Έλληνες στο Γιοχάνεσμπουργκ

Μία ακτιβίστρια, μία τεχνοκράτης κι ένας καθηγητής συναντώνται στο
Γιοχάνεσμπουργκ. Κοινό τους σημείο, εκτός από την ελληνική καταγωγή και την
ενασχόληση με ζητήματα περιβάλλοντος, η κριτική ματιά απέναντι σε όσα
πραγματοποιήθηκαν από τις 26 Αυγούστου στη Διάσκεψη για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Μιλήσαμε με τη Μάχη, την Τίνα και τον Ανδρέα λίγο πριν πέσει η αυλαία των
εργασιών, όσο ακόμα η ατμόσφαιρα είναι ζεστή και μάχιμη.

ΜΑΧΗ ΣΙΔΕΡΙΔΟΥ Υπεύθυνη εκστρατείας κλιματικών αλλαγών του ελληνικού
γραφείου της Greanpeace

Από το Ρίο στο Γιοχάνεσμπουργκ είναι μεγάλη η απόσταση;

«Ίσως δεν είναι τυχαίο που άρχισα να ασχολούμαι με το περιβάλλον την εποχή του
Ρίο. Άρχισα να χαίρομαι που η διεθνής κοινότητα έχει αναγνωρίσει τα προβλήματα
και κάθεται στο τραπέζι να δει κάποια πράγματα. Δέκα χρόνια μετά, βλέπω ότι σε
ορισμένα πράγματα, αντί να προχωρήσουμε μπροστά, έχουμε μείνει στάσιμοι και
πάμε και προς τα πίσω. Αντί να δώσουμε προτεραιότητα στο περιβάλλον, η Σύνοδος
Κορυφής μετατρέπεται σε μια εμπορική συνάντηση. Όμως, ελπίζω να αλλάξει αυτό».

Οι ΗΠΑ είναι τόσο πολύ ο «κακός» όσο φαίνονται;

«Χειρότερες απ’ ό,τι περίμενα. Δεν περίμενα να θέτουν τόσο ψυχρά τα θέματα. Σε
μια συζήτηση για τα χημικά, ο εκπρόσωπος των ΗΠΑ είπε ότι είναι παράλογο να
προσπαθούμε να μειώσουμε την επίπτωση που έχουν τα χημικά στο περιβάλλον,
καθώς ο λόγος που σχεδιάστηκαν είναι ακριβώς για να έχουν αρνητικές επιπτώσεις
στο περιβάλλον. Όταν δεν αναγνωρίζουμε τα βασικά και λέμε ότι τα χημικά πρέπει
να βλάπτουν το περιβάλλον, τότε κάτι δεν πάει καλά… Δεν ξέρουμε τι θα
συμβεί. Σίγουρα θα χαθούν πολλές ανθρώπινες ζωές από τις κλιματικές αλλαγές».

ΤΙΝΑ ΜΠΙΡΜΠΙΛΗ-ΧΟΝΔΡΑΚΗ Ειδική σύμβουλος για θέματα Περιβάλλοντος στο ΥΠΕΞ

Ποιο είναι μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα σήμερα;

«Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι πολύ δύσκολο. Θα είναι από τα παγκόσμια
περιβαλλοντικά ζητήματα, αν συνεχιστεί η ανάπτυξη με τέτοιους ρυθμούς. Στην
Αθήνα θα έλεγα, προφανώς, ως μεγαλύτερο πρόβλημα το κυκλοφοριακό. Προκαλεί
ρύπανση και θόρυβο. Έχουμε χάσει τους ήχους στην πόλη. Έχουμε ξεχάσει να
ακούμε, απλά έχουμε μια συνεχή βοή στ’ αυτιά μας».

Κάτι που σε συγκίνησε στη διάσκεψη;

«Νιώθω συγκίνηση γιατί πρώτη φορά έρχομαι σε τόσο μεγάλη διάσκεψη, όπου τα
μεγέθη ξεπερνούν τον τρόπο με τον οποίο μπορώ να έρθω σε επαφή με τον κόσμο.
Τεχνοκράτες, μη κυβερνητικών οργανώσεων, βουλευτές, γυναίκες συζητούν και
υπάρχει μια ανάδραση. Αυτός ο διάλογος είναι πολύ συγκινητικός όταν τον ζεις
από μέσα και μπορείς να πεις ότι συμβάλλεις στη διαμόρφωση κάποιων πραγμάτων
που μπορεί να μην εφαρμοστούν και υλοποιηθούν. Δεν είναι όμως νομίζω εκεί η
σημασία. Είναι ότι βάζουν μπροστά την ιδέα, ρίχνεις το ρηξικέλευθο και μετά
έχεις ορίσει την κατεύθυνση. Γιατί αυτό είναι το Γιοχάνεσμπουργκ. Κι αυτό
καταγράφεται στον διάλογο των χωρών. Ακόμα κι αν δεν περάσουν οι στόχοι,
ξέρουμε τις διαφωνίες, τις συμφωνίες και ποιοι είναι οι στόχοι».

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Επίκουρος καθηγητής στα Οικονομικά του Περιβάλλοντος

Είστε ικανοποιημένος απ’ όσα αποφασίστηκαν στη διάσκεψη;

«Θα ήθελα να είναι πιο προωθημένο το περιβάλλον. Πρέπει να μπει ως συνιστώσα
παντού: είτε είναι πολιτική υγεία είτε παιδεία είτε οτιδήποτε και δεν πρέπει
να το δει κανείς τομεακά. Όχι, δηλαδή, να προσθέτουμε στο τέλος και “μια
ευαισθησία για το περιβάλλον”. Για παράδειγμα, η ενεργειακή πολιτική είναι
καθαρά ζήτημα περιβάλλοντος και αυτό πρέπει να εμπεδωθεί».

Ποια η θέση της Ελλάδας σε όλα αυτά;

«Η Ελλάδα τώρα αρχίζει και καταλαβαίνει τον σημαντικό ρόλο που παίζει η
περιβαλλοντική διπλωματία, και ιστορικά δεν έχει πρωτοποριακή θέση. Η εμπλοκή
μας με τον διάλογο για τα παγκόσμια προβλήματα μας δίνει μια διαφορετική
αξιοπιστία. Έτσι κερδίζεις γνώσεις για πράγματα που έχουν σχέση με τη χώρα
σου. Ο διάλογος με τον έξω κόσμο είναι σημαντικός. Νομίζω πως η Ελλάδα αφήνει
πίσω της μια εποχή εσωστρέφειας. Αυτό είναι σαφώς πρόθεση του ΥΠΕΞ και σαφώς
έχει κάνει βήματα προς την πράσινη διπλωματία».