Χάνουν έδαφος τα ελληνικά προϊόντα στην Ε.Ε.

Τη μαγική συνταγή για να σταματήσει ο κατήφορος των ελληνικών προϊόντων στις
αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου η απορρόφησή τους από τα 67% στα μέσα του
1990 (επί του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών) έπεσε ήδη στο 44%, αναζητούν
κυβέρνηση και παραγωγικές τάξεις.

Στο πλαίσιο της αναζήτησης αυτής, η μεν πρώτη καλεί τους επιχειρηματίες να
εκσυγχρονιστούν οι δε δεύτεροι πιέζουν για λιγότερους φόρους, απελευθέρωση των
αγορών και γενικότερα ένα ευνοϊκότερο για την επιχειρηματική δραστηριότητα
περιβάλλον.

Ωστόσο, φαίνεται ότι για το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας μεγάλου αριθμού
επιχειρήσεων δεν φταίει, όπως υποστηρίζει μερίδα του επιχειρηματικού κόσμου,
το αρνητικό περιβάλλον, αφού οι τσιμεντοβιομηχανίες Τιτάν και ΑΓΕΤ Ηρακλής,
εταιρείες του Ομίλου Βιοχάλκο, του Ομίλου Ιντρακόμ, του Μ.Ι. Μαΐλλη, του
Πετζετάκι, της Lavipharm, της Δέλτα, της 3Ε αλλά και δεκάδες άλλες ελληνικές
επιχειρήσεις προσαρμόστηκαν έγκαιρα στις νέες συνθήκες και έχουν ήδη
κατακτήσει τις ξένες αγορές.

Έμειναν πίσω

Οι περισσότερες όμως που έμειναν πίσω στον εκσυγχρονισμό τους και χωρίς πλέον
την προστατευτική ασπίδα των διολισθήσεων της δραχμής αδυνατούν να
αντιμετωπίσουν επί ίσοις όροις τούς ανταγωνιστές τους.

Όπως υποστηρίζουν στελέχη της ελληνικής αγοράς, η μάχη της ανταγωνιστικότητας
για τα προϊόντα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό θα κερδηθεί όχι μόνο
από το κόστος παραγωγής τους αλλά και από την ποιότητά τους: τα ιταλικά
παπούτσια, αν και πανάκριβα, έχουν κατακτήσει τις αγορές της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, αλλά και τη δική μας.

Σε κάθε περίπτωση πάντως το κόστος παραγωγής των ελληνικών βιομηχανικών
προϊόντων είναι από τα υψηλότερα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που σε
συνθήκες κλιμάκωσης του ανταγωνισμού φρενάρει τη διείσδυσή τους στις ξένες
αγορές και ιδιαίτερα σε αυτές που οι καταναλωτές θέτουν ψηλά τον πήχυ της
ποιότητας.

Σύμφωνα με στοιχεία του ελβετικού ινστιτούτου IMD, η ανταγωνιστικότητα των
ελληνικών προϊόντων μειώθηκε μέσα σε τέσσερα χρόνια κατά τρεις μονάδες και από
την τριακοστή τρίτη θέση το 1998 έπεσε στην τριακοστή έκτη.

Ακριβή η παραγωγή

Για την υποβάθμιση αυτή δεν είναι άσχετοι και οι παράγοντες που διαμορφώνουν
το κόστος παραγωγής των ελληνικών βιομηχανικών προϊόντων. Η Ελλάδα βρίσκεται
στην όγδοη θέση σε ό,τι αφορά το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης των
επιχειρήσεων, μεταξύ των 15 της Ε.Ε. στην έκτη όσον αφορά στο ποσοστό των
εργοδοτικών εισφορών και στην όγδοη όσον αφορά στο κόστος απόκτησης
επιχειρηματικού κεφαλαίου (δάνεια από τράπεζες) τη στιγμή που στο ελληνικό
τραπεζικό σύστημα η ψαλίδα ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και δανεισμού είναι
η δεύτερη μεγαλύτερη της Ε.Ε. (5,28% στην Ελλάδα έναντι 4,05 του μέσου όρου
της Ε.Ε)

Η φορολογική επιβάρυνση της ελληνικής επιχείρησης μπορεί να μη βρίσκεται στα
χαμηλά επίπεδα της Ιρλανδίας (24% επί των κερδών), της Νορβηγίας (28%), της
Σουηδίας (28%), αλλά βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο άλλων Ευρωπαίων
ανταγωνιστών μας.

Οι εργοδοτικές εισφορές

Οι εργοδοτικές εισφορές βρίσκονται στην έκτη υψηλότερη θέση, το κατά κεφαλήν
κόστος εργασίας στην Ελλάδα αυξήθηκε το 2002 κατά 5,7% έναντι 3,2% του μέσου
όρου της Ε.Ε., ενώ το κόστος απόκτησης επιχειρηματικών κεφαλαίων βρίσκεται
στην όγδοη υψηλότερη θέση.

Πάντως, σε ό,τι αφορά το τηλεπικοινωνιακό κόστος μπορεί η Ελλάδα να είναι η
όγδοη ακριβότερη χώρα της Ε.Ε. στις αστικές κλήσεις και η έκτη στις
υπεραστικές κλήσεις, αλλά είναι κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Στο κόστος του
ηλεκτρικού ρεύματος εμφανίζεται φθηνότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε.,
καθώς το 2001 η μία κιλοβατώρα κόστιζε στην Ελλάδα 0,0591 ευρώ έναντι 0,0633
της Ε.Ε.

Βεβαίως, σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η τιμή του βιομηχανικού
ρεύματος καθορίζεται στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών ανάμεσα στον πωλητή και
στον αγοραστή που είναι κατά πολύ φθηνότερη από τον μέσο όρο.

Εκεί όμως που η Ελλάδα παίρνει πολύ κακό βαθμό είναι στον τομέα των μεταφορών.
Σύμφωνα με το IMD, η χώρα μας κατέχει τη δέκατη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή
Ένωση τόσο ως προς το οδικό και σιδηροδρομικό της δίκτυο, τις αερομεταφορές
αλλά και τις θαλάσσιες μεταφορές.

Η απελευθέρωση των αγορών

Στελέχη και φορείς του επιχειρηματικού κόσμου της χώρας εκτιμούν ότι η
ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας θα ενισχυθεί σημαντικά, όταν θα
προχωρήσει και ουσιαστικά η απελευθέρωση των αγορών τηλεπικοινωνιών, ενέργειας
και θαλάσσιων μεταφορών.

Ήδη η απελευθέρωση της τηλεπικοινωνιακής αγοράς και στην Ελλάδα έχει ρίξει τις
τιμές του κόστους καθώς τα τιμολόγια για υπεραστικές και διεθνείς κλήσεις που
προσφέρουν οι εναλλακτικοί φορείς είναι χαμηλότερα από αυτά του ΟΤΕ.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι προς τα κάτω θα οδηγηθούν και οι τιμές του
ηλεκτρικού ρεύματος όταν η συγκεκριμένη αγορά ανοίξει και στην πράξη στον
ανταγωνισμό με τη δημιουργία και στην Ελλάδα των πρώτων ιδιωτικών μονάδων
παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Ανάλογη πτώση αναμένεται και στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών μετά τη
σταδιακή τους απελευθέρωση, αρχής γενομένης από τον ερχόμενο Νοέμβριο. Όπως
αναφέρεται σε σχετική με την ανταγωνιστικότητα μελέτη του ΣΕΒ, στην
απελευθερωμένη αγορά της Αδριατικής η μεταφορά ενός φορτηγού 10 μέτρων από την
Αγκώνα στην Πάτρα κοστίζει 440 ευρώ, ενώ από τον Πειραιά στο Ηράκλειο Κρήτης
(απόσταση που καλύπτεται σε σχεδόν μισό χρόνο) κοστίζει 300 ευρώ.

Απειλή για θέσεις εργασίας

Το 1995 τα ελληνικά προϊόντα που διοχετεύονταν προς τις χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιστοιχούσαν στο 67% του συνόλου των εξαγωγών της χώρας.
Σήμερα το ποσοστό αυτό έχει συρρικνωθεί στο 44% καταγράφοντας έτσι ένα σοβαρό
έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Προς το παρόν, ο πακτωλός του Γ’ ΚΠΣ αλλά και των κονδυλίων για τα έργα
διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 καλύπτουν το έλλειμμα αυτό και τις
συνέπειές τους για την οικονομία. Ωστόσο, με την ολοκλήρωση των έργων, οι
αντοχές επιβίωσης σημαντικού αριθμού επιχειρήσεων θα δοκιμαστούν σοβαρά με
ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία της χώρας και κυρίως για το ήδη
υπάρχον πρόβλημα της ανεργίας. Κυβέρνηση και παραγωγικές τάξεις (βιομήχανοι,
έμποροι, παροχείς υπηρεσιών) συμφωνούν μεν για την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της
ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, αλλά φαίνεται να διαφωνούν για το
«τις πταίει».

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ

Σε δήλωσή του προς «ΤΑ ΝΕΑ» ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Οδυσσέας Κυριακόπουλος
επισημαίνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις για να ενισχύσουν την
ανταγωνιστικότητά τους «πρέπει να παρακολουθούν τις εξελίξεις στο διεθνές
ανταγωνιστικό περιβάλλον, στο οποίο πλέον ζουν και αναπροσαρμόζονται ανάλογα».

Καθοριστικός όμως παράγοντας για να πραγματοποιήσουν τις αλλαγές που απαιτεί
το νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον είναι και οι γενικότερες συνθήκες λειτουργίας
της ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Κυριακόπουλος εκτιμά ότι η ονομαστική σύγκλιση και η ένταξη της Ελλάδας
στη ζώνη του ευρώ βελτίωσαν σημαντικά τις συνθήκες αυτές.

Ωστόσο, οι βασικοί παράγοντες που διαμορφώνουν την ανταγωνιστικότητα μιας
οικονομίας εξακολουθούν «να παραμένουν δυσμενέστεροι στην Ελλάδα σε σύγκριση
με άλλες ανταγωνίστριες χώρες».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΒ, το φορολογικό σύστημα, που μόλις τώρα αρχίζει
να εκσυγχρονίζεται, η Δημόσια Διοίκηση, η οποία δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην
ίδρυση νέων επιχειρήσεων, αλλά και η αδιαφάνεια και η διαφθορά που λειτουργούν
αποτρεπτικά για κάθε καλά οργανωμένη επιχείρηση, είναι ορισμένοι βασικοί
παράγοντες που δρουν αρνητικά για μια πιο ανταγωνιστική ελληνική οικονομία.

Οι εκπρόσωποι φορέων

Είναι αυτονόητο ότι το μεγαλύτερο πλήγμα από το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας
της ελληνικής οικονομίας δέχονται οι εξαγωγικές επιχειρήσεις. Η πρόεδρος του
Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγών κ. Χρ. Σακελλαρίδη επισημαίνει ότι για τις
κακές επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών τα τελευταία χρόνια ευθύνεται όχι μόνο
το κόστος παραγωγής αλλά και μια σειρά άλλοι παράγοντες όπως η έλλειψη
επώνυμων προϊόντων, η οργανωμένη προβολή τους (από το κράτος και τις ίδιες τις
επιχειρήσεις) στις αγορές του εξωτερικού αλλά και οι ισχυρές πιέσεις πού
δέχονται ορισμένα παραδοσιακά μας προϊόντα (κλωστοϋφαντουργικά) από τις
χαμηλού παραγωγικού κόστους χώρες της Ασίας.

Ο πρόεδρος του ΣΒΒΕ

Για τον πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος κ. Δημ. Συμεωνίδη, ο
κύριος εσωτερικός παράγοντας μείωσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής
οικονομίας είναι οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των αναγκαίων διαρθρωτικών
αλλαγών όσο και στη διασφάλιση μιας ισχυρής αναπτυξιακής ώθησης μέσα από την
αξιοποίηση των πόρων του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, της συμμετοχής μας
στην ΟΝΕ, των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά και της οικονομικής συνεργασίας στα Βαλκάνια.