Διαστάσεις Οι μάσκες του Ευριπίδη

Το έργο αυτό το σκεπτόταν για πέντε ολόκληρα χρόνια. Και μετά την τραγωδία
της 11ης Σεπτεμβρίου, εγκατέλειψε όλα τα σχέδιά του και αφοσιώθηκε
ολοκληρωτικά σε αυτό.

Ανθρωπιστικό δράμα: οι «Ηρακλείδαι» του Πήτερ Σέλλαρς μιλούν τη γλώσσα των προσφύγων

Μετά την ολοκλήρωση και του δωδέκατου άθλου του, ο Ηρακλής θα εκδιωχθεί από
τον Ευρυσθέα και θα αναζητήσει άσυλο στην Τραχίνα, όπου αργότερα θα βρει τον
θάνατο. Ο βασιλιάς των Μυκηνών, όμως, δεν είναι ικανοποιημένος: θέλει να
απαλλαγεί και από τα παιδιά του μεγαλύτερου εχθρού του. Ο σύμβουλός του επί
των δημοσίων σχέσεων τον αποθαρρύνει. Καλύτερα θα ήταν, του λέει, να τα
στείλουμε στην εξορία. Ο Ευρυσθέας το σκέπτεται, και στη διάρκεια της νύχτας
του έρχεται μια ιδέα: θα εξορίσει τα παιδιά του Ηρακλή, και θα κηρύξει τον
πόλεμο σε όποια χώρα τους προσφέρει καταφύγιο. Τα παιδιά, μαζί με τη γιαγιά
τους και τους παλιούς συντρόφους του Ηρακλή, αρχίζουν έτσι να κτυπούν πόρτες.
Αλλά οι πόρτες δεν ανοίγουν. Ύστερα από μακρά περιπλάνηση, θα ζητήσουν άσυλο
στους Αθηναίους. Κι εκείνοι θα τους το δώσουν, αλλά υπό έναν όρο: να θυσιάσουν
κάποιον από τους πρόσφυγες στους θεούς. Εμφανίζεται τότε μια 15χρονη κόρη του
Ηρακλή, και προσφέρεται να θυσιαστεί εκείνη προκειμένου τα αδέλφια της να μη
συνεχίσουν να υποφέρουν.

Αυτή είναι η βασική υπόθεση της τραγωδίας «Ηρακλείδαι» του Ευριπίδη. Κι αν ο
διάσημος Αμερικανός σκηνοθέτης Πήτερ Σέλλαρς αποφάσισε να την ανεβάσει τον
ερχόμενο Νοέμβριο στο πλαίσιο του Διεθνούς Θεατρικού Φεστιβάλ της Ρώμης, είναι
γιατί βρήκε πολλά κοινά σημεία με το σύγχρονο δράμα των προσφύγων. Ακόμη και η
ανθρωποθυσία κάτι του θύμισε: την είδηση που δημοσιεύτηκε πρόσφατα για τους
Ιρανούς, Ιρακινούς και Αφγανούς πρόσφυγες που έραψαν το στόμα τους σε ένα
στρατόπεδο της Αυστραλίας θέλοντας να απεικονίσουν με τον συμβολικό αυτό τρόπο
την αδυναμία τους. Όπως λέει σε συνέντευξή του στη Ρεπούμπλικα, θα
χρησιμοποιήσει τις μάσκες για να δείξει πώς η εξωτερική εμφάνιση επηρεάζει
κρίσεις, γεγονότα, ακόμη και ψήφους. Οι ηθοποιοί θα είναι έξι, όλοι
ηλικιωμένοι, και θα μιλούν διάφορες γλώσσες, από ισπανικά έως φαρσί. Όσο για
τον Χορό, θα αποτελείται από θεατές που θα έχουν στη διάθεσή τους μισή ώρα για
να κάνουν πρόβες πριν αρχίσει η παράσταση.

Πώς εκείνος, ένας πολίτης της αλαζονικής και αναίσθητης Αμερικής, ενδιαφέρεται
τόσο για τους πρόσφυγες; «Έρχομαι από μια χώρα που χρησιμοποίησε την 11η
Σεπτεμβρίου για να δημιουργήσει ένα αστυνομικό κράτος, για να κλείσει τα
σύνορα, για να διαδώσει τον φόβο του Άλλου. Έρχομαι από μια πολιτεία, την
Καλιφόρνια, που αρνείται την παροχή εκπαίδευσης και περίθαλψης στους
μετανάστες, μια πολιτεία όπου η πλειονότητα μιλά ισπανικά, αλλά η μοναδική
επίσημη γλώσσα είναι τα αγγλικά. Μα όταν οι νόμοι θεσπίζονται από τις
μειοψηφίες, οι κίνδυνοι είναι μεγάλοι”.