Στους τυφλούς, η… Τζούλιαν βασιλεύει

Σκηνή από την ταινία «Far from heaven» του Τοντ Χέινς, με τους Ντένις Κουέιντ και Τζούλιαν Μουρ. Δεξιά, η πρωταγωνίστρια και ο σκηνοθέτης

Το «Far from heaven» – δηλαδή σαν να λέμε μακριά και πέρα από τον παράδεισο –
είναι ό,τι καλύτερο προβλήθηκε μέσα σ’ αυτές τις πέντε πρώτες μέρες της
βενετσιάνικης Μόστρας. Πρόκειται για μια άκρως στυλιστική κατασκευή του Τοντ
Χέινς, ενός περιθωριακού Αμερικανού που πριν από χρόνια είχε υπογράψει το
«Safe», μια ταινία που την είδαν οι συνήθεις… ύποπτοι. Μετρημένοι στα
δάχτυλα του ενός χεριού.

Το «Far from heaven» είναι το «Imitation of life» χωρίς τον Ντάγκλας Σερκ. Μια
μελοδραματική ιστορία χωρίς… μελόδραμα. Μια φινετσάτη (και πλήρης) αντιγραφή
του ροζ δράματος που παρασκεύαζε η αμερικανική βιομηχανία του θεάματος μετά
τον πόλεμο. Ιστορίες που αποτυπώθηκαν στα προσκεφάλια της μαμάς και της
γιαγιάς μας με τα πορτρέτα της Λάνα Τάρνερ και του Ροκ Χάντσον. Ο Χέινς
κοπιάρισε και την τελευταία λεπτομέρεια αυτής της εποχής και στη συνέχεια…
βγήκε απ’ αυτήν για να την ειρωνευτεί και να την σαρκάσει. Μια οικογένεια που
αντιπροσωπεύει τέλεια το μεσοαστικό american dream είναι σκέτη κουρελού. Η
σύζυγος – Τζούλιαν Μουρ – τσακώνει τον σύζυγο – Ντένις Κουέιντ – σε στιγμή
φλογερού ομοφυλοφιλικού ασπασμού. Ο δε σύζυγος μαθαίνει πως η σύζυγος
φλερτάρει με… νέγρο κηπουρό.

Ποιο από τα δύο είναι μεγαλύτερο… έγκλημα; Η ομοφυλοφιλία θα πείτε. Σας
γελάσανε. Το ανατριχιαστικό της ιστορίας είναι πως αυτή η συγκεκριμένη
πουριτανική αμερικανική κοινωνία του ’50 διέθετε κάποια ανοχή για τέτοιου
είδους σεξουαλικές παρεκτροπές. Οι άνθρωποι τις διέπρατταν στα κρυφά. Αλλά να
πάει μια κατάξανθη, λευκή, των βορείων προαστίων, έστω και βόλτα μ’ έναν
μαύρο, ε, αυτό είναι κακούργημα που οδηγεί στην… ηλεκτρική καρέκλα.
Ρατσισμός μέσα από τις φλέβες τους.

Δύο πράγματα θα μείνουν χαραγμένα απ’ αυτή την ταινία. Τα εξαιρετικά κοστούμια
της Σάντι Πάουελ και το διαρκές χαμόγελο αισιοδοξίας της Τζούλιαν Μουρ. Ο
κόσμος καταρρέει μέσα της, δίπλα της και… πάνω της, αλλά εκείνη εξακολουθεί
μέχρι το τέλος να χαμογελάει. Ο τέλειος ορισμός της χαζοχαρούμενης ηρωίδας. Το
χαμόγελο που κουρελιάζει το ζαχαρωμένο american dream.

Κουραστήκατε;

Τζούλιαν Μουρ: «Καθόλου. Ήταν ο πιο εύκολος ρόλος της καριέρας μου. Όλα μα όλα
είναι γραμμένα στο σενάριο του Τοντ Χέινς. Το έκανα τόσο εύκολα σα να πίνω
νερό».

Όχι, εννοούσα αν κουραστήκατε να χαμογελάτε.

«Πιάστηκαν τα σαγόνια μου και τα μάγουλά μου. Έπειτα από τα γυρίσματα έκανα
ειδική κούρα για να με ξεκουράσω».

Είχατε στο μυαλό σας κάποια συγκεκριμένη ηρωίδα;

«Πολλές. Την Τζέιν Γουάιμαν, τη Λάνα Τάρνερ, αλλά ο τόνος της φωνής είναι της
Ντόρις Ντέι. Για μένα αυτό το πλάσμα ήταν σκέτος άγγελος».

Έχετε κανένα κοινό με την ηρωίδα;

«Μόνο ένα. Έχουμε από δύο παιδιά. Μόνο που εγώ στα γυρίσματα ήμουν έγκυος στο
δεύτερο παιδί».

Από τα μαλλιά, το εύθραυστο πρόσωπο και την αλαβάστρινη επιδερμίδα, η Τζουλιάν
(τονίζεται στη λήγουσα) Μουρ στάζει κομψότητα και φινέτσα. Αλλά όταν ανοίγει
το στόμα της εξέρχονται η μία μετά την άλλη όλες οι κοινοτοπίες που έχουν στο
μυαλό τους οι αστέρες του Χόλιγουντ. Ούτε μισό ίχνος πρωτοτυπίας. Εξαιρετικό
όργανο για κάθε απαιτητικό σκηνοθέτη, ακόμα και για τον Μπέργκμαν, αλλά
μυαλό… κουκούτσι. Έπειτα από μισή ώρα συνέντευξης το μόνο πράγμα που διαρκώς
έλεγε ήταν η εξής μονότονη φράση «Ο Τοντ είναι ευφυία και όλα έγιναν εύκολα
και απλά. Wonderful, wonderful».

Είναι πολύ πιθανόν το «Far from heaven» να φύγει από τη Βενετία με το Χρυσό
Λιοντάρι. Και αν συμβεί, τότε κόβω τον λαιμό μου πως ο Τοντ Χέινς θα το
αφιερώσει στον… Ροκ Χάντσον. Το… παιδί δεν κρατιότανε. Έπρεπε πάση θυσία
να πει μια κουβέντα για το ίνδαλμά του.

«Είναι γνωστό», είπε, «πως ο Ροκ Χάντσον, ο άνθρωπος που έκανε τις γυναίκες να
σπαράζουν στο κλάμα, ήταν γκέι. Βασανίστηκε στη ζωή του όσο ελάχιστοι αστέρες
του Χόλιγουντ. Ο ρατσισμός – φυλετικός, σεξουαλικός, θρησκευτικός – είναι ο
τάφος κάθε κοινωνίας. Εύχομαι σε όλους μακριά απ’ αυτόν». Αμήν.

Μάλκοβιτς, ο ταλαντούχος Ρίπλεϊ

Η σχέση του «Ripley’s game» της Λιλιάνα Καβάνι με το ομότιλο μυθιστόρημα της
Πατρίτσια Χάισμιθ, είναι ανάλογη μ’ εκείνη που χωρίζει τον Φώσκολο από τον
Σπίλμπεργκ! Η σινιόρα που έμεινε στην ιστορία με τον «Θυρωρό της νύχτας»
κατάφερε να μετατρέψει τον Τζον Μάλκοβιτς σε άκακο αρνάκι. Θεωρητικά – ως
φάτσα που λένε – είναι ο ιδανικότερος Ρίπλεϊ. Πρακτικά, στην ταινία που είδαμε
στη Μόστρα, είναι η σκιά του εαυτού του. Το σινεμά είναι υπόθεση σεναρίου και
σκηνοθεσίας. Ο ηθοποιός είναι απλώς το εργαλείο. Ακούστε τον ίδιο στη
συνέντευξη που ακολουθεί.

«Ποτέ δεν είχα την άποψη πως ο ηθοποιός είναι κάτι περισσότερο από ένα
εύπλαστο υλικό στα χέρια του σκηνοθέτη. Όσο πιο εύπλαστος τόσο καλύτερος».

Σαν να λέμε… πηλός.

«Περίπου. Σαν το νήμα που οδηγεί τον θεατή στον λαβύρινθο της αφήγησης.
Τίποτε άλλο. Το θέατρο είναι ελευθερία. Το σινεμά είναι μόνο πειθαρχία, υπακοή
και πηλός».

Γιατί ήρωες σαν τον Ρίπλεϊ ελκύουν το κοινό;

«Μα επειδή κάνουν πράγματα που ένας κανονικός άνθρωπος αδυνατεί να κάνει.
Κάποια στιγμή όλοι μας θέλουμε να σκοτώσουμε, αλλά δεν το κάνουμε. Ο Ρίπλεϊ
σκοτώνει γιατί δεν έχει ίχνος συνείδησης. Είναι εντελώς κενός. Επομένως γι’
αυτόν ο φόνος είναι τόσο απλός και απολαυστικός, όσο ένα πιάτο σπαγγέτι με
θαλασσινά».

Είναι περίπου το αντίθετο του Ρασκόλινκοφ του Ντοστογιέφσκι.

«Α, να σας πω την αλήθεια, δεν έχω τις απαραίτητες γνώσεις για να απαντήσω
σε μια τέτοια ερώτηση. Έχουν περάσει είκοσι χρόνια από τότε που διάβασα
Ντοστογιέφσκι και δεν θυμάμαι επαρκώς». (Απίστευτο; Εξαιρετικό!).

Ταυτιστήκατε με τον ρόλο σας;

«Κάθε χαρακτήρας που ερμηνεύεις φέρει κάτι από σένα. Αν με ρωτάτε αν
σκότωσα, όχι δεν σκότωσα ποτέ στη ζωή μου (μιλάει σιγά, ψιθυριστά, με τον ίδιο
τόνο φωνής). Νομίζω πως έχω την ικανότητα να καταλαβαίνω τον χαρακτήρα χωρίς
αυτό να σημαίνει πως συμφωνώ με τις πράξεις του».

Και πώς ερμηνεύετε το γεγονός πως ο Ρίπλεϊ διαρκώς διαφεύγει;

«Μα έτσι συμβαίνει στη ζωή. Οι αθώοι την πληρώνουν, οι Ρίπλεϊ διαφεύγουν.
Ξέρετε γιατί; Επειδή σκοτώνουν εκ του ασφαλούς».