Οι πέντε όροι του Μπους

Πέντε όρους έθεσε ο Μπους στον Σαντάμ. Αν δεν τους εκπληρώσει, η «τιμωρία»
θα είναι αναπόφευκτη. Και να συμμορφωθεί, όμως, την εύνοιά του δεν πρόκειται
να την κερδίσει… Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει «αλλαγή καθεστώτος». Το
ξεκαθάρισε. Και θα την επιδιώξει, το ξεκαθάρισε κι αυτό, με ή χωρίς τον ΟΗΕ.

Μπους – Ανάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε πως θα επιδιώξει ανατροπή του Σαντάμ είτε το εγκρίνει ο ΟΗΕ είτε όχι

«Οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας θα τεθούν σε ισχύ. Τα δίκαια αιτήματα
για ειρήνη και ασφάλεια θα ικανοποιηθούν. Ειδάλλως, η δράση θα είναι
αναπόφευκτη». Το τελεσίγραφο που διατύπωσε χθες ο Μπους, μιλώντας στη Γενική
Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, είχε ουσιαστικά δύο αποδέκτες. Αφενός, το Ιράκ
(το οποίο αψηφά εδώ και έντεκα χρόνια τις αξιώσεις του ΟΗΕ, «υπονομεύοντας το
κύρος του»). Και αφετέρου, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού (και δη τις
χώρες μέλη που αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη το ενδεχόμενο ανάληψης στρατιωτικής
δράσης εναντίον του «απείθαρχου» αυτού κράτους).

Αυτή τη φορά, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν είπε «είτε είστε μαζί μας είτε
εναντίον μας». Κατέστησε, ωστόσο, σαφές πως αν ο ΟΗΕ δεν πιέσει τον Σαντάμ να
συμμορφωθεί, οι ΗΠΑ θα δράσουν μονομερώς. Οι ΗΠΑ, τόνισε, θα εργασθούν με τα
άλλα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας για μια νέα απόφαση όσον αφορά το Ιράκ. «Αν
το ιρακινό καθεστώς μας αψηφήσει ξανά, ο κόσμος θα πρέπει να ενεργήσει με
αποφασιστικό τρόπο για να το θέσει ενώπιον των ευθυνών του. Οι προθέσεις των
ΗΠΑ δεν πρέπει να αμφισβητούνται».

Σύμφωνα με τον Μπους, αν το Ιράκ επιθυμεί την ειρήνη οφείλει:

1. Να αποσύρει ή να καταστρέψει άμεσα και άνευ όρων όλα τα όπλα μαζικής
καταστροφής του, όλους τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και όλα τα υλικά που
τους συνοδεύουν.

2. Να σταματήσει άμεσα να υποστηρίζει την τρομοκρατία και να υιοθετήσει
μέτρα καταπολέμησής της.

3. Να τερματίσει τους διωγμούς των Ιρακινών πολιτών, ιδίως των εθνικών
μειονοτήτων και των θρησκευτικών ομάδων.

4. Να ρυθμίσει τα ζητήματα που έχουν μείνει ανοιχτά από τον Πόλεμο του
Κόλπου, ιδίως το ζήτημα των αγνοουμένων και των πολεμικών αποζημιώσεων.

5. Να θέσει αμέσως τέλος στο παράνομο εμπόριο, που διεξάγεται εκτός του
προγράμματος πετρέλαιο έναντι τροφίμων του ΟΗΕ.

Εφόσον ληφθούν όλα αυτά τα μέτρα, και σύμφωνα πάντα με τον Μπους, «θα ανοίξει
ο δρόμος για τον ΟΗΕ να συνδράμει στην εγκαθίδρυση μιας κυβέρνησης που θα
εκπροσωπεί όλους τους Ιρακινούς – μιας κυβέρνησης βασισμένης στο σεβασμό των
δικαιωμάτων του ανθρώπου, την οικονομική ελευθερία και τις ελεύθερες εκλογές».
Εν ολίγοις, μιας κυβέρνησης της οποίας ασφαλώς δεν μπορεί να ηγείται ένας
«τύραννος» όπως ο Σαντάμ.

Όσοι περίμεναν, πάντως, από τον Μπους να παρουσιάσει νέα αποδεικτικά στοιχεία
εναντίον του Ιρακινού ηγέτη, μάλλον απογοητεύτηκαν. Ακόμη και οι ηγέτες του
αμερικανικού Κογκρέσου δηλώνουν μη πεπεισμένοι για τον άμεσο κίνδυνο που
εκπροσωπεί το Ιράκ. Όσο για την 20σέλιδη έκθεση που δημοσίευσε ο Λευκός Οίκος
λίγο πριν από την ομιλία του Αμερικανού προέδρου, αυτή κατέγραφε απλώς τις
συστηματικές παραβιάσεις, από το Ιράκ, 16 αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Οι Ιρακινοί

Ο πρεσβευτής του Ιράκ στον ΟΗΕ, Μοχάμεντ Αλντούρι, χαρακτήρισε την ομιλία του
Μπους, «τη μακρύτερη απαγγελία κατασκευασμένων κατηγοριών που έχει γίνει ποτέ
από ηγέτη έθνους». Νωρίτερα, το Ιράκ είχε προειδοποιήσει τις ΗΠΑ πως είναι
έτοιμο να αποκρούσει οποιασδήποτε εισβολή με κάθε όπλο που έχει στη διάθεσή
του. Και αν οι αντιδράσεις αυτές μπορεί να απορριφθούν, η προκαταβολική
αντίδραση του Κόφι Ανάν στην ομιλία του Μπους σίγουρα δεν βρήκε αντίθετη την
πλειοψηφία των ξένων ηγετών.

Ο γ.γ. του ΟΗΕ έλαβε πρώτος τον λόγο ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης. Και
δίνοντας στον Μπους ένα μάθημα διεθνούς δικαίου, δήλωσε πως μόνον ο ΟΗΕ μπορεί
να επιτρέψει τη χρήση βίας σε περιπτώσεις που υπερβαίνουν την απλή αυτοάμυνα.
Σε μια απέλπιδα, πάντως, προσπάθεια, να αποδείξει στους απανταχού επικριτές
ότι οι ΗΠΑ σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ο Μπους ανακοίνωσε χθες την
επανένταξή τους στην ΟΥΝΕΣΚΟ, τον εκπαιδευτικό, επιστημονικό και πολιτιστικό
βραχίονα του ΟΗΕ, από τον οποίο είχαν αποχωρήσει το 1984…

Ευρωπαϊκές υπεκφυγές

Θετική ήταν η αντίδραση των Ευρωπαίων ηγετών στη χθεσινή ομιλία του Μπους.
Τουλάχιστον ως προς την πρόθεση που εξέφρασε να εργασθεί μαζί με τα Ηνωμένα
Έθνη προκειμένου να αντιμετωπίσει τον Σαντάμ. Διότι οι Ευρωπαίοι απέφυγαν,
διπλωματικά, να σχολιάσουν το ενδεχόμενο μονομερούς ανάληψης δράσης με το
οποίο τους «απείλησε» ο Αμερικανός πρόεδρος αν δεν… συνεργαστούν.

«Ο πρόεδρος επανέφερε το ζήτημα στον ΟΗΕ», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος
αρμόδιος για εξωτερικές υποθέσεις Κρις Πάτεν. «Θέλουμε να δούμε την από κοινού
δράση ως έναν αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων, όχι ως μία
πρόφαση για αποτυχία».

«Ο πρόεδρος επεσήμανε τον κεντρικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει ο ΟΗΕ και
αυτό είναι πολύ ευχάριστο», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ντομινίκ ντε
Βιγιεπέν. «Πρέπει να δράσουμε νόμιμα, συλλογικά και υπεύθυνα. Πρέπει να
διασφαλίσουμε ότι δεν θα επιδεινώσουμε την κρίση, την αστάθεια».

Από την πλευρά του, ο Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι εξέφρασε την
ελπίδα να καταφέρει να επιλύσει ο ΟΗΕ το πρόβλημα του Ιράκ. Και όταν ερωτήθηκε
αν η Ιταλία θα συμμετάσχει σε ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση, περιορίστηκε
να απαντήσει: «Είμαι βέβαιος πως η Ιταλία, μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους
της, θα λάβει τη σωστή απόφαση». Την πρόθεσή της να συνεργαστεί με τον ΟΗΕ στο
ζήτημα του Ιράκ εξέφρασε και η Ρωσία, διά στόματος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο
οποίος, ωστόσο, εξακολουθεί, όπως είπε, να πιστεύει πως δεν έχουν ακόμη
εξαντληθεί οι πολιτικές και διπλωματικές προσπάθειες. Όσο για τον Γερμανό
καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ, αυτός επανέλαβε την κατηγορηματική του θέση:
«Χρειαζόμαστε περισσότερη ειρήνη, όχι περισσότερο πόλεμο. Γι’ αυτό και, υπό
την δική μου ηγεσία, η Γερμανία δεν θα συμμετάσχει σε καμία επίθεση εναντίον
του Ιράκ».

Η άσκηση δεν γίνεται τυχαία

Επισήμως πρόκειται για «τακτική άσκηση», διάρκειας τριών εβδομάδων. Ωστόσο, η
επιλογή του χρόνου και της τοποθεσίας για τη διεξαγωγή της μόνο συμπτωματική
δεν μπορεί να θεωρηθεί. Περίπου 600 μέλη της Κεντρικής Διοίκησης του
αμερικανικού στρατού (η οποία είναι υπεύθυνη για τις επιχειρήσεις στην
Κεντρική Ασία και τον Περσικό Κόλπο) θα μετακινηθούν τον Νοέμβριο από τη βάση
της Τάμπα, στη Φλόριντα, προς την αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ, κοντά στην
πρωτεύουσα του Κατάρ. Από εκεί, και αφού ενωθούν με 400 ακόμη Αμερικανούς
στρατιώτες από άλλες βάσεις, θα συμμετάσχουν στην άσκηση «Εσωτερική Ματιά –
2003». Και όλα αυτά, την ώρα που φημολογείται έντονα πως οι ΗΠΑ εξετάζουν
σενάρια για εισβολή στη Βαγδάτη, με στόχο την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν. Κι
ενώ θεωρείται βέβαιο πως σε μία τέτοια περίπτωση το Κατάρ θα υποκαταστήσει τη
Σαουδική Αραβία στον ρόλο του βασικού αραβικού συμμάχου των ΗΠΑ. Στη
συγκεκριμένη αεροπορική βάση, μάλιστα, το Πεντάγωνο έχει ξεκινήσει την
κατασκευή ενός κέντρου επιχειρήσεων, το οποίο συνάδει με την τελευταία λέξη
της τεχνολογίας.