Πανικός από την κατρακύλα

Σε δίνη βρίσκεται το ελληνικό Χρηματιστήριο, το οποίο επηρεάζεται από τα
αρνητικά μηνύματα των διεθνών αγορών. Οι Εποπτικές Αρχές ανησυχούν και
παρακολουθούν τις εξελίξεις εντατικοποιώντας τους ελέγχους και λαμβάνοντας
μέτρα που κάνουν ακριβή την υποτιμητική κερδοσκοπία.

Η Σοφοκλέους κινείται σε ρυθμούς υποτιμητικής κερδοσκοπίας

Χθες, ο Γενικός Δείκτης έκλεισε με πτώση 2,63% στις 1.745,26 μονάδες,
καταγράφοντας νέο αρνητικό ρεκόρ από τις 12 Οκτωβρίου 1998. Ο τζίρος παρέμεινε
σε χαμηλά επίπεδα φτάνοντας τα 66,5 εκατ. ευρώ. Οι ανακοινώσεις για μέτρα και
για ενίσχυση των ελέγχων, όπως επισήμαναν στελέχη του Χρηματιστηρίου, «έπιασαν
τόπο», καθώς μειώθηκαν σημαντικά χθες οι ανοικτές πωλήσεις.

«Η κρίση είναι σοβαρή»

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εξέφρασε χθες την ανησυχία της για τις εξελίξεις στις
διεθνείς αγορές και ενέταξε τα όσα συμβαίνουν στο ελληνικό Χρηματιστήριο στο
κλίμα που επικρατεί στο εξωτερικό. Μάλιστα, χαρακτήρισε την κρίση σοβαρή και
επισήμανε ότι γίνονται μεθοδικοί έλεγχοι σε συναλλαγές στο Χρηματιστήριο και
στα Παράγωγα. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβατικές συμπεριφορές, θα
εξαντληθεί η αυστηρότητα στις κυρώσεις.

Την ίδια στιγμή η διοίκηση του Χρηματιστηρίου ανακοίνωσε δέσμη μέτρων για να
σταματήσουν τα φαινόμενα που τροφοδοτούν την αρνητική φούσκα. Τα μέτρα
στοχεύουν σε:

* αύξηση του κόστους για όσους προχωρούν σε επικίνδυνες κινήσεις με
στόχο την υποτιμητική κερδοσκοπία.

* περιορισμό της ρευστότητας στην αγορά παραγώγων.

Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε:

Πρώτον, αύξηση κατά 1 μονάδα του επιτοκίου δανεισμού τίτλων.

Δεύτερον, αύξηση σε 20%, από 10%, του αποθέματος των μετοχών που δεν
δανείζει για ανοικτές πωλήσεις η Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών επί Παραγώγων
(ΕΤΕΣΕΠ).

Τρίτον, αύξηση κατά 5 μονάδες του ποσοστού της εγγύησης για όσους
θέλουν να δανειστούν μετοχές και να τις πουλήσουν ανοικτά. Το ποσοστό αυξήθηκε
σε 130%.

Τέταρτον, αύξηση κατά 3 μονάδες του κόστους αγοράς συμβολαίων και
δικαιωμάτων σε δείκτες και συμβολαίων σε μετοχές.

Η αρνητική φούσκα

Σε κατάσταση πανικού βρέθηκε και χθες η Σοφοκλέους, όπου έπεσε ο Γενικός
Δείκτης 2,63%. Από τις αρχές του έτους ο Γενικός Δείκτης έχει μειωθεί κατά
33,6%, ενώ έχουν «χαθεί» περισσότερα από 33 δισ. ευρώ από τη μείωση της
κεφαλαιοποίησης. Χθες, 144 μετοχές παρουσίασαν μεγαλύτερη πτώση από 50% στην
τιμή τους από την αρχή του έτους, ενώ 184 μετοχές παρουσίασαν νέο χαμηλό ρεκόρ
έτους στην τιμή τους. Επίσης, σε 169 μετοχές η τιμή έχει πέσει κάτω από τη
λογιστική τους αξία.

Την ίδια ώρα, τα διεθνή χρηματιστήρια παρουσίαζαν έντονη νευρικότητα, καθώς ο
δείκτης στο Χρηματιστήριο του Τόκιο έκλεισε με πτώση και βρέθηκε στο
χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών. Στην Ευρώπη τα χρηματιστήρια
προσπαθούσαν να ισορροπήσουν και το αρνητικό με το θετικό πρόσημο
εναλλάσσονταν αρκετές φορές. Με το άνοιγμα του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης
ο δείκτης Dow Jones ξεκίνησε θετικά, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι απώλειες
στην Ευρώπη και ορισμένοι δείκτες εμφάνισαν κέρδη. Στη συνέχεια όμως τα
ευρωπαϊκά χρηματιστήρια κινήθηκαν πτωτικά (π.χ. στο Παρίσι ο δείκτης έπεφτε
1,17%), ενώ στις ΗΠΑ ο δείκτης Dow Jones σημείωνε άνοδο 1,42% (7.30 μ.μ. ώρα
Ελλάδος). Τελικά, ο δείκτης Dow Jones στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης
έκλεισε με πτώση 1,40% και ο δείκτης DAX του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης
με πτώση 1,74%. Νωρίτερα, το Χρηματιστήριο του Λονδίνου είχε κλείσε με πτώση
0,86% και του Παρισιού με πτώση 1,17%.

Υποτιμητική κερδοσκοπία με δανεικές μετοχές

Σε ρυθμό υποτιμητικής κερδοσκοπίας κινείται πλέον το Χρηματιστήρο. Στελέχη της
αγοράς περιγράφουν διάφορα πιθανά σενάρια, στα οποία οι ανοικτές πωλήσεις
έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Σύμφωνα με το πρώτο, ένας επενδυτής δανείζεται μετοχές μιας εισηγμένης και στη
συνέχεια της πουλάει στη Σοφοκλέους. Στη συνέχεια αγοράζει μετοχές άλλης
εισηγμένης με τα χρήματα που πήρε από την πώληση των δανεικών μετοχών. Οι
μετοχές που αποκτήθηκαν μετά την πώληση των δανεικών δεν υπόκεινται στους
περιορισμούς που προβλέπονται από το θεσμικό πλαίσιο για τις ανοικτές
πωλήσεις. Αυτό αφήνει περιθώρια στους συγκεκριμένους επενδυτές να πιέζουν την
αγορά.

Σύμφωνα με το δεύτερο, ένα αμοιβαίο κεφάλαιο ή μία θυγατρική μιας εταιρείας ή
τράπεζας, λόγου χάρη, δανείζει μετοχές στην ΕΤΕΣΕΠ. Τότε αυξάνεται ο αριθμός
των μετοχών προς δανεισμό στο καλάθι της ΕΤΕΣΕΠ. Στη συνέχεια μία άλλη
θυγατρική του ίδιου ομίλου ή κάποιος άλλος επενδυτής (συνδεδεμένος ή μη)
παίρνει τις μετοχές και τις πουλάει ανοικτά. Με τον τρόπο αυτό, σε επίπεδο
ομίλου, προκύπτει κέρδος και από το επιτόκιο δανεισμού και από τις ανοικτές
πωλήσεις.

Σύμφωνα με το τρίτο, ορισμένοι ίσως γνωρίζουν πότε μία εισηγμένη εταιρεία δεν
μπορεί πια άλλο να στηρίξει τη μετοχή της μέσω αγοράς ιδίων μετοχών (π.χ. όταν
πέφτει η τιμή κάτω από το κατώτατο όριο επαναγοράς ιδίων μετοχών). Τότε
ξεκινούν μαζικές πωλήσεις μετοχών οι οποίες πωλούνται ανοικτά, αφού πρώτα τις
έχουν δανειστεί.