Θυμάται κανείς;

Η (υποβρύχια…) εικόνα ενός τραγικού ναυαγίου ξυπνάει μνήμες σ’ εκείνους που το έζησαν, θα ‘πρεπε να ξυπνάει όμως και τους εφιάλτες μιας κοινωνίας που έμαθε να ξεχνάει γρήγορα

Το ναυάγιο του «Σαμίνα», πριν από δύο ακριβώς χρόνια, υπήρξε η αφορμή για ένα
από τα μεγαλειωδέστερα υπερθεάματα ανθρώπινης τραγωδίας – προηγήθηκε η
«Ρικομέξ», ακολούθησαν οι δίδυμοι πύργοι. Τροφοδότησε τηλεπαράθυρα και
εκπομπές καταγγελίας, σκηνοθεσίες εθνικής απώλειας και δακρύων, ενέπνευσε
αντιπολιτευτικές κορόνες και υποχρέωσε την κυβέρνηση να επιδοθεί σε εξαγγελίες
για εξιχνίαση, για βελτίωση των συνθηκών στην ακτοπλοΐα, για την απονομή
ευθυνών.

Εκείνες τις ημέρες ορδές από ρεπόρτερ είχαν ξεχυθεί στην Πάρο, οι
κάμερες κατέγραφαν συντρίμμια ανθρώπινα και του πλοίου, μετέφεραν τη ζεστασιά
των κατοίκων που έσωσαν ζωές, μετέφεραν το δράμα και τους εφιάλτες των
επιζώντων. Στα στούντιο των Αθηνών έρευνες αποκάλυπταν τις επιχειρηματικές
πιρουέτες ενός ανθρώπου, που σήκωσε το βάρος ολόκληρο της τραγωδίας, του
Παντελή Σφηνιά. Η εταιρεία βρέθηκε στο στόχαστρο και αποκαλύφθηκαν προβλήματα,
που όλοι όσοι ταξιδεύουν στις ελληνικές θάλασσες γνωρίζουν. Σαπιοκάραβα,
ανευθυνότητα, υπερφόρτωση, ανταγωνισμός άγριος για τα κέρδη.

Η τηλεόραση εκείνων των ημερών έδειχνε πως ο απόλυτος στόχος της είναι
η δικαίωση των θυμάτων και η επιβολή της τάξης στην ακτοπλοΐα.

Ξεχάστηκαν όλα, με εκείνη τη μοναδική ευκολία που έχει το θέαμα να καταπίνει
τα ανθρώπινα, σαν ένα μεγάλο στομάχι ικανό να χωνέψει οτιδήποτε, τη μνήμη, τον
πόνο, τους εφιάλτες, την αγωνία, την απονομή δικαιοσύνης, τα θύματα, τους
θύτες, τον τρόμο. Ήρθαν άλλες τραγωδίες, νέα δάκρυα πόνου. Και για την
τραγωδία του «Σαμίνα», δεν ήρθε καν η δικαστική δικαίωση. Πού είναι εκείνοι οι
λάβροι τηλε-υπερασπιστές του δίκιου; Δυστυχώς το βλέμμα έχει πάψει προ πολλού
να υποχρεώνει. Και κυρίως το αφηρημένο βλέμμα του τηλεθεατή.

Τα ξαναθυμηθήκαμε όλα, παρακολουθώντας το αφιέρωμα που έκανε ο Γιάννης
Λοβέρδος στην πρωινή του εκπομπή στη ΝΕΤ. Διασωθέντες μίλησαν για τις άγριες
εικόνες που δεν μπορούν να φύγουν από το μυαλό τους, για την ανάγκη να
κοιμούνται με ηρεμιστικά και για το μνημόσυνο που έγινε χθες το πρωί και δεν
βρέθηκε εκεί, ούτε εκπρόσωπος της πολιτείας, ούτε της εταιρείας, ούτε καν τα
κανάλια.

Αυτές οι εικόνες δεν είναι πλέον χρήσιμες στο τηλεοπτικό θέαμα. Είναι γνωστή η
συμφορά και πλέον αφορά εκείνους που χτύπησε.

Οι υπόλοιποι έχουμε να ασχοληθούμε με άλλα δράματα, καινούργια, με
καβγάδες, με τρομο-αποκαλύψεις, με «ηρωικούς» ερευνητές-δημοσιογράφους, που
κάνουν σουξέ και δεν τους το αναγνωρίζουν και βγαίνουν κάθε βράδυ στο δελτίο
ειδήσεων του καναλιού τους για να ευλογήσουν τα γένια τους – καλά έκανε ο
Μάκης και πήρε τη συνέντευξη, δεν έκανε καλά, είναι ο καλύτερος ρεπόρτερ, δεν
είναι ο καλύτερος. Πάλι είχε ειδικό τριανταφυλλοπουλικό αφιέρωμα το δελτίο του
Alpha, όπου έγινε προσκύνημα στον ιδανικό ρεπόρτερ-σχολιαστή που έχει πει τα
πιο σωστά μέχρι τώρα. Τα ‘πε ο Μάκης, έλεγε ο κ. Τράγκας, για τις νέες
επικείμενες συγκλονιστικές αποκαλύψεις για μέλη της 17 Νοέμβρη που δεν έχουν
συλληφθεί και που οι Άγγλοι ξέρουν και θα συνεχίσουν να ερευνούν.

Χανόμαστε όλο και περισσότερο σε μια οπτική αποχαύνωση, καθώς
απαλλασσόμαστε από το φορτίο μας μετατρέποντάς το σε θέαμα. Ποια «Σαμίνα»,
ποια «Ρικομέξ», ποια 17 Νοέμβρη και ποια θύματά της, να τους κάνουμε
μπλουζάκια να ξεμπερδεύουμε.

Είναι αλήθεια πως οι εκπομπές που αφιερώθηκαν στα θύματα της 17 Νοέμβρη ήταν
εξαιρετικές, όχι για τον πόνο που αποκάλυψαν, αλλά για την αξιοπρέπειά του. Οι
διασωθέντες του «Σαμίνα» και αυτοί με το ίδιο ψυχικό σθένος θυμούνται και
κρίνουν χωρίς να επιτίθενται. Δεν καταγγέλλουν. Περιμένουν. Τη δικαίωση που
δεν έρχεται. Ίσως το ξέρουν πως κάτι τέτοιο δεν υπάρχει, όταν έχεις νιώσει τον
πόνο. Πολύ περισσότερο όταν η εποχή μας μαστίζεται από μια αλλόκοτη διαστροφή:
η ανάμνηση του κακού αντί να μας κάνει πιο ευαίσθητους απέναντι στην αδικία,
μας κάνει πιο αδιάφορους.