Δρόμοι

Είναι πολλοί…

… εκείνοι που πιστεύουν ότι τα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης
υποκινούνται από αληθινή αγωνία για το μέλλον του πλανήτη. Παρά ταύτα, τα

πολιτικά και στρατιωτικά προβλήματα της Μέσης Ανατολής έχουν σήμερα
προτεραιότητα έναντι των οικολογικών και οικονομικών προβλημάτων του πλανήτη.
Οι επικρίσεις κατά των πανίσχυρων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών δικτύων
είναι απολύτως δικαιολογημένες και πρέπει να συνεχιστούν. Όμως οι πληροφορίες
που περιμένουμε με μεγαλύτερο ενδιαφέρον αυτή την εποχή αφορούν τον αραβικό
κόσμο της Μέσης Ανατολής και τις μορφές που θα λάβει η αμερικανική επέμβαση.

Το κεντρικό…

… πρόβλημα αυτή τη στιγμή, επισημαίνει στην «Ελ Παΐς» ο Γάλλος κοινωνιολόγος
Αλέν Τουρέν, είναι η αδυναμία και η πιθανή πτώση, ή η απρόβλεπτη μεταμόρφωση
των αραβικών κρατών σε αυτή την περιοχή. Σε όλες σχεδόν τις χώρες, το κράτος
είναι αδύναμο, δεν διαθέτει νομιμότητα και στηρίζεται σε μια μικρή μόνο
μειοψηφία. Αυτή η αδυναμία είναι μια πραγματικότητα πιο απειλητική από τον
πολιτικό ισλαμισμό, που εδώ και καιρό δεν σημειώνει πλέον νίκες, σε πολλές
χώρες μάλιστα χάνει έδαφος.

Τα ερωτήματα…

… που τίθενται αυτή τη στιγμή είναι δύο. Πρώτον, κατά πόσον οι Αμερικανοί
πιστεύουν ότι μπορούν να απαλλαγούν από τον Σαντάμ χωρίς να προκαλέσουν
αντιδράσεις που θα οδηγήσουν στην ανατροπή της σαουδαραβικής μοναρχίας και
στην ενίσχυση των ισλαμικών κινημάτων. Δεύτερον, τι θα γίνει με το
Παλαιστινιακό. Αυτό είναι το μοναδικό σημαντικό σημείο διαφωνίας ανάμεσα στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ: οι Γάλλοι, οι Γερμανοί και οι Άγγλοι
υποστηρίζουν τους Παλαιστινίους και τον Αραφάτ (φωτό), ενώ οι Αμερικανοί
εξακολουθούν να υποστηρίζουν τον Σαρόν. Η διαφωνία αυτή μπορεί να οδηγήσει σε
μια δεύτερη στρατηγική, πολύ διαφορετική από την πρώτη: η στρατηγική αυτή θα
ήταν επικεντρωμένη στο Ισραήλ και θα επιζητούσε τη γενική αστάθεια της
περιοχής (εξαιρουμένης της Τουρκίας), ώστε να εξουδετερωθούν ταυτοχρόνως η
ισραηλινή άκρα δεξιά και η ισλαμική άκρα αριστερά.

Οι ΗΠΑ…

… αμφιταλαντεύονται μεταξύ των δύο αυτών στρατηγικών, ενώ η αντίδραση στο
σχέδιο εισβολής στο Ιράκ μεγαλώνει, ακόμη και στους κόλπους του
Ρεπουμπλικανικού κόμματος. Παρά ταύτα, αν το σχέδιο εισβολής εξακολουθεί να
χαίρει σοβαρής υποστήριξης, ο λόγος δεν είναι η ανάγκη εκδίωξης του Σαντάμ από
την εξουσία, αλλά η επιβολή στην περιοχή μιας συνολικής λύσης που θα λύσει τα
προβλήματα του Ισραήλ και θα δώσει τέλος στον «άξονα του κακού». Αν και είναι
αδύνατο να αξιολογήσει κανείς τις πιθανότητες που έχει η καθεμιά από τις δύο
παραπάνω στρατηγικές, έχουν πάντως ένα κοινό σημείο: τη διαπίστωση ότι το
κεντρικό πρόβλημα προέρχεται από την αδυναμία των κρατών της περιοχής,
περισσότερο και από τη βιαιότητα μιας πολιτικο-θρησκευτικής εκστρατείας. Σε
κάθε περίπτωση, καταλήγει ο Τουρέν, δεν μπορεί να υπάρξει διευθέτηση για ένα
εκρηκτικό πρόβλημα χωρίς να προταθούν περιφερειακές λύσεις σε μια κατάσταση
που, αν δεν επιλυθεί, θα γεννά όλο και περισσότερη βία.