Δρόμοι

«Τράβηξε…

… ένα τσιγάρο μέσα από το πακέτο, το στριφογύρισε στον αέρα, το έπιασε
αβίαστα ανάμεσα στα χείλη της και το άναψε με ένα σπίρτο που εμφανίστηκε
ξαφνικά». Λίγοι από μας καπνίζουμε με την επιδεξιότητα της ηρωίδας του Ρέημοντ
Τσάντλερ. Να είναι άραγε αυτός ένας ακόμη λόγος που εξοργίζουμε τους
αντικαπνιστές; Ίσως, μα έχουν και άλλους λόγους για να μας περιφρονούν: μαύρα
πνευμόνια, καρκίνος και αυτή η βαριά μυρωδιά που αφήνουμε παντού στο πέρασμά
μας. Δεν παύουν να μας υπενθυμίζουν πόσο είμαστε εξαρτημένοι από μια
αποκρουστική συνήθεια που κάποτε θα μας σκοτώσει. Όμως, ο Όσκαρ Ουάιλντ
επιμένει: «Το τσιγάρο είναι το τέλειο είδος της τέλειας απόλαυσης. Είναι
θεσπέσιο και σε αφήνει ανικανοποίητο. Τι άλλο μπορεί να επιθυμήσει κανείς;».

Σε ένα βιβλίο…

… για το κάπνισμα («Το βιβλίο του καπνίσματος», εκδ. Faber), ο Τζέιμς
Γουόλτον επικρίνει την απαγόρευση μιας απόλαυσης στην οποία ο ίδιος έχει
μάλλον υποκύψει: «Στην Αμερική, πιο εύκολα τραβάς πιστόλι, παρά τσιγάρο από το
πακέτο». Απηυδησμένος «από τη διαδεδομένη χρήση ενός χόρτου που κοινώς
ονομάζεται καπνός», ο Πάπας Ουρβανός Η’ απειλούσε το 1642 τους κληρικούς της
Σεβίλλης με αφορισμό, επειδή δεν δίσταζαν να ντουμανιάζουν τις εκκλησίες ακόμη
και την ώρα της Θείας Λειτουργίας. Όμως, ο καπνός είχε και θεραπευτικές
χρήσεις. Οι γιατροί του δεκάτου ογδόου αιώνα «φυσούσαν καπνό μέσα στον πρωκτό
του ασθενούς ως ένα είδος τεχνητής αναπνοής σε περιπτώσεις πνιγμού». Εμείς οι
καπνιστές, αν ήταν να πνιγούμε, σίγουρα οι πρώτοι που θα έτρεχαν να εφαρμόσουν
πάνω μας αυτή την τεχνική θα ήταν οι αντικαπνιστές – όχι δίχως κάποια
χαιρεκακία.

Ο κόσμος…

… στον οποίο ζούμε είναι ένας από τους ασφαλέστερους στους οποίους έζησε
ποτέ το είδος μας, διαβεβαιώνει ο δρ Πίτερ Μαρς του βρετανικού Κέντρου
Κοινωνικών Ερευνών. Ζούμε καλύτερα και περισσότερο από τους προγόνους μας και
ωστόσο φοβόμαστε τον κόσμο γύρω μας όπως δεν τον φοβήθηκε ποτέ άνθρωπος. Όσο
λιγοστεύουν οι πραγματικοί κίνδυνοι, τόσο επινοούμε καινούργιους. Όσο
περισσότερα βακτήρια σκοτώνουμε, τόσο περισσότερο φοβόμαστε μην πεθάνουμε από
το περιεχόμενο του πιάτου μας. Όσο πιο άνετη γίνεται η ζωή μας, τόσο
περισσότερες νευρώσεις επινοούμε με φανταχτερά ονόματα. Φοβόμαστε να ζήσουμε,
αλλά δεν φοβόμαστε να μας λένε πώς πρέπει να ζήσουμε, πώς πρέπει να σβήσουμε
κάθε ανθρώπινη αδυναμία, σαν να είναι η ζωή μας κάτι που πρέπει να το
ξαναμάθουμε από την αρχή.

Οι κακές συνήθειες…

… όμως, αν έχουν κάποια αξία, είναι επειδή αυτές ακριβώς είναι που μας
κάνουν «ανθρώπινους». Έτσι ανθρώπινος ήταν και ο Γουέιν Μακλάρεν, ο άνθρωπος
της διαφήμισης του Μάρλμπορο, που πέθανε από καρκίνο σε ηλικία 51 ετών. Τα
τελευταία του λόγια ήταν: «Το κάπνισμα σκοτώνει και εγώ είμαι μια ζωντανή
απόδειξη γι’ αυτό».