Δημοσιογραφική παράκρουση

Έχει όρια η ενημέρωση; Φυσικά όχι. Αρκεί να ξεκαθαρίσουμε τι είναι ενημέρωση

Οι υπηρετούντες την ενημέρωση αποδεικνύουμε σε κάθε κρίση του δημόσιου βίου
πως αποτελούμε μέρος της, λες και αυτό ακριβώς το στοιχείο επιβεβαιώνει την
ύπαρξή μας – ή τουλάχιστον τη συγκρότησή μας σε σώμα.

Το να φταίνε οι δημοσιογράφοι και η τηλεόραση είναι η εύκολη λύση, για
προβλήματα δομικά στη λειτουργία της αγοράς των μέσων. Είναι το ίδιο εύκολη
και για όσους επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τα ελαττώματα του Τύπου προς όφελός
τους – π.χ. των δεκαεφτανοεμβριτών και λοιπών συγγενών. Είναι ένα είδος
διαστροφής αυτό που συμβαίνει, να μετατρέπεται ο Τύπος, μέσα από τις υπερβολές
του, μέρος του οπλοστασίου κάθε εξουσίας, ακόμη και αυτής των ρουκετών και των
περιστρόφων της 17 Νοέμβρη, όσο δημοσιοποιεί αυτά που επιθυμούν, και
ταυτοχρόνως να είναι και ο Εχθρός, όταν η αντιπαράθεση είναι χρήσιμη για να
γίνουν συμπαθείς στους θυμωμένους με τις δημοσιογραφικές υπερβολές. Και αυτές
οι τελευταίες, έχουν προκαλέσει πολλές φορές το κοινό αίσθημα. Και το
προκαλούν ακόμη περισσότερο, όταν αρχίζουν οι αυτοκριτικές ή οι θεαματικές
συστρατεύσεις δημοσιογράφων, όταν το πρόβλημα γίνεται «είδηση» και υπακούει
στους όρους της τηλεοπτικής υπερβολής.

Έπρεπε ή δεν έπρεπε να υπάρξει δικαστική παρέμβαση, που απαγορεύει να
βιντεοσκοπούνται συλληφθέντες, σε αυτή τη στιγμή που δέχονται επίθεση οι
δημοσιογράφοι από ύποπτους για τη δημοκρατία κύκλους; Ουδείς δημοσιογράφος
στον κόσμο θα δεχόταν να του ορίσει τους κανόνες της δουλειάς του το
δικαστήριο. Καμία δικαστική απόφαση στον κόσμο δεν έλυσε πρόβλημα συνείδησης
και κουλτούρας. Απόδειξη η συζήτηση στο στούντιο του «Σήμερα με την Άννα» χθες
το πρωί, όπου από τη μια βρέθηκαν σπουδαίοι δικαστικοί λειτουργοί, ο
εισαγγελέας κ. Σπύρος Μουζακίτης και η πρόεδρος των Εφετών κ. Σταυρούλα
Βρυώνη, και από την άλλη οι δημοσιογράφοι της εκπομπής.

Οι μεν δικαστικοί λειτουργοί υπερασπίζονταν τον νόμο που προστατεύει την
ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την οποία οφείλουμε να τιμούμε με τον πολιτισμό μας,
και οι παρουσιαστές την ελευθερία του δημοσιογράφου. Αν δεν δείξουμε στον
κόσμο το πρόσωπο του Κακού, πώς θα μπορεί να προφυλάσσεται, έλεγε η Άννα
Παναγιωταρέα. «Μας έδιναν οι Αρχές τις φωτογραφίες των Ξηρών και των άλλων
συλληφθέντων», έλεγε ο κ. Σόμπολος. «Κακώς, το στάδιο της προανάκρισης πρέπει
να είναι μυστικό», απαντούσε ο εισαγγελέας. Το γιατί δεν ήταν, μήπως πρέπει να
απασχολήσει και τις δύο πλευρές; Γιατί η δεοντολογία και οι αρχές της
δημοσιογραφίας υποτίθεται ότι υπάρχουν για τη δική της προστασία και προφανώς
δεν είναι οι ίδιοι κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των Αρχών. Αν δουλειά της
Αντιτρομοκρατικής, για παράδειγμα, είναι να βρει τους ενόχους με κάθε μέσο και
να τους κατονομάσει, δεν είναι η ίδια ακριβώς και του δημοσιογράφου. Κι όμως
είδαμε δημοσιογράφους να κατονομάζουν, να σπεύδουν να δείξουν, έχουμε δει
κάμερες να χώνονται στο πρόσωπο συλληφθέντων, έχουμε δει να καταγγέλλονται από
«πλάτες» σε στούντιο πρόσωπα με ονοματεπώνυμο, που έπρεπε μετά να αποδείξουν
ότι δεν είναι ελέφαντες.

Έχει όρια η ενημέρωση; Φυσικά όχι. Αρκεί να ξεκαθαρίσουμε τι είναι
ενημέρωση. Ότι άλλο αυτό που ενδιαφέρει το κοινό και άλλο αυτό που απλώς
«πουλάει». Άλλο αυτό που έχει νόημα για τη λειτουργία της δημοκρατίας και άλλο
αυτό που ευνοεί μόνον την καθιέρωση μιας εξαιρετικά περιορισμένης μερίδας
ενημερωτών, με εντονότατη τηλεοπτική παρουσία, σαν τους απόλυτους εκφραστές
της μιας αλήθειας – εκείνης της «αλήθειας» που εξυπηρετεί την ομάδα την οποία
εκπροσωπούν πολιτική ή επιχειρηματική ή και μόνον την εικόνα τους και την
εκδοτική τους επιχείρηση.

Αν εκείνοι που χρησιμοποιούν με ευκολία αντιδεοντολογικές μεθόδους στο
όνομα της ενημέρωσης του πολίτη, αναδεικνύονται σε περιζήτητους καλεσμένους
στα τοκ σόου και τα τηλεπαράθυρα, είναι επόμενο μέσα στο κλίμα του
ανταγωνισμού, να αθωώνονται από την αγορά οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν. Αν η
κρυφή κάμερα του κ. Τριανταφυλλόπουλου του εξασφαλίζει τη θέση του σταρ στο
θέαμα, αν ο κ. Σπύρος Καρατζαφέρης αναδεικνύεται σε ειδήμονα περιζήτητο σε
πάνελ μεγάλων καναλιών, αν ο κ. Κακαουνάκης και ο κ. Τράγκας, οι οποίοι είναι
ταυτοχρόνως δημοσιογράφοι και εκδότες-επιχειρηματίες επιτυγχάνοντας στο
πρόσωπό τους την ιδανική ταύτιση συμφερόντων – όπως και οι
δημοσιογράφοι-βουλευτές – είναι περιζήτητοι και αναδεικνύονται περίπου σε Τσε
Γκεβάρα της εγχώριας ενημέρωσης, αξιοποιώντας τις επιθέσεις εναντίον τους των
εχθρών της δημοκρατίας, για να ενοχοποιήσουν ως εχθρούς της ελευθεροτυπίας
εκείνους που επιχειρηματολογούν εναντίον των μεθόδων τους υπερασπιζόμενοι τη
δημοκρατία, τότε δεν πρόκειται απλώς για κρίση, αλλά για δημοσιογραφική παράκρουση.