ΟΔΗΓΟΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ Για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης

Τα κληροδοτήματα είναι ένα ιδιαίτερο είδος υποτροφιών. Σύμφωνα με αυτά,
οικονομικά εύποροι, διαθέτουν ένα μέρος ή και το σύνολο των περιουσιακών τους
στοιχείων για την οικονομική ενίσχυση μαθητών και σπουδαστών.

Συνήθως η έναρξη της ισχύος κάποιου κληροδοτήματος είναι μετά τον θάνατο του
κληροδότη και αποτελεί μέρος της συνολικής διαθήκης του εκλιπόντος –
κληροδότη. Κατά κανόνα τα ποσά που δίδονται στους σπουδαστές προκύπτουν από
την εκμετάλλευση των περιουσιακών στοιχείων του κληροδότη (π.χ. ενοίκια
οικημάτων, χωραφιών, μετοχές σε επιχειρήσεις κ.λπ.).

Για τη σωστή αξιοποίηση αυτών των περιουσιακών στοιχείων και την πιστή τήρηση
των όρων και κριτηρίων επιλογής των σπουδαστών, οι κληροδότες καθορίζουν ένα
Φορέα Διαχείρισης του κληροδοτήματός τους. Συνήθως αυτοί οι φορείς διαχείρισης
είναι Δημόσιοι Οργανισμοί, Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Μητροπόλεις,
Φιλανθρωπικοί Σύλλογοι κ.λπ.

Κληροδοτήματα δίνονται για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, από το Δημοτικό
μέχρι και για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής. Η πλειονότητά τους όμως
απονέμεται κυρίως για προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές.

Τα περισσότερα από τα κληροδοτήματα είναι οικονομικές ενισχύσεις που δίδονται
κατ’ έτος για την ολοκλήρωση κάποιου κύκλου σπουδών. Όμως υπάρχουν και
κληροδοτήματα που απονέμονται εφάπαξ, υπό τη μορφή βραβείου, ενόσω ο
σπουδαστής πληροί τις προϋποθέσεις απονομής του, π.χ. ο βαθμός αποφοίτησης από
κάποιο κύκλο σπουδών, η εκπόνηση κάποιας εργασίας κ.λπ.

Το είδος και ο τόπος σπουδών του σπουδαστή καθορίζονται επίσης από τον
κληροδότη.

Η καταγωγή

Μία πολύ σημαντική παράμετρος για την απονομή κάποιου κληροδοτήματος είναι ο
τόπος καταγωγής ή γέννησης των σπουδαστών. Οι τόποι αυτοί είναι συνήθως τόποι
από όπου κατάγεται, γεννήθηκε ή εργάσθηκε ο κληροδότης, ο οποίος με τον τρόπο
αυτό επιθυμεί να ενισχύσει σπουδαστές των περιοχών αυτών. Για την πλειονότητα
των κληροδοτημάτων υπάρχουν σαφή κριτήρια καταγωγής. Τα κριτήρια αυτά σε
πολλές περιπτώσεις έχουν κάποια σειρά προτεραιότητας.

Κληροδοτήματα άμεσης διαχείρισης από το υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο
Εθν. Παιδείας & Θρησκευμάτων

Το υπουργείο Οικονομικών έχει πάνω από 100 κληροδοτήματα άμεσης
διαχείρισης. Κάθε χρόνο καθορίζονται τα ανώτατα όρια των μηνιαίων υποτροφιών
από έσοδα κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να
απευθυνθεί στη Γενική Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων του
υπουργείου για σχετικές πληροφορίες.

Το υπουργείο Εθν. Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει
αντίστοιχο Γραφείο Κληροδοτημάτων. Μόνο τα κληροδοτήματα που
έχουν ικανά έσοδα δίνουν υποτροφία κάθε χρόνο. Οι υποτροφίες που δίνονται από
κληροδοτήματα άμεσης διαχείρισης από το ΥΠΕΠΘ χορηγούνται έπειτα από διαγωνισμό.

Κληροδοτήματα ανά νομό

Πληροφορίες για κληροδοτήματα έμμεσης διαχείρισης που ανήκουν σε κάθε νομό και
απονέμονται συνήθως σε φοιτητές που κατάγονται από πόλεις ή χωριά του νομού,
έχουν υπό την εποπτεία τους οι κατά τόπους αρμόδιες Διευθύνσεις
Εκπαίδευσης στις Νομαρχίες. Τα κληροδοτήματα αυτά καλύπτουν αρκετές
υποτροφίες που δίδονται για σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Η βασική
προϋπόθεση είναι η καταγωγή του υποψηφίου και δίδονται για σπουδές σε διάφορα
γνωστικά αντικείμενα.

Κληροδοτήματα που διαχειρίζεται η Ακαδημία Αθηνών

Διαχειρίζεται κληροδοτήματα που καλύπτουν τα έξοδα μεταπτυχιακών σπουδών στην
Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα κληροδοτήματα που προσφέρουν υποτροφίες δεν είναι
τα ίδια για κάθε ακαδημαϊκό έτος, αλλά εξαρτώνται από τα έσοδα των αντίστοιχων
ιδρυμάτων.

Κληροδοτήματα που διαχειρίζονται εκπαιδευτικά ιδρύματα

Η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το
Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο
Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων διαχειρίζονται κληροδοτήματα που χορηγούν
βραβεία και υποτροφίες. Οι υποτροφίες κληροδοτημάτων του κάθε Πανεπιστημίου
απονέμονται κατά κανόνα σε φοιτητές δικών του Τμημάτων.

Πληροφορίες

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στον τομέα Υποτροφιών και
Κληροδοτημάτων του ΥΠΕΠΘ (Μητροπόλεως 15, Αθήνα, 3ος όροφος, Γραφείο 319, τηλ.
010-3246057) προκειμένου να λάβουν περισσότερες πληροφορίες.