γονίδια που δεν έχουν
συγγένεια με το DNA των μοντέλων, σκέφτηκε να εμφανιστεί γυμνή, με αυτό το
ιδιοκατασκεύασμα στο κεφάλι για να δηλώσει στο κοινό ότι η μόδα είναι μία
παρουσίαση που θα ήταν καλύτερη αν περιείχε και ένα διανοητικό περιεχόμενο.

Behaviour art: Επειδή η περφόρμανς έχει πολλά στοιχεία θεατρικά, η
Τάνια Μπρουγκέρα έχει εγκαταλείψει αυτό το είδος έκφρασης. Στο έργο της κάνει
η ίδια την αρχή χρησιμοποιώντας το σώμα της και στη συνέχεια περιμένει το
κοινό να ανταποκριθεί και να εκδηλώσει τις συμπεριφορές του. Κατ’ αυτόν τον
τρόπο φέρνει τον κόσμο αντιμέτωπο με τα προβλήματά τους και τους παρακινεί να
ασχοληθούν με αυτά και να τα εξετάσουν.

Κόντρα στην κόντρα: Με πέτρες και εντόσθια. Αφού αντί για φόρεμα, για
ρούχο, για μοντελάκι, η καλλιτέχνις χρησιμοποίησε οργανικά υλικά, κατ’
αντιστοιχία με τη μόδα που χρησιμοποιεί φυσικές πρώτες ύλες.

Το κοινό: Φιλικό ως προς την ιδέα της Μπρουγκέρα να παίξει με τα «ρούχα
του αυτοκράτορα», μίλησαν μαζί της επί παντός επιστητού. Όχι, δεν την κράτησαν
σε απόσταση, όπως έχει συνηθίσει να την αντιμετωπίζουν στις περφόρμανς που
έχει δώσει στην Αμερική. Αντίθετα, συνεργάστηκαν μαζί της και άνοιξαν κουβέντα
ανταλλάσσοντας πληροφορίες και απόψεις. Ίσως κάποιοι άνδρες στην αίθουσα
ένιωσαν αμηχανία με την τόσο αποκαλυπτική περιβολή της, με αυτήν την άκρως
καλλιτεχνική της ενδυμασία, όπου το σώμα δεν ήταν πρωταγωνιστής και σημασία
είχε το μυαλό. Γιατί, με το να τους πετάει κατά πρόσωπο τα εντόσθια μιας
κατσίκας τους χάλασε αυτήν την ηδονοβλεπτική στάση με την οποία αντιμετωπίζουν
το γυμνό γυναικείο σώμα.

Για συμπλήρωμα: Η Τάνια Μπρουγκέρα άφησε πίσω της το βίντεο «El Peso de
la Culpa» (Το Βάρος της Ενοχής) που προβάλλεται κατά τη διάρκεια της έκθεσης
Fusion Cuisine. Σε αυτό η καλλιτέχνις χρησιμοποιεί το κουφάρι ενός αρνιού –
σύμβολο θυσίας αλλά και υπακοής – και το εφαρμόζει στο σώμα της σαν
προστατευτική ασπίδα, ενώ αλείφει τα χέρια της με το λίπος του και καταναλώνει
κομμάτια λάσπης, σε μια προσπάθεια να υπαινιχθεί τη σωματική και πνευματική
κάθαρση, την ανθρώπινη αντοχή.

Η εξήγηση: Το βίντεο αποτελεί άμεση αναφορά στις μαζικές αυτοκτονίες
των ιθαγενών της Κούβας κατά την περίοδο της ισπανικής κατοχής. Επειδή δεν
είχαν όπλα για να πολεμήσουν, ο μόνος τρόπος να επαναστατήσουν ήταν να
καταναλώσουν χώμα μέχρι θανάτου.

Οδηγίες «χρήσης»

Πού: Στο Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, Ομήρου 8, Νέο Ψυχικό, τηλ. 010-6729.460,
παρουσιάζεται μέχρι τις 30 Οκτωβρίου η έκθεση Fusion Cuisine: 21 γυναίκες-13
χώρες.

Πότε: Καθημερινά από 12.00 έως 20.00, Σάββατο από 12.00 έως 16.00.

Επιπλέον: Στο Artstore του ΔΕΣΤΕ παρουσιάζονται έξυπνα και χρήσιμα
αντικείμενα για το σπίτι ή το γραφείο που σχεδιάζουν και προτείνουν Έλληνες
και ξένοι καλλιτέχνες και ντιζάινερς.