ΜΑΡΚ ΦΡΑΝΚΕΛ Δεν χρειαζόμαστε την κλωνοποίηση

![]() |
![]() |
|
«Θα πρέπει να προστατεύσουμε την αξία της ανωνυμίας στο Internet, χωρίς |
Ισορροπεί πάνω σε δύσκολες επιστημονικές διαμάχες και φροντίζει να περπατά
πάντα κάπου στη μέση, αποφεύγοντας τα άκρα και τη λογική του «άσπρου-μαύρου».
«Ναι μεν, αλλά»… απαντά όταν η κουβέντα φτάνει στην προσπάθεια ελέγχου του
Internet, στη διαφύλαξη της ανωνυμίας των χρηστών του δικτύου, στους γενετικά
μεταλλαγμένους οργανισμούς. Ωστόσο, είναι κατηγορηματικά αντίθετος και θεωρεί
πρόωρη, βιαστική, επικίνδυνη και άσκοπη οποιαδήποτε προσπάθεια για κλωνοποίηση
ανθρώπων.
Ο Αμερικανός Mark Frankel (Μαρκ Φράνκελ), διευθυντής στο πρόγραμμα
Επιστημονικής Ελευθερίας, Ευθύνης και Νομιμότητας, της Αμερικανικής Επιτροπής
για την Προώθηση των Επιστημών (American Association for the Advancement of
Science-AAAS, η οποία εκδίδει το επιστημονικό περιοδικό «Science»), έχει
βλέμμα αυστηρό και μετρημένο, μιλά με προσοχή, ζυγίζοντας πάντα τα υπέρ και τα
κατά, σε κάθε τι.
«ΤΑ ΝΕΑ» τον συνάντησαν στους Δελφούς, στη διάρκεια του διεπιστημονικού
συνεδρίου με τίτλο «Οικολογική Δυναμική και Ανθρώπινη Φύση», που διοργάνωσαν
από κοινού η Πολιτιστική Ολυμπιάδα, η Δελφική Εταιρεία και το Εθνικό Ίδρυμα
Ερευνών.
Για τον Mark Frankel, οι εξελίξεις στην επιστήμη της γενετικής δεν θα πρέπει
να «τσουβαλιάζονται» και να προκαλούν πανικό. «Δεν μπορούμε να συγχέουμε τη
γενετική τροποποίηση φυτών με την κλωνοποίηση. Δεν ωφελεί σε τίποτα πάρα μόνο
στο να προκαλεί σύγχυση», λέει. Η άποψή του για τα γενετικά τροποποιημένα
προϊόντα, είναι… εν δυνάμει θετική. «Υπάρχουν πολλά πιθανά πλεονεκτήματα από
την τροποποίηση φυτών, εντόμων, βακτηρίων, κ.λπ. Υπάρχει θετικό κίνητρο»,
εξηγεί. «Ταυτόχρονα, όμως, απαιτείται προσοχή. Γιατί δεν μπορούμε να είμαστε
σίγουροι για το τι θα συμβεί αύριο ή σε μία δεκαετία, για το αν όλα θα έρθουν
όπως τα θέλουμε ή αν θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις». Θεωρεί απαραίτητο ο
διάλογος να συνεχιστεί και το θέμα να παραμείνει ανοιχτό. «Όλοι (οι
επιστήμονες, το κοινό, πολιτικοί και νομοθέτες) πρέπει να έχουν άποψη και να
την εκφράζουν». Εκτιμά πως τα «γιατί» πίσω από κάθε επιστημονική έρευνα δεν θα
πρέπει να προστατεύονται ως μυστικά, αλλά, αντίθετα, να γίνονται αφορμή για
προβληματισμό. Είναι πεπεισμένος πως «ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει αν το
προϊόν που αγοράζει είναι γενετικά τροποποιημένο ή όχι. Θα πρέπει να είναι
ενήμερος ώστε να κάνει την επιλογή του. Το θέμα της σήμανσης δεν είναι αστεία
ιστορία. Ορισμένοι πιστεύουν πως η σήμανση θα τρομάξει το καταναλωτικό κοινό.
Δεν είναι αλήθεια. Έχουμε σήμανση στα φάρμακα εδώ και πάρα πολλά χρόνια (με
ενδείξεις και αντενδείξεις). Δεν έχει μειωθεί η κατανάλωση φαρμάκων εξαιτίας
αυτής».
Σε ό,τι αφορά την κλωνοποίηση ανθρώπων, ο Mark Frankel δεν είναι
καθόλου σίγουρος για την αναγκαιότητα και την αξία της. «Έχουμε ικανά
επιχειρήματα για να πούμε πως καμία από τις μεθόδους που προτείνονται δεν
είναι ασφαλής. Εκείνοι που διατυμπανίζουν πως είναι έτοιμοι να προχωρήσουν,
δεν είναι αξιόπιστοι και δεν θα πρέπει να κάνουν ούτε βήμα παραπέρα. Μπορεί να
προβάλλουν εγγυήσεις, όμως αγνοούν τον προβληματισμό και τους φόβους της
διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Επίσης, πέρα από την ασφάλεια, δεν είμαι
καθόλου σίγουρος για τους σκοπούς που εξυπηρετεί η κλωνοποίηση. Γιατί τη
χρειαζόμαστε; Αν είναι για να αντιμετωπίσουμε την υπογονιμότητα, υπάρχουν ήδη
λύσεις, περισσότερο αξιόπιστες, δοκιμασμένες, ασφαλείς».
Η ανωνυμία στο Διαδίκτυο
Πριν από μερικά χρόνια, η ομάδα εργασίας της AAAS, στην οποία επικεφαλής ήταν
ο Mark Frankel, ερευνούσε θέματα ελευθερίας στο Internet και κατέπληξε τους
πάντες προτείνοντας να προστατευθεί η ανωνυμία στο Διαδίκτυο. Σήμερα, ο
Frankel εκτιμά πως «εκείνη η έκθεση οφείλει να αναθεωρηθεί σε ορισμένα
σημεία», ωστόσο παραμένει γεγονός ότι «πρέπει να διατηρήσουμε την ανωνυμία ως
απαραίτητο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Δεν μπορούμε να την
απαγορεύσουμε διά νόμου, να θεωρούμε υπόλογο κάποιον επειδή δεν γνωρίζουμε την
ταυτότητά του, δεν ξέρουμε ποιος είναι. Αν το επιχειρούσαμε, φοβάμαι πως τα
αποτελέσματα θα ήταν τα ακριβώς αντίθετα από τα επιθυμητά».
Η παράμετρος «τρομοκρατία» αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα, φέρνει μπροστά ακόμη
μία απειλή. Ωστόσο ο Mark Frankel επιμένει να αναζητεί μία μέση λύση, κι ας
ξέρει πως είναι δύσκολο. «Ναι, ζούμε σ’ έναν διαφορετικό κόσμο, με περισσότερη
ανασφάλεια και το πρόβλημα της τρομοκρατίας είναι πια διεθνές. Θα μπορούσα να
ταχθώ υπέρ της ανωνυμίας, με δεδομένες ορισμένες προϋποθέσεις, σε
συγκεκριμένες συνθήκες, οι οποίες θα διασφαλίζουν τη διεθνή ασφάλεια.
Διαφορετικά, θα ήταν πολύ επικίνδυνο. Ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο να ορίσεις
τη διαχωριστική γραμμή, όμως πρέπει να δούμε το θέμα κι από τις δύο όψεις του
ταυτόχρονα».
Είτε πρόκειται για την ανωνυμία, είτε για το περιεχόμενο των ιστοσελίδων του
Internet, η συζήτηση αφορά την προσπάθεια ελέγχου του Internet, επιβολής
κανονισμών, από κυβερνήσεις, επιτροπές – ή μήπως από τους ίδιους τους χρήστες;
«Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελέγξεις τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Είναι η ίδια
η φύση της που δεν το επιτρέπει», τονίζει ο ίδιος. «Νομίζω όμως ότι θα
υπάρξουν οφέλη για όλους αν θεσπιστούν κανονισμοί και ρυθμίσεις, ιδιαίτερα
στις οικονομικές συναλλαγές μέσω του δικτύου».
Ανισότητες της τεχνολογίας
«Η τεχνολογία μπορεί και δημιουργεί νέες ανισότητες, το τεχνολογικό χάσμα
μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών είναι υπαρκτό – ίσως και
αναπόφευκτο για μερικά χρόνια, όχι όμως για πάντα». Το αναγνωρίζει ο Mark
Frankel, συνειδητοποιεί πως «ορισμένοι άνθρωποι θα μείνουν πίσω αν δεν
συνδεθούν στο τεχνολογικό δίκτυο που χτίζουν από κοινού οι χώρες της Δύσης.
Ωστόσο, δεν μπορείς να τους προσφέρεις την τεχνολογία, χωρίς υποδομή, χωρίς
εκπαίδευση και καθοδήγηση. Ακόμη κι αν στείλει κανείς χιλιάδες υπολογιστές σε
μία αναπτυσσόμενη χώρα, ακόμη κι αν δημιουργήσει τα αρτιότερα συστήματα
επικοινωνιών, θα μείνουν εκεί να σκονίζονται, αν οι ντόπιοι δεν μάθουν πώς να
τα χρησιμοποιήσουν ώστε να ενδυναμώσουν τις κοινωνίες τους, ώστε να βελτιώσουν
την ποιότητα της ζωής τους. Η λύση δεν είναι ν’ αρχίσουμε να μοιράζουμε
υπολογιστές. Για να γεφυρωθεί το χάσμα απαιτούνται μεγάλα αποθέματα, τόσο σε
οικονομικούς πόρους όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό».
LINKS
http: //www.aaas.org/ssp/sfrl/about.htm
http: //www.aaas.org/spp/sfrl/projects/integrity.htm















