Το νέο μεγάλο στοίχημα της Dell Computers

Ο 37χρονος Μάικλ Ντελ, ιδρυτής της ομώνυμης εταιρείας κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, θα επιχειρήσει εισβολή σε όλα τα μέτωπα της αγοράς πληροφορικής

Η έκρηξη πωλήσεων των προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει τελειώσει. Οι
δαπάνες για προϊόντα υψηλής τεχνολογίας έχουν μειωθεί. Άλλοτε πανίσχυρα
ονόματα, όπως η Compaq, η Nortel και η Cisco Systems, απλώς θυμίζουν σήμερα
στους επενδυτές τις χαμένες ευκαιρίες να πουλήσουν τεχνολογικές μετοχές, όταν
οι τιμές τους βρίσκονταν στη… στρατόσφαιρα. Γιατί, λοιπόν, ο Μάικλ Ντελ, της
ομώνυμης εταιρείας κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, αγοράζει μετοχές της;

Από τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο 37χρονος ιδρυτής της Dell Computers έχει
διαθέσει 83,7 εκατομμύρια δολάρια – από δικά του χρήματα – προκειμένου να
αγοράσει 8,5 εκατομμύρια μετοχές, τις οποίες μάλλον δεν χρειάζεται, αφού ήδη
διαθέτει στο χαρτοφυλάκιό του περίπου 300 εκατομμύρια μετοχές της Dell.

Μήπως είναι μια συμβολική πράξη, για να δώσει ώθηση στην τιμή της μετοχής του,
η οποία έχει πέσει περίπου 50% από την υψηλότερη ιστορική τιμή που έφθασε στις
αρχές του 2000; Ο ψηλός με τα σπαστά μαλλιά επιχειρηματίας δαπανά πολύ από τον
χρόνο του προκειμένου να βρει τρόπους στήριξης της μετοχής του, αφού δεν
παραδέχεται ότι η εταιρεία του δεν τα πηγαίνει καλά. «Αν κοιτάξεις την
κερδοφορία και τα χρηματοπιστωτικά χαρακτηριστικά της Dell, εύκολα θα πεις ότι
είναι μια πολύ κακή επιχείρηση», λέει ο ίδιος. «Εγώ δεν συμφωνώ με αυτό».

Αισιοδοξία

Ο Μάικλ Ντελ έχει λόγους γι’ αυτό. Η εταιρεία του, έπειτα από μια προβληματική
«εφηβεία», μπήκε σε μια φάση σταθερότητας και ευημερίας. Οι παλιές καλές
ημέρες, κατά τις οποίες η κερδοφορία της αυξανόταν με ετήσιο ρυθμό 50%,
ανήκουν στο παρελθόν. Στο παρελθόν, όμως, ανήκουν και οι «ασθένειες» της
νιότης της, όπως η αστάθεια στα αποτελέσματά της, η κατασκευή φορητών
προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών που… έπαιρναν ακόμη και φωτιά και οι
αποτυχημένες προσπάθειες ανάπτυξής της στο εξωτερικό.

Για το τρίμηνο που ολοκληρώθηκε στις 3 Μαΐου, η Dell Computers πραγματοποίησε
κέρδη και πωλήσεις 457 εκατ. δολαρίων και 8 δισ. δολαρίων αντίστοιχα, στα ίδια
επίπεδα με τα αντίστοιχα περυσινά. Πρόκειται για μια απότομη προσγείωση από
τους μέσους ετήσιους ρυθμούς αύξησης (46%), τους οποίους παρουσίαζε κατά τη
διάρκεια της δεκαετίας του ’90. Δεν είναι, όμως, και η καταστροφή.

Δείτε και τον ανταγωνισμό: Η Compaq, κάποτε αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος της
αγοράς προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών, είδε την τιμή της μετοχής της να
καταρρέει (από τα 50 δολάρια υποχώρησε κάτω από τα 10) και αναγκάσθηκε να
συγχωνευθεί με τη Hewlett Packard, λόγω – κυρίως – της ανικανότητάς της να
ανταγωνισθεί με κερδοφόρα αποτελέσματα την Dell. Αλλά και η Gateway είδε τα
έσοδά της να μειώνονται πέρυσι κατά ένα δισεκατομμύριο δολάρια.

Μόνο η ΙΒΜ, με τη σημαντική παρουσία της στον κλάδο των υπηρεσιών
πληροφορικής, φαίνεται να μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της, καθώς η Dell
αναγκάζει τους ανταγωνιστές της να μπουν σε ένα παιχνίδι περικοπής του
κόστους, στο οποίο δεν μπορούν να κερδίσουν. «Αυτό που βλέπεις είναι δύο
νικητές και πολλοί χαμένοι», λέει ο Κέβιν Ρόλινς, αντιπρόεδρος της Dell.

Δεν υπάρχουν περιθώρια για απώλεια χρόνου. Ακόμη και αν ήθελε η Dell να
«συνταξιοδοτηθεί» σαν βασίλισσα της αγοράς προσωπικών ηλεκτρονικών
υπολογιστών, η ακόμη «φουσκωμένη» τιμή της μετοχής της δεν την αφήνει. Η τιμή
της είναι 36 φορές υψηλότερη από τα προσδοκώμενα κέρδη ανά μετοχή, ενώ ο μέσος
όρος της αγοράς είναι 22. Αυτό δείχνει ότι οι επενδυτές περιμένουν από την
Dell να παρουσιάσει ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης. Ο μόνος τρόπος για να το
καταφέρει αυτό είναι να εισβάλει σε νέες αγορές.

Νέοι στόχοι

Ο στόχος της Dell είναι τώρα να εισβάλει στο σύνολο της – αξίας ενός
τρισεκατομμυρίου δολαρίων – αγοράς πληροφορικής: επιτραπέζιοι υπολογιστές,
servers, συσκευές αποθήκευσης και πάσης φύσεως συστήματα πληροφορικής. Ο Μάικλ
Ντελ θέλει να φέρει την επιχείρησή του σε κάθε «γωνιά» της αγοράς πληροφορικής
και να παράγει οτιδήποτε χρειάζεται για τη δημιουργία δικτύων ηλεκτρονικών
υπολογιστών. Αν μπορέσει να το κάνει, θα διπλασιάσει τα έσοδά της μέσα στα
επόμενα τέσσερα έως πέντε χρόνια.

Υπάρχει, όμως, ένα πρόβλημα με αυτόν τον στόχο. Η Dell θα αναγκαστεί να
μεταμορφωθεί, από έναν απλό συναρμολογητή ηλεκτρονικών υπολογιστών, που
δουλεύει με οριακά περιθώρια κέρδους, σε έναν ταλαντούχο καινοτόμο της
πληροφορικής, που θα δουλεύει με υψηλά περιθώρια κέρδους. Όταν θα φθάσει σε
πιο εξελιγμένη τεχνολογία, όπως τα δίκτυα αποθήκευσης και οι servers, η
εταιρεία θα πρέπει να δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για να προσλάβει
προσωπικό υποστήριξης και παροχής υπηρεσιών προς τους πελάτες της. Ακόμη και ο
επίμονα αισιόδοξος πρόεδρος της Dell δεν είναι σίγουρος για τον τρόπο με τον
οποίο θα εξελιχθεί αυτή η επίθεση της εταιρείας: «Δεν νομίζω ότι μπορούμε να
πούμε πώς θα είναι αυτή η εταιρεία έπειτα από πέντε χρόνια».

Το λειτουργικό κόστος της Dell, περιλαμβανομένων των δαπανών έρευνας και
ανάπτυξης, αντιπροσωπεύει το 10% των εσόδων της, έναντι 20% στην Compaq, 21%
στην Gateway και 45% στην Cisco. To να κυνηγήσει κάποιος την Dell στον αγώνα
δρόμου για το κόστος δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η Compaq και η Hewlett Packard
ελπίζουν ότι με τη συγχώνευσή τους θα συμπιέσουν το κόστος τους κατά 2,5
δισεκατομμύρια δολάρια. Η Dell, έχοντας το μισό μέγεθος από αυτές τις δύο
εταιρείες, κατάφερε να περικόψει πέρυσι το κόστος της κατά ένα δισεκατομμύριο
δολάρια και σκοπεύει να κάνει το ίδιο και φέτος.

Ακόμη και αν η Dell καταφέρει να μπει με επιτυχία στις νέες αγορές που
προσφέρουν υψηλά περιθώρια κέρδους, ενδέχεται να απογοητεύσει τους μετόχους
της, οι οποίοι περιμένουν άλματα στην τιμή της μετοχής. «Τα χρόνια που η τιμή
της μετοχής αυξανόταν κατά 300% ετησίως έχουν, πιθανόν, περάσει ανεπιστρεπτί».
Από την πλευρά της η Ρεβέκκα Ρανκλ, αναλυτής της αγοράς πληροφορικής στον οίκο
Morgan Stanley, τονίζει ότι η Dell είναι μια πολύ καλή επιχείρηση, κάνει αυτό
που κάνει πολύ σωστά και έχει πολλές ευκαιρίες μπροστά της. Ωστόσο, δεν πρέπει
να ξεχνάμε ότι στο σύνολό της η αγορά πληροφορικής έχει επιβραδύνει τους
ρυθμούς ανάπτυξής της».

(c) Forbes Global Inc

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης, Γιώργος Κανελλόπουλος