Διαστάσεις Οι Αμερικανοί κλίνουν προς τ’ αριστερά

Η δημοτικότητα του προέδρου Μπους μπορεί να παραμένει υψηλή, οι
Ρεπουμπλικανοί μπορεί να κερδίσουν τις εκλογές του Νοεμβρίου, αλλά η βασική
τάση παραμένει: η Αμερική κινείται προς τα αριστερά.

Νέα Αμερική: μια πολυεθνική κοινωνία μετα-βιομηχανικών μητροπόλεων

Το 1969, ένας νεαρός Αμερικανός συντηρητικός που τον έλεγαν Κέβιν Φίλιπς
προέβλεψε την εδραίωση στις Ηνωμένες Πολιτείες μιας ρεπουμπλικανικής
πλειοψηφίας. Η πρόβλεψη εκείνη είχε θεωρηθεί τουλάχιστον τολμηρή: ο Νίξον, που
είχε πρόσφατα κερδίσει τις εκλογές με μικρή διαφορά, ήταν μόλις ο δεύτερος
Ρεπουμπλικανός που έμπαινε στον Λευκό Οίκο μέσα σε 36 χρόνια. Αλλά ο Φίλιπς
δικαιώθηκε. Οι Ρεπουμπλικανοί κράτησαν την εξουσία τα 21 από τα 33 χρόνια που
ακολούθησαν. Και αν δεν είχε μεσολαβήσει το Ουώτεργκαιητ, σημειώνει ο
Εκόνομιστ, ίσως να την είχαν κρατήσει ακόμη περισσότερο.

Πριν από λίγους μήνες, σε ένα βιβλίο του με τίτλο «Πλούτος και Δημοκρατία», ο
Φίλιπς παραδέχθηκε ότι ο συντηρητισμός των Ρεπουμπλικανών διέρχεται βαθιά
κρίση. Και τώρα, δύο Αμερικανοί ερευνητές έρχονται να επιβεβαιώσουν και να
τεκμηριώσουν αυτό το φαινόμενο με το βιβλίο τους «Η αναδυόμενη Δημοκρατική
Πλειοψηφία» (εκδ. Scribner). Σύμφωνα με τον Τζων Τζούντις και τον Ράι
Τεϊξέιρα, τα κοινωνικά θεμέλια για την εδραίωση της νέας πλειοψηφίας άρχισαν
να τίθενται το 1992. Και η στροφή αυτή συνδέεται με αλλαγές που παρατηρούνται
στην αμερικανική κοινωνία τα τελευταία 30 χρόνια. Αλλαγές από μια βιομηχανική
σε μια μετα-βιομηχανική κοινωνία. Από μια λευκή και προτεσταντική σε μια
πολυεθνική κοινωνία όπου συνυπάρχουν πολλές θρησκείες. Από μια κοινωνία όπου η
πόλη, το προάστιο και η ύπαιθρος ήταν διακριτά μεταξύ τους σε μια κοινωνία
μεγάλων, εκτεταμένων, μετα-βιομηχανικών μητροπόλεων.

Στηριζόμενοι σε στατιστικά στοιχεία και εκλογικές αναλύσεις, οι συγγραφείς
επισημαίνουν ότι οι μεγάλες αυξήσεις πληθυσμού λαμβάνουν χώρα σε περιοχές που
στηρίζουν τους Δημοκρατικούς. Αποδεικνύουν ότι ο αριθμός των Αμερικανών που
εμφανίζονται να πηγαίνουν στην εκκλησία είναι διογκωμένος. Και εκφράζουν την
πεποίθηση πως, αντίθετα με αυτό που συνέβαινε τη δεκαετία του ’80, η
πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται στη νεοφιλελεύθερη πολιτική για την
υγεία και τις συντάξεις. Τα μέλη της λευκής εργατικής τάξης επιστρέφουν στην
παλιά τους αγάπη. Οι μειονότητες, και κυρίως οι ταχύτατα πολλαπλασιαζόμενοι
Ισπανόφωνοι και Ασιάτες, ψηφίζουν Δημοκρατικούς. Το ίδιο ισχύει για μια
αυξανόμενη πλειοψηφία των γυναικών και των επαγγελματιών, ακόμη και των
γιατρών! Σε περιόδους βέβαια εθνικής κρίσης, όπως η σημερινή, οι Αμερικανοί
συσπειρώνονται γύρω από τον πρόεδρό τους, σε όποιο κόμμα κι αν ανήκει. Η 11η
Σεπτεμβρίου έπαιξε άλλωστε καταλυτικό ρόλο στο να καθυστερήσει η εδραίωση της
νέας πλειοψηφίας. Όμως το εκκρεμές έχει ξεκινήσει πια την αντίστροφη κίνησή
του, κανείς δεν μπορεί να το σταματήσει.

Μια απορία μονάχα: αυτή η καινούργια πλειοψηφία, αυτή η νέα και πολλά
υποσχόμενη Αμερική, είναι άραγε καταδικασμένη να εκπροσωπηθεί από μια
μετριότητα σαν τον Αλ Γκορ;