Δρόμοι

Το σκάνδαλο…

… πέρασε ευτυχώς. Είχε να κάνει με μια «τοποθέτηση προϊόντος» (έτσι λέγεται
κομψά η διαφήμιση) στην ταινία «American Pie 2». Για όσους είχαν την ατυχία να
χάσουν το πρώτο μέρος της ταινίας, να πούμε εδώ πως έχει μια περίφημη σκηνή
στην οποία ένας νέος κάνει «έρωτα» με μια μηλόπιτα. Προφανώς δεν πρόκειται για
κάτι που θα επιχειρούσε ποτέ ένας φυσιολογικός άνθρωπος χωρίς συνέπειες (μας
εξηγεί ο Τζον Ο’Φάρελ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν», που ρώτησε σχετικά σε έναν
σταθμό πρώτων βοηθειών). Άλλωστε, οι νέοι και οι νέες τελειώνουν το σχολείο
κάνοντας έρωτα μεταξύ τους και όχι με μηλόπιτες που κλέβουν από το ντουλάπι
της μαμάς.

Στην ταινία…

… αυτή δεν υπήρχε διαφήμιση για προφυλακτικά και γι’ αυτό ασκήθηκε κριτική
επειδή το αγόρι θα μπορούσε να μολυνθεί από τους προηγούμενους εραστές της
μηλόπιτας (όλα αυτά στα σοβαρά). Όμως, οι αμερικανικοί κανονισμοί απαγορεύουν
τη διαφήμιση προφυλακτικών μπροστά σε ευρύ κοινό. Ανθρωποκυνηγητά, πιστολίδια
και ληστείες, δεν πειράζει, αλλά ποτέ προφυλακτικά – πράγμα μάλλον παράδοξο,
αφού το σεξ πάντα χρησίμευε για να πουλάνε οι ταινίες. (Πάντως, ποτέ δεν
μάθαμε τι μάρκα ήταν το βούτυρο στο «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι».) Ας είναι,
αλλού είναι το θέμα. Είναι σωστό να μπαίνουν μάρκες σε ταινίες, με τη μορφή
κρυφής διαφήμισης;

Αν ναι…

… τότε θα μπορούσαμε να φανταστούμε τη γνωστή σκηνή της ταινίας «Η έβδομη
σφραγίδα» του Μπέργκμαν κάπως διαφορετικά. Στη νέα, βελτιωμένη έκδοση, ο
Αντόνιους Μπλοκ δεν παίζει σκάκι με τον Χάρο, αλλά με κάτι πλαστικά χελωνάκια
που μοιράζουν δωρεάν τα Μακντόναλντς. «Αν το χελωνάκι σου φτάσει στην άκρη της
σκακιέρας γρηγορότερα από το δικό μου, τότε θα σε αφήσω». «Και αν το ξεπεράσει
το δικό σου;». «Ε, τότε», λέει ο Χάρος, «θα με αφήσεις να αποτελειώσω με την
ησυχία μου το Μπιγκ Μακ μου». Φυσικά, η τέχνη χρειάζεται οικονομική
υποστήριξη. Όμως, όσο και αν είναι άσχημη, πώς μπορεί να κόψει ένας σκηνοθέτης
μια σκηνή στην οποία ο πρωταγωνιστής πίνει μπίρα Α;

Στον κινηματογράφο…

… κάθε τόσο βγαίνουμε από τα ρούχα μας όποτε παρακολουθούμε τον πρωταγωνιστή
να μπαίνει στα δικά του, που είναι εμφανώς μάρκας Χ, ή να φοράει τα αθλητικά
του παπούτσια, που είναι εμφανώς μάρκας Ψ, ή να μιλάει στο κινητό του, που
είναι εμφανώς μάρκας Ω. Όμως, λέει ο Ο’Φάρελ, υπάρχει λόγος που οι
επιχειρήσεις σπρώχνουν τις διαφημίσεις τους τόσο βαθιά στο σώμα της τέχνης.
Φανταστείτε, ας πούμε, μια ωραία βραδιά που είστε καθισμένος με τη συντροφιά
σας στην πλατεία ενός κινηματογράφου. Όσο αδημονείτε πότε θα αρχίσει το έργο,
οι διαφημίσεις παίζουν με τα νεύρα σας. «Τι έδειξε αυτή η διαφήμιση;» σας
ρωτάει ο διπλανός σας. «Δεν έχω ιδέα», θα πάρει την απάντηση.