Πρόσωπα «Να μιλήσουμε με τους σκληρούς»

Μοναδικός επιζών από τους αρχηγούς της εξέγερσης του εβραϊκού γκέτο της
Βαρσοβίας εναντίον των ναζί, το 1943, ο Μάρεκ Έντελμαν ζητεί από το Ισραήλ να
συνομιλήσει, όχι με τον Αραφάτ, αλλά με τη Χαμάς και την Τζιχάντ.

Μάρεκ Έντελμαν. Το 1943 ήταν ο υπαρχηγός της εξέγερσης του γκέτο της Βαρσοβίας

Ο Μάρεκ Έντελμαν θεωρείται ήρωας στο Ισραήλ, έστω κι αν επέλεξε να παραμείνει
στην Πολωνία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και συχνά επικρίνει έντονα τον
σιωνισμό. Το 1943 ήταν υπαρχηγός της εξέγερσης του γκέτο. Καρδιολόγος στα
χρόνια του κομμουνισμού, υποστήριξε μετά την πτώση του Τείχους την αντίσταση
του Σαράγεβο και τη στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ εναντίον της Σερβίας του
Μιλόσεβιτς.

Ογδόντα χρόνων σήμερα, κάτοικος του Λοντζ της Κεντρικής Πολωνίας, έχει πλέον
πεισθεί πως «σε έναν πόλεμο, είναι πάντα ένοχα και τα δύο μέρη» και πιστεύει
πως για να πάψει η αιματοχυσία στη Μέση Ανατολή, πρέπει να συνομιλήσουν οι
στρατιωτικοί υπεύθυνοι του Ισραήλ και των Παλαιστινίων, όχι οι πολιτικοί, οι
οποίοι δεν μπορούν να σταματήσουν απολύτως τίποτε. Εξ ου και δεν ενδιαφέρεται
να συναντηθεί με τον Γιάσερ Αραφάτ, ο οποίος τον προσκάλεσε αυτή την εβδομάδα
στη Ραμάλα. «Δεν θα απαντήσω», δήλωσε χθες. «Δεν βλέπω πουθενά βούληση για
συζήτηση. Θα προτιμούσα να μιλήσω στους ηγέτες της Χαμάς και του Ισλαμικού
Τζιχάντ», που αντιτίθενται στην κατάπαυση του πυρός και είναι αποφασισμένοι να
συνεχίσουν τις επιθέσεις αυτοκτονίας.

Στις αρχές Αυγούστου, ο Έντελμαν έγραψε μια επιστολή που δημοσιεύθηκε στην
«Γκαζέτα Βιμπόρτσα» της Πολωνίας και στο Ισραήλ μόνο στη «Χααρέτζ». Καλούσε με
αυτή τους «αντάρτες» και τους «στρατιώτες» των «ένοπλων παλαιστινιακών
οργανώσεων» να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον των ισραηλινών αμάχων.
«Αντάρτες» και «στρατιώτες» οι «τρομοκράτες»; Στο Ισραήλ οι αντιδράσεις ήταν
έντονες. Ο Έντελμαν «είχε ανέκαθεν εχθρική στάση προς τους ηγέτες του Ισραήλ»,
σχολίασε ο ιστορικός του Ολοκαυτώματος και εκ των επιζώντων του γκέτο της
Βαρσοβίας Ίσραελ Γκάτμαν. «Τρέφω τον βαθύτερο σεβασμό προς τον Έντελμαν, αλλά
είναι εκτός συζήτησης να διαδραματίσει εδώ ρόλο μεσολαβητή. Δεν έζησε ποτέ στο
Ισραήλ και δεν ξέρει σχεδόν τίποτε για τη σύγκρουση αυτή». «Αυτή η έκκληση
είναι πολύ ευγενική, άλλωστε κι εμείς το μόνο που θέλουμε είναι η ειρήνη»,
ειρωνεύτηκε εκπρόσωπος του Σαρόν. «Αλλά οι Παλαιστίνιοι πρέπει να καταλάβουν,
κι αυτοί οι “μεσολαβητές” επίσης, πως η τρομοκρατία θα τους οδηγήσει στον
χαμό».

Ο Έντελμαν εξακολουθεί πάντως να ελπίζει στους «ανθρώπους καλής πίστης και των
δύο πλευρών» για να σταματήσει η «αυτοκτονική στρατηγική» που ακολουθείται ως
τώρα. Ανθρώπους όπως τα μέλη του ισραηλινού κινήματος Ειρήνη Τώρα ή οι 50
Παλαιστίνιοι επιστήμονες της Ιερουσαλήμ που του τηλεφώνησαν τη Δευτέρα και του
πρότειναν να κάτσουν μαζί στο τραπέζι.