«Μας εμπόδιζαν και οι αρχές»

«Οι ελληνικές αρχές δεν είναι πάντα συνεργάσιμες. Ίσως γιατί κι εμείς δεν
βρισκόμαστε σε συνεχή επαφή μαζί τους. Όμως υπήρξαν περιπτώσεις, όπου οι
πληροφορίες που ζητήσαμε για συγκεκριμένες υποθέσεις κακομεταχείρισης δεν
έφτασαν ποτέ, ενώ σε κάποιες άλλες η καθυστέρηση ήταν μεγάλη».

«Η κακομεταχείριση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά, όπως ισχυρίζονται οι ελληνικές αρχές», σημειώνει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», η κ. Μέριλιν Άντερσον, που συνέταξε την έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για τη χώρα μας

Η Αγγλίδα Μέριλιν Άντερσον είναι η ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την
Ελλάδα. Η γυναίκα που συνέταξε την έκθεση που παρουσιάστηκε προχθές, μίλησε
στα «ΝΕΑ» για την εμπειρία της από την ελληνική πραγματικότητα.

Η ίδια έχει ασχοληθεί με 7 ευρωπαϊκές χώρες στο παρελθόν εκ μέρους της
Διεθνούς Αμνηστίας. Αυτή την περίοδο, εκτός από την Ελλάδα, είναι η εκπρόσωπος
της οργάνωσης και στην Αλβανία. Όσο επίμονα κι αν της ζητήθηκε, η ίδια
αρνήθηκε κατηγορηματικά να κάνει συγκρίσεις. Και αρκέστηκε να δηλώσει ότι
στόχος της είναι να φτάσει στο μέλλον η στιγμή που δεν θα χρειαστεί να
συντάξει καμία αντίστοιχη έκθεση.

Χρειάστηκε έναν ολόκληρο χρόνο για να συντάξει την έκθεση, όπου
περιλαμβάνονται 66 περιστατικά κακοποίησης που κατέληξαν μέχρι και στον θάνατο
θυμάτων. «Μπορεί οι αρχές να επιμένουν να παρουσιάζουν αυτά τα περιστατικά ως
μεμονωμένα. Είμαι όμως πεπεισμένη ότι δεν είναι έτσι», είπε η Αγγλίδα. «Το
φαινόμενο είναι πολύ πιο συχνό. Ακόμη και οι 66 περιπτώσεις δεν είναι
αντιπροσωπευτικές. Οι μετανάστες, που είναι συνήθως τα θύματα, φοβούνται,
νιώθουν ανασφαλείς να αναφέρουν τα όσα τους συμβαίνουν. Άλλες φορές πάλι
αισθάνονται ότι δεν αξίζει τον κόπο, ότι τίποτα δεν θα καταφέρουν».

Προσπάθησε να δώσει στην ελληνική κυβέρνηση όχι μια ολοκληρωμένη εικόνα, αλλά
ένα δείγμα της κατάστασης που επικρατεί. «Είχα δίπλα μου Έλληνες και ξένους
δικηγόρους όταν βρισκόμουν σε νομικό αδιέξοδο – λέει η Μέριλιν Άντερσον.

Τους συμβουλευόμουν συχνά. Πήρα όλες τις αναφορές που είχαν γίνει στο
Παρατηρητήριο του Ελσίνκι, συνεντεύξεις που είχαν δώσει τα ίδια τα θύματα,
αλλά και ό,τι έχει γραφτεί στον τοπικό και διεθνή Τύπο», σημειώνει μιλώντας
για τη δουλειά της. Και συμπληρώνει ότι κυρίως στις περιπτώσεις
κακομεταχείρισης Αλβανών, χρειάστηκε να ανατρέξει στον αλβανικό Τύπο, καθώς
δεν έβρισκε στοιχεία από ελληνικές πηγές.

Αν και, όπως παραδέχεται, δεν κατάφερε να λάβει απαντήσεις από τις ελληνικές
αρχές για όλες τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην έκθεση, θυμάται την
περίπτωση του 16χρονου Αλβανού Ρεφάτ Ταφίλι. Πρόκειται για τον νεαρό που
υπέστη ρήξη σπληνός εξαιτίας άγριου ξυλοδαρμού από αστυνομικούς, όπως
ισχυρίστηκε. «Απαντήσεις στα έγγραφα που στείλαμε δεν έχουν φτάσει στο
Λονδίνο, τουλάχιστον μέχρι σήμερα».

Για τη Μέλανι Άντερσον ήταν η πρώτη φορά που επισκέφθηκε τη χώρα μας ως
ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας. Στο διάστημα της επίσκεψής της
παρακολούθησε δύο δικαστήρια.

Την αίτηση για αποζημίωση που έκανε η Μέλπω Κορωναίου, η διαδηλώτρια που
δικαιώθηκε και στο Εφετείο, για ξυλοδαρμό από αστυνομικό σε διαδήλωση, και την
καταδίκη από το Εφετείο του αστυνομικού που τραυμάτισε θανάσιμα το 1996 τον
Τσιγγάνο Στέφανο Σαπουνά. Ήταν τυχερή, όπως η ίδια δηλώνει, «είναι ελάχιστες
οι περιπτώσεις που παραπέμπονται τελικά στη Δικαιοσύνη. Η ποινή που επιβλήθηκε
από το Εφετείο στον αστυνομικό που πυροβόλησε τον Σαπουνά, ήταν τελικά
εξαγοράσιμη. Ακόμη κι έτσι όμως, είναι σημαντικό ότι υπήρξε καταδίκη».

Στη διάρκεια της έρευνάς της, η Αγγλίδα είδε πολλές περιπτώσεις που δεν
έφτασαν στη Δικαιοσύνη, αστυνομικούς ή λιμενικούς που υπήρξαν υπαίτιοι
κακομεταχείρισης και παρέμειναν ακλόνητοι στις θέσεις τους.

«Το θέμα δεν είναι να παρέμβει στις δικαστικές αποφάσεις το υπουργείο
Δημόσιας Τάξης και δεν θα μπορούσε άλλωστε να το κάνει. Εκείνο όμως που
όφειλε, και μπορεί να κάνει, είναι να δώσει σαφές μήνυμα στους αστυνομικούς
ότι δεν υπάρχει ανεκτικότητα όταν διαπιστώνονται παραβάσεις και
κακομεταχείριση ανθρώπων».

Σημαντικές πρόοδοι αλλά…

«Το υπουργείο Δημόσιας Τάξης θα πρέπει να στείλει ξεκάθαρα το μήνυμα ότι δεν θα ανεχθεί την κακομεταχείριση εκ μέρους αστυνομικών», σημείωσε η κ. Αν Μπέρλεϊ

Μια άλλη Αγγλίδα, η Αν Μπέρλεϊ, που είχε τη θέση τής κ. Άντερσον την περίοδο
της δικτατορίας, αλλά και αργότερα, βρέθηκε στην Ελλάδα για την παρουσίαση της
έκθεσης τής Διεθνούς Αμνηστίας.

Η δική της εμπειρία σχετίζεται πολύ περισσότερο με πολιτικούς κρατούμενους. Η
ίδια έχει αντιμετωπίσει περισσότερες από 350 αντίστοιχες περιπτώσεις Ελλήνων.
Σήμερα πιστεύει ότι η χώρα μας έχει κάνει σημαντικές προόδους στον σεβασμό των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε σύγκριση με το παρελθόν που η ίδια γνώρισε στην
Ελλάδα. «Εντούτοις, είχα την ελπίδα ότι η κατάσταση θα ήταν καλύτερη από αυτή
που περιγράφεται στην έκθεση», σημειώνει, μιλώντας στα «ΝΕΑ». «Θυμάμαι πριν
από λίγα χρόνια την περίπτωση ενός Τούρκου μετανάστη, που η κακομεταχείριση
από Έλληνες αστυνομικούς τού στέρησε τη ζωή. Το γεγονός πιστοποιήθηκε ιατρικά.
Όμως η υπόθεση δεν έφτασε ποτέ στα δικαστήρια. Και ξέρω ότι δεν είναι η
μοναδική περίπτωση», συμπληρώνει η κ. Μπέρλεϊ.

Νέοι νόμοι για την χρήση βίας και όπλων

Στο πλαίσιο της επίσκεψής τους στην Ελλάδα, οι δύο Αγγλίδες μαζί με μέλη του
Ελληνικούς Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας, συναντήθηκαν με τον υπουργό
Δημόσιας Τάξης Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και με τον υφυπουργό Άμυνας Λουκά Αποστολίδη.

Στη συνάντηση της Τρίτης, ο υπουργός Δημόσιας Τάξης, ως απάντηση στα αιτήματα
της Οργάνωσης, μίλησε για τους νέους νόμους που ετοιμάζει το υπουργείο και
σύντομα θα κατατεθούν στη Βουλή. «Βρίσκουμε θετικά όσα μάς είπε για τους νέους
νόμους. Ήδη βρίσκονται στο στάδιο της κατάρτισης οι νόμοι για την εκπαίδευση
των αστυνομικών, αλλά και για τη χρήση βίας και πυροβόλων όπλων από την
Αστυνομία. Παράλληλα, μας μίλησε για τον νέο εσωτερικό κανονισμό, για τα
πειθαρχικά παραπτώματα των οργάνων της τάξης», είπε η κ. Άντερσον. Όπως
σημείωσε η ίδια, ο κ. Χρυσοχοΐδης τους διαβεβαίωσε ότι ήδη Έλληνες έχουν
επισκεφθεί Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία, προκειμένου να παρακολουθήσουν πώς
εκπαιδεύονται οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί τους.

Στη χθεσινή συνάντηση της ομάδας στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο υφυπουργός
Λουκάς Αποστολίδης αντιμετώπισε θετικά το αίτημα των μελών της Διεθνούς
Αμνηστίας, που ζήτησαν το θέμα της εναλλακτικής θητείας να το χειρίζεται
φορέας εκτός υπουργείου.