Παρεμπόριο 500 δισ. δρχ. στα οπωροκηπευτικά

Ακόμα και το 100% της τιμής που είχαν στις αρχές του έτους ξεπέρασαν, σύμφωνα
και με στοιχεία που έδωσαν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης, οι
τιμές σε ορισμένα οπωροκηπευτικά προϊόντα, το τελευταίο διάστημα. «Τις τιμές
καθορίζουν η προσφορά και η ζήτηση», τονίζουν οι έμποροι, ενώ οι καταναλωτές
διαμαρτύρονται ότι οι τιμές των προϊόντων αυξάνονται την ώρα που τα εισοδήματά
τους παραμένουν στάσιμα.

Η πρόσφατη κακοκαιρία έφερε καταστροφές σε μεγάλο αριθμό καλλιεργειών
οπωροκηπευτικών, σε ολόκληρη τη χώρα, με συνέπεια να γίνουν ακόμη πιο
«τσουχτερές» οι τιμές σε κατηγορίες προϊόντων των οποίων οι καλλιέργειες
επηρεάστηκαν άμεσα.

Όμως, η ύπαρξη διαφορετικών καναλιών, μέσω των οποίων διοχετεύονται τα
προϊόντα στην αγορά, φαίνεται να δημιουργεί προβλήματα. Οι έμποροι της
Κεντρικής Αγοράς υποστηρίζουν ότι οι τιμές των προϊόντων που οι ίδιοι
διακινούν δεν παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις σε σχέση με πέρυσι, παρά τις
καταστροφές, και ότι δεν ευθύνονται για τις ανατιμήσεις. Μεταθέτουν, μάλιστα,
τις ευθύνες στους λιανεμπόρους, λέγοντας ότι αυτοί καθορίζουν τις τελικές
τιμές.

«Οι τιμές αυξάνονται ή μειώνονται ανάλογα με την επάρκεια στην αγορά». Όπως
υποστηρίζουν οι έμποροι – χονδρέμποροι και λιανοπωλητές – τα λαχανικά είναι
προϊόντα τα οποία δεν είναι δυνατόν να αποθηκευθούν για μεγάλο χρονικό
διάστημα, όπως συμβαίνει με τα φρούτα (μήλα, αχλάδια κ.α.). Η τιμή καθορίζεται
και από την ποιότητά τους, το πόσο φρέσκα είναι, ακόμα και από το σε ποια
κατάσταση βρίσκονται την ώρα που ο καταναλωτής θα τα επιλέξει από τον πάγκο
των εμπόρων.

Οι χονδρέμποροι

Όμως, οι εκπρόσωποι του ΣΕΚΛΑ (Σύνδεσμος Εμπόρων Κεντρικής Λαχαναγοράς Αθηνών)
κάνουν λόγο για παρεμπόριο στην αγορά των οπωροκηπευτικών, που έχει αποτέλεσμα
σε αρκετές περιπτώσεις οι τιμές να διαμορφώνονται κατά το δοκούν από ανθρώπους
που παρουσιάζονται ως παραγωγοί στις λαϊκές αγορές, παρασύροντας την αγορά.
Όπως τονίζουν, υπολογίζεται ότι – μόνο στην Αθήνα – το παρεμπόριο των
οπωροκηπευτικών φτάνει το 1,5 εκατ. ευρώ (500 δισ. δραχμές) τον χρόνο, ενώ το
80% των παραγωγών-πωλητών στις λαϊκές αγορές δεν είναι πραγματικοί παραγωγοί
και, την τελευταία 20ετία, έχουν πενταπλασιαστεί οι άδειες των λαϊκών αγορών,
παρά τη συρρίκνωση της ελληνικής παραγωγής. Υποστηρίζουν, επίσης, ότι, αν το
μέτρο των ταμειακών μηχανών εφαρμοζόταν και στους πάγκους των λαϊκών αγορών,
θα υπήρχε διαφάνεια και προσθέτουν ότι μεγάλες ποσότητες λαχανικών
διακινούνται χωρίς την έκδοση νόμιμων τιμολογίων, από επιτήδειους, εκτός της
Κεντρικής Αγοράς.

«Δικαιολογίες»

Οι εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Παραγωγών Λαϊκών Αγορών αντιδρούν, λέγοντας ότι
δεν υπάρχουν τέτοια φαινόμενα. «Αυτά αποτελούν δικαιολογίες των χονδρεμπόρων
της αγοράς του Ρέντη, οι οποίοι θέλουν όλα τα οπωροκηπευτικά που διακινούνται
να διοχετεύονται στην αγορά από αυτούς». Λένε, επίσης, ότι πολλοί από όσους
δραστηριοποιούνται στις λαϊκές αγορές δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου.
«Όμως, εκείνοι είναι που παρανομούν πρώτοι, αφού μεγάλες ποσότητες που
μπαίνουν στην αγορά του Ρέντη διακινούνται χωρίς παραστατικά», λέει ο κ.
Παντελής Μόσχος, πρόεδρος των παραγωγών λαϊκών αγορών. Ο γενικός γραμματέας
της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών κ. Κώστας
Πανάγαινας δηλώνει ότι, αν υπήρχαν τέτοια φαινόμενα παρεμπορίου, οι αρμόδιοι
φορείς όφειλαν να τα εντοπίσουν.

Πώς διαμορφώνονται οι τιμές

Στο «χρηματιστήριο» των οπωροκηπευτικών, οι τιμές ανεβαίνουν και κατεβαίνουν
ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν και, μέχρι το προϊόν να φτάσει
στον τελικό καταναλωτή, η τιμή, στη διαδρομή από τον παραγωγό και τον
χονδρέμπορο έως τον πάγκο του λιανοπωλητή, παρουσιάζει μεγάλες αυξήσεις,
καθώς, όσο περισσότερα χέρια μεσολαβούν, τόσο ανεβαίνει το τελικό κόστος.

«Οι τιμές των προϊόντων περιλαμβάνουν το κόστος του παραγωγού, τα έξοδα
συγκομιδής, συσκευασίας και μεταφοράς και ένα ποσοστό της τάξεως του 10% έως
12%, που είναι το κέρδος του χονδρεμπόρου», λέει ο πρόεδρος του ΣΕΚΛΑ, κ.
Στεργίου. Έτσι διαμορφώνεται η ανωτάτη τιμή των προϊόντων στην Κεντρική
Λαχαναγορά της Αθήνας. Εκδίδεται, μάλιστα, και δελτίο τιμών από τον Οργανισμό
Κεντρικής Αγοράς Αθηνών, που ενημερώνει σε καθημερινή βάση για τις
επικρατούσες τιμές ανά προϊόν.

«Για μας, στην πράξη, υπάρχει έλεγχος καθημερινά. Τα επίσημα στοιχεία του
ΟΚΑΑ, που είναι στη διάθεση οποιουδήποτε, δίνουν την εικόνα για τις τιμές των
προϊόντων που φεύγουν από την αγορά. Μπορεί, λοιπόν, να συγκρίνει κανείς τις
χονδρικές και τις λιανικές τιμές και να διαπιστώσει ποιοι κερδοσκοπούν εις
βάρος των καταναλωτών», λένε οι εκπρόσωποι του ΣΕΚΛΑ.

Από την πλευρά τους οι λιανοπωλητές εξηγούν ότι το κόστος αγοράς, από τον
παραγωγό ή τον χονδρέμπορο, έως τη διαμόρφωση της τελικής τιμής, καθορίζει και
μια σειρά από άλλους παράγοντες που ανεβάζουν τις τιμές, πέρα από το δικό τους
κέρδος, όπως ο ΦΠΑ (8%), τα μεταφορικά, τα έξοδα φύλαξης, τα ψυκτικά κ.α.

Επισημαίνουν, μάλιστα, ότι ο ανταγωνισμός που υπάρχει στην αγορά, αλλά και ο
τρόπος λειτουργίας των λαϊκών αγορών, δεν αφήνουν περιθώρια για κερδοσκόπους
και αυτό το γνωρίζουν οι καταναλωτές που εμπιστεύονται τις λαϊκές για τις
αγορές τους.

Η διακίνηση

Από την Κεντρική Αγορά διακινείται καθημερινά το 18%-20% των φρούτων και των
λαχανικών που καταναλώνονται στην Αττική. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο
τζίρος της Αγοράς, σε ετήσια βάση, είναι της τάξεως των 250 δισεκατομμυρίων
δραχμών. Οι έμποροι της Κεντρικής Αγοράς τροφοδοτούν το 100% της Βαρβακείου
Αγοράς και περίπου το 20% του συνόλου των εμπόρων στις λαϊκές αγορές και στα
μανάβικα.

Με 550.000 τόνους οπωροκηπευτικών προμηθεύουν κάθε χρόνο τα καταστήματα
λιανικού εμπορίου των ευρύτερων περιοχών της Αθήνας και του Πειραιά, καθώς και
νοσοκομεία, στρατιωτικές μονάδες και επιχειρήσεις (τουριστικές, ξενοδοχειακές
και μαζικής εστίασης).

Το υπόλοιπο 80% των οπωροκηπευτικών που καταναλώνουν οι Αθηναίοι διακινείται
από τις λαϊκές αγορές, παραγωγούς ή εμπόρους που προμηθεύονται απευθείας από
παραγωγούς τα εμπορεύματά τους ή από την Κεντρική Αγορά.