ο υποψήφιος 10 μυστικά για να διαβάζετε σωστά

«Πώς να διαβάζω αποδοτικά;», «Τι να κάνω όταν παθαίνω οξεία…
τεμπελίτιδα;», «Πώς να ξεπεράσω το άγχος και το στρες που με έχουν
καταλάβει;».

Πρόκειται για ερωτήματα, που πολλοί από εσάς απευθύνετε στην «Ανοικτή
Γραμμή», ζητώντας μια κάποια απάντηση, όχι μόνο από το υπουργείο Παιδείας,
αλλά και από κάθε άνθρωπο ή επιστήμονα που θα μπορούσε να δώσει εκείνη τη
μικρή αποφασιστική ώθηση για να προχωρήσετε, να ξεμπλοκάρετε και να ανακτήσετε
τη χαμένη σας αυτοπεποίθηση.

Γιατί εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο μυστικό: «Η αυτοεκτίμηση καθορίζει τα
πιστεύω μας για το αν θα τα καταφέρουμε στις εξετάσεις».

Από εκεί και πέρα υπάρχουν διάφορα άλλα μικρά μυστικά που βοηθούν να γίνει
το μάθημα περισσότερο αποδοτικό, να «ριζώσουν» οι γνώσεις, να «δέσουν» στο
μυαλό και να μην ξεχαστούν και «δραπετεύσουν» τη στιγμή ακριβώς που τις
χρειαζόμαστε.

Μερικά από τα μυστικά για αποδοτικό διάβασμα αποκαλύπτουν οι ψυχολόγοι
Χριστίνα Ρασιδάκη και Σμαρούλα Παντελή στο βιβλίο «Επιτυχία σε πρώτο πλάνο –
πώς να κερδίσεις το παιχνίδι στο σχολείο», που εξέδωσαν τα Ελληνικά Γράμματα.

1ον: Ο καθένας έχει τον τρόπο του στη μελέτη. Άλλος το πιάνει το μάθημα με
τη μία, κι άλλος χρειάζεται να το διαβάσει τέσσερις φορές. Άρα, μην
επηρεάζεσαι από το τι κάνουν οι άλλοι.

2ον: Βάζε ρεαλιστικούς στόχους στο διάβασμά σου, ιδιαίτερα αν τα
πράγματα είναι δύσκολα ή αν μελετάς ένα μάθημα που δεν σε πολυενδιαφέρει.

3ον: Κόψε το… μετα-διάβασμα. Για να το γλιτώσεις σκέψου τις συνέπειες
που θα έχει πάνω σου κάθε αναβολή. Θέσε όριο στο πόση ώρα θα κάνεις άλλα
πράγματα και στο πόση ώρα θα διαβάσεις.

4ον: Συγκεντρώσου, μην πετάει αλλού το μυαλό σου. Για να βοηθηθείς
χώριζε την ύλη σε μικρότερα τμήματα και μην προχωράς παρακάτω, αν δεν
κατάλαβες αυτά που διάβασες προηγουμένως.

5ον: Αν το μάθημα είναι εξόχως αντιπαθητικό, ζήτησε να μάθεις τι
εφαρμογές έχει στη ζωή μας, μήπως και αυξηθεί το ενδιαφέρον σου, συζήτησε το
πρόβλημά σου με συμμαθητή συμπάσχοντα και κανονίστε να διαβάσετε παρέα, αφού
προηγουμένως αλληλοδεσμευτείτε ότι δεν θα παρασυρθείτε σε άσχετες κουβέντες.

6ον: Αν πρόκειται για θεωρητικά μαθήματα, «χαρτογράφησε» την ύλη κάθε
κεφαλαίου σε μία μόνο σελίδα σαν να κάνεις… σκονάκι! Αυτό θα σε βοηθήσει να
βάλεις πάνω στο χαρτί με τρόπο οργανωμένο όλες τις πληροφορίες. Έτσι και πιο
εύκολα τις μαθαίνεις και πιο εύκολα τις θυμάσαι. Επίσης θα μπορείς να κάνεις
επισκόπηση μιας ολόκληρης ενότητας χωρίς να γυρίζεις σελίδες, ενώ θα
διευκολυνθείς εξαιρετικά στις επαναλήψεις.

7ον: Αν δυσκολεύεσαι να θυμηθείς λέξεις ή ονόματα, μια μέθοδος για να
βοηθηθείς είναι να φτιάχνεις ακροστιχίδες. Το ΓΑΛΑ, για παράδειγμα, εκτός από
υγιεινό… ποτό μπορεί να χρησιμεύσει και ως ακροστιχίδα, για να θυμούνται οι
μαθητές τα τέσσερα ποτάμια – τον Γαλλικό, τον Αξιό, τον Λουδία και τον
Αλιάκμονα – που εκβάλλουν στον Θερμαϊκό Κόλπο. Μια άλλη μέθοδος είναι να
συνδέσεις λέξεις και ονόματα που ξεχνάς, φτιάχνοντας μια δική σου ιστορία, που
να λειτουργεί σαν ένα κορδόνι μνήμης, όπου καθώς λες μέσα σου μια λέξη αυτή
παρασύρει μια δεύτερη κ.λπ.

8ον: Αν πρόκειται για θετικά και τεχνολογικά μαθήματα, διαβάζεις
κομμάτι κομμάτι, προσπαθώντας να συνδέσεις τις ενότητες μεταξύ τους, ώστε να
βγαίνει νόημα. Σημειώνεις σε ένα πρόχειρο οτιδήποτε καινούργιο ή παράξενο
συναντάς. Το διαβάζεις δυνατά, για να το ακούσεις. Μετά κλείνεις το βιβλίο και
το ξαναγράφεις από μνήμης. Τα θετικά μαθήματα χρειάζονται υπομονή και δεν
παπαγαλίζονται. Ακόμη και για τους τύπους που πρέπει να απομνημονεύσεις,
πρέπει προηγουμένως να έχεις κατανοήσει τη λειτουργία και τη χρησιμότητά τους.

9ον: Αν κολλήσεις στο διάβασμα, σήκω λίγο – λίγο όμως – από την καρέκλα
ή πιάσε ένα διαφορετικό στιλό και γράψε κάτι σε μια λευκή σελίδα ή γύρνα στο
προηγούμενο κεφάλαιο και κάνε μια περίληψη του κεφαλαίου μέχρι το σημείο όπου
κόλλησες ή φαντάσου ότι εξηγείς το μάθημα σε ένα «ούφο» συμμαθητή σου.

10ον: Διάβαζε συστηματικά και καλά, για να μειώνεις την αγωνία γύρω από
μια εξέταση, κάνε συστηματικά μικρές επαναλήψεις. Θυμήσου ότι αν το κακό στρες
μειώνει την απόδοση και μας ακινητοποιεί, το καλό στρες μάς κάνει να
λειτουργούμε αποδοτικά και έχε πάντα κατά νου πως «όταν έχεις μια πραγματική
επιθυμία, όλες οι δυνάμεις του σύμπαντος συνωμοτούν για την εκπλήρωσή της»
(από το βιβλίο «Ο αλχημιστής» του Πάουλο Κοέλιο).

Τρεις σταθμοί στο ταξίδι της μελέτης

1. Ξεκινάς το διάβασμα από τα δύσκολα και όχι από τα εύκολα μαθήματα.

– Βάζεις προτεραιότητα στα μαθήματα που θα σου φάνε πολύ χρόνο και σε
όσα επείγουν.

– Αποφεύγεις τη μονοτονία μελετώντας εναλλάξ τα μαθήματα που σου αρέσουν
και αυτά που δεν σου αρέσουν.

– Κάνεις μικρά διαλείμματα κάθε 45-50 λεπτά, περίπου.

2. Παρατηρείς τις επιμέρους επικεφαλίδες και τα ειδικά σχόλια που
βρίσκονται σε πλαίσια, διαβάζεις την περίληψη, κοιτάζεις τις φωτογραφίες ή τις
εικόνες και διαβάζεις τις επεξηγηματικές λεζάντες.

– Σημειώνεις τυχόν απορίες που σου έρχονται στο μυαλό ή λέξεις-«κλειδιά»
που σου θυμίζουν πράγματα τα οποία ήδη ξέρεις και συνδέονται με αυτά που
πρόκειται να διαβάσεις.

3. Δεν ξεχνάς ότι διαβάζοντας αναζητάς την ουσία κάθε παραγράφου.

– Σημειώνεις πάνω στο βιβλίο σου με μολύβι, υπογραμμίζεις, κολλάς
χαρτάκια, τσακίζεις σελίδες, βάζεις σελιδοδείκτες και γενικά κάνεις ό,τι
χρειάζεται χωρίς να «λυπάσαι» το βιβλίο.

– Υπογραμμίζεις μόνο τα σημαντικά και όχι όλη τη σελίδα.

– Οδηγείς τα μάτια σου στο κείμενο με τη βοήθεια ενός μολυβιού.