ΖΑΝ ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΜΠΟΝΟΜ Ψυχογράφημα με έναν… φακό

«Ο Μόραλης δεν στεκόταν ακίνητος ούτε στιγμή, με δυσκόλεψε πάρα πολύ. Ο
Σολτζενίτσιν ήταν πολύ απλός, αλλά σαν κλεισμένος μέσα στους στοχασμούς του.
Είχες την αίσθηση ότι ενσάρκωνε το γκούλαγκ. Είχε τεράστια χέρια. Η Σαγκάν
ήταν στα καλά της τότε, υπέγραφε ένα βιβλίο, ο Λεβί-Στρος καθόταν στο γραφείο
του στο Κολέζ ντε Φρανς, ο Σλοβένος ζωγράφος Ζόραν Μούζιτς μού γύρισε την
πλάτη και άρχισε να ζωγραφίζει γιατί τον είχε εμπνεύσει, λέει, η κουβέντα μας.
Ο ζωγράφος Πιέρ Σουλάζ δεν θέλησε ποτέ να δημοσιεύσει τα πορτρέτα που του
έκανα γιατί ήταν, υποτίθεται, “πολύ κοντά στην αλήθεια”…».

Ο Γιάννης Μόραλης στο ατελιέ του στην Αίγινα, το 2000. «Μεγάλος ζωγράφος αλλά πολύ δύσκολος να φωτογραφηθεί», λέει ο Ζαν Φρανσουά Μπονόμ

Ο Ζαν Φρανσουά Μπονόμ μπορεί να διηγηθεί χιλιάδες ιστορίες από τις πολύωρες
συναντήσεις του με τις μεγάλες μορφές που φωτογραφίζει. Κάτι που αποτυπώνεται
στα πορτρέτα του, όπως θα διαπιστώσουν όσοι επισκεφθούν την έκθεσή του στην
γκαλερί «Έκφραση» της Γιάννας Γραμματοπούλου. Ο Γάλλος φωτογράφος παρουσιάζει
εκεί, πορτρέτα 36 προσωπικοτήτων από τον χώρο των γραμμάτων και των εικαστικών
που τράβηξε στο διάστημα της τελευταίας εικοσαετίας, ταξιδεύοντας εδώ κι εκεί.
Πορτρέτα που λειτουργούν σαν ψυχογραφήματα και επιβάλλονται με τη μοναδικότητά
τους. Είναι μαυρόασπρα, τυπωμένα σε πολύ ιδιαίτερο χαρτί, σε τρία μόνο
αντίτυπα το καθένα και σε διαστάσεις 40Χ50 ή 50Χ60. Μεταξύ τους θα «συναντήσει
κανείς τον Μπόρχες, τον Μπάροουζ, τον Ντάρελ, τον Μοράβια, την Καμπαγιέ, τον
Ντεριντά, τη Ρομιγί, τον Τάπιες κ.ά. αλλά και εννέα Έλληνες

«Ο Σολτζενίτσιν ήταν καλεσμένος στη δημοφιλή εκπομπή “Αποστρόφ” του Μπερνάρ Πιβό», θυμάται ο Γάλλος φωτογράφος. «Επέστρεφε από την Αμερική στη Ρωσία. Ήταν ένας γίγαντας και έμοιαζε με Ρώσο χωρικό. Ο λόγος του ήταν μεταφυσικός, ο ίδιος όμως ήταν πολύ απλός μαζί μου»

«Προσπαθώ να φυλακίσω την πιο προσωπική στιγμή του ανθρώπου που έχω κάθε φορά
απέναντί μου, δεν μ’ αρέσει να λειτουργώ σαν παπαράτσι, δεν θέλω να “κλέβω”
φωτογραφίες», εξηγεί ο Ζαν Φρανσουά Μπονόμ που έχει ειδικευθεί στους
συγγραφείς και τους ζωγράφους. «Οι πρώτοι είναι συνήθως εξωστρεφείς, έχουν την
τάση να δίνουν παράσταση μπροστά στον φακό μου, ενώ οι δεύτεροι είναι
εσωστρεφείς, οπότε καλούμαι να συλλάβω αυτήν την εσωτερικότητα». Ο Μπονόμ δεν
χρησιμοποιεί ποτέ του φλας, προτιμά τα πολύ ευαίσθητα φιλμ των 400 ή 800 ASA
όταν χρειάζεται, και δουλεύει πάντα με μια μηχανη Leica R στην οποία
προσαρμόζει προσοφθάλμιο φακό, αφού – τι ειρωνεία – έχει μυωπία και
πρεσβυωπία. «Σχεδόν ποτέ δεν αρχίζω κατευθείαν να φωτογραφίζω. Προτιμώ να
εξοικειώνομαι πρώτα με το έργο τού εκάστοτε προσώπου, να συζητώ μαζί του και
συνήθως δεν ζητώ από κανέναν να με κοιτάξει στα μάτια. Βέβαια με τον Μόραλη
αυτό παράγινε. Δέκα χρόνια τον πολιορκούσα και μου έλεγε “όχι” μέχρι που, με
αφορμή την έκθεσή του πέρυσι στην γκαλερί «Ζουμπουλάκη», δέχθηκε οπότε πήγα
και στα δύο ατελιέ του στην Αθήνα και την Αίγινα. Τελικά το πορτρέτο είναι
πολύ δύσκολο. Διότι κάθε φορά ξεκινάς από την αρχή, προκειμένου να βρεις την
καλύτερη στιγμή του κάθε συγγραφέα ή ζωγράφου».

Κλικ στους Έλληνες

Εννέα Έλληνες είναι… κρεμασμένοι στους τοίχους της γκαλερί «Έκφραση»,
φωτογραφημένοι από τον Ζαν-Φρανσουά Μπονόμ. Ο πρώτος του ήταν ο Γκίκας που τον
γνώρισε το 1989 και έχει περίπου 1.500 πόζες του, από τις οποίες γεννήθηκε
μάλιστα και ένα λεύκωμα. Οι επισκέπτες της έκθεσης θα δουν όμως, εκτός από τον
Μόραλη, και τον Φασιανό με ένα γλυπτό του στη «Ζουμπουλάκη», τον Μπότσογλου
στο παλιό ατελιέ του, τον Τέτση, τον Σάμιο, τον Ρόρρη, αλλά και τον Βαλτινό
και τον Βέλτσο. Ο Μπονόμ είναι από τους λάτρεις της Ελλάδας, έχει οργώσει το
Άγιον Όρος, πρόσφατα εξέδωσε ένα λεύκωμα για την Αθήνα, έχει όμως και χιλιάδες
αρνητικά από την Πελοπόννησο, τη Θεσσαλία, την Κρήτη και τα Κυκλαδονήσια.
Τώρα, θα επανέλθει, όπως λέει, στην Αθήνα «για να αποτυπώσω εκείνες τις γωνιές
που με τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, θα χαθούν».

INFO

Jean Francois Bonhomme, Φωτογραφία. Στην γκαλερί «Έκφραση» (Βαλαωρίτου 9α).
Από απόψε έως και 26 Οκτωβρίου. Ωράρια: 10.30 – 14.00 και 18.00 – 21.00 εκτός
Κυριακής και Δευτέρας. Πορτρέτα 36 προσωπικοτήτων προς 550 ή 700 ευρώ.