Τοπία ξανανιώνουν το βλέμμα

Μας θυμίζει τη χαρά της εκδρομής και την πληρότητα των εξερευνήσεων η εκπομπή της Μάγιας Τσόκλη «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» (ΝΕΤ)

Σε μια απεγνωσμένη αναζήτηση της διαφορετικής τηλεόρασης, αυτές τις ώρες που η
τρομοκρατολογία μας έχει πνίξει, που η ξηρο-λογία μας έχει στεγνώσει, που η
σαγήνη του άθλιου μας έχει ταπεινώσει, που η πρωινάδικη μωρολογία μας έχει
ζαλίσει, ανακαλύψαμε τυχαίως την επανάληψη από τη ΝΕΤ των εκπομπών της Μάγιας
Τσόκλη «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» (ΝΕΤ, 11.00). Ένα κορίτσι με ορειβατικά
μποτάκια οργώνει τις ελληνικές εξοχές, επισκέπτεται μουσεία και μας παίρνει
μαζί σε αυτά τα ανεπιτήδευτα ταξίδια της, εμάς τους εκδρομείς του καναπέ,
κάνοντάς μας να ονειρευόμαστε αποδράσεις και να νοσταλγούμε το «αλλού» και
«άλλοτε» μιας Ελλάδας που ήταν ανοιχτή σε αισθήσεις διαθέσιμες.

Παρακολουθήσαμε το ταξίδι στα Γιάννενα, την εκδρομή στην κοιλάδα Βάλια
Κάλντα – σημαίνει στα βλάχικα «ζεστή κοιλάδα» – στο σπήλαιο του Περάματος, την
ανάβαση στον «αυχένα της Αρκούδας» στην ορεινή περιοχή, όπου κατοικεί η
καφετιά Αρκούδα. Τοπία που γεμίζουν το βλέμμα, καρδιά που φτερουγίζει στη θέα
τους, έστω την τηλεοπτική, από μια μνήμη ξεχασμένη που ξυπνάει απαιτητική. Να
φύγεις. Να πας εκεί που σε καλεί η ήρεμη φωνή της Μάγιας Τσόκλη, να
ανεβοκατεβείς τα 400 σκαλοπάτια του σπηλαίου με τους σταλακτίτες και του
σταλαγμίτες, σαν να βουτάς σε παραμύθι, να φορέσεις τα αστεία ορειβατικά
μποτάκια και τον φακό του σπηλαιολόγου στο μέτωπο, να ακουμπήσεις την υγρασία
στα παράξενα, υπόλευκα γλυπτά που σχηματίζουν τα άλατα καθώς στάζει το νερό,
να νιώσεις την υγρή ανάσα του σπηλαίου στα μαλλιά και μετά να ξαναβγείς στην
επιφάνεια, για να σκαρφαλώσεις στο βουνό ακολουθώντας την όχθη του ποταμού
Αώου, να φας φαγητό από τη μεγάλη μαρμίτα που βράζει στη φωτιά των ξύλων και
να κοιμηθείς στη σκηνή κι ας πονέσουν τα καλομαθημένα κόκαλα.

Η εκπομπή «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» έχει υιοθετήσει την ιδέα των
ταξιδιωτικών ντοκιμαντέρ του Lonely Planet που προβάλλονται από ξένα κανάλια
και κατά καιρούς και από τη δική μας ΝΕΤ. Έχει όμως τόνο προσωπικό και τοπικό,
έχει το άρωμα των δικών μας παιδικών εκδρομών, της κατασκήνωσης και του
εξερευνητικού πνεύματος της εφηβείας. Ίσως γιατί οι τόποι που από τον καναπέ
φαντάζουν εξωτικοί είναι μια ανάσα δίπλα μας, ο ένας ομορφότερος από τον
άλλον, όλοι τους σφραγισμένοι από την ιστορία. Ο ιερός τόπος της Δωδώνης, το
παλαιότερο μαντείο του ελληνικού πολιτισμού και ακόμη το μουσείο των κέρινων
ομοιωμάτων του γλύπτη Παύλου Βρέλη, όπου υπάρχουν ασάλευτες οι κέρινες μορφές
ανθρώπων που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα των σύγχρονων εποχών.

Στο Νησί της λίμνης των Ιωαννίνων η ιστορία έχει σφραγίδα βαριά, έναν
έρωτα βίαιο, αυτόν του Αλή Πασά για την κυρα-Φροσύνη, θάνατο – τη μία την
έπνιξε το παράφορο πάθος του, τον άλλο τον αποκεφάλισαν – έχει όμως και την
ομορφιά μιας φύσης που ευτυχώς διατηρείται μέσα στις λειτουργικά τερατόμορφες
κατασκευές της σύγχρονης πόλης. Όλα τα κάνει ανάλαφρα, όμως, η διάθεση της
παρουσιάστριας να αποφύγει τους λυρισμούς και τις πολύπλοκες αναλύσεις των
αλλαγών του χρόνου και της εξέλιξης του πολιτισμού.

Με την ομάδα των πεζοπόρων και ορειβατών του τοπικού συλλόγου, στον οποίο
καταφεύγουν τουρίστες που θέλουν να ζήσουν την περιπέτεια στη φύση της
Ηπείρου, ο φακός μας περπατάει στα δύσβατα μονοπάτια. Οι Βλάχοι βοσκοί δίνουν
τον επίσημο, πανηγυρικό χαρακτήρα των ανθρώπινων μορφών στο τοπίο. Ταιριαστοί
στην αγριάδα του με το σκαμμένο πρόσωπο και τη βαριά προφορά των ορεινών
Βλάχων. «Άνθρωποι δύσκολοι, κλειστοί» μας εξηγεί η Μάγια Τσόκλη και έτσι απλά
αφήνει τον σπόρο της υποψίας, πως το ελαφρύ και εκδρομικό μάτι του τουρίστα
δεν βλέπει το ίδιο με το δικό τους. Αλλά αυτό είναι θέμα μιας άλλης εκπομπής.