Η ύφεση στην Ευρώπη πλήττει τον ελληνικό τουρισμό

Η oικονομική ύφεση στις χώρες της ευρωζώνης – και ειδικά στη Γερμανία – είναι
η κύρια αιτία της μείωσης, κατά περίπου 10%, του φετινού τουριστικού ρεύματος
προς την Ελλάδα, αλλά δεν είναι και η μοναδική.

Το ελληνικό τουριστικό προϊόν φαίνεται να χάνει έδαφος έναντι των μεσογειακών
ανταγωνιστών του και για άλλους λόγους: οι εκτός ευρώ μεσογειακές χώρες
(Τουρκία, Αίγυπτος, Μαρόκο, Αλγερία) έχουν πλέον τη δυνατότητα να είναι
φθηνότερες, οι υποδομές της Ελλάδας (λιμάνια, αεροδρόμια, οδικοί άξονες,
μεταφορικό δίκτυο κ.ά.) εξακολουθούν να παρουσιάζουν σημαντικές ανεπάρκειες,
το παραδοσιακό μοντέλο του παραθεριστικού τουρισμού έχει εξαντλήσει τα
περιθώρια ανάπτυξής του, ενώ και το κύμα ακρίβειας, το οποίο σε ορισμένες
περιπτώσεις αγγίζει τα όρια της αισχροκέρδειας, έχει φρενάρει, για φέτος
τουλάχιστον, την ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού.

Οι χρονίζουσες ασθένειες του ελληνικού τουρισμού, αλλά και η δυσμενής
οικονομική συγκυρία, έχουν απομακρύνει σημαντική μερίδα ξένων και εγχώριων
πελατών του. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πρόσφατα ο υπουργός Οικονομίας κ.
Νίκος Χριστοδουλάκης αναγκάστηκε να ζητήσει από τους ξενοδόχους, αλλά και από
όσους άλλους εμπλέκονται με την τουριστική αγορά, αυτοσυγκράτηση στην
τιμολογιακή τους πολιτική.

Πάντως οι ξενοδόχοι υποστηρίζουν ότι, με βάση το κόστος που επιβαρύνει τις
υπηρεσίες που προσφέρουν, τα περιθώρια μείωσης των τιμών τους είναι σχεδόν
ανύπαρκτα και «ρίχνουν το μπαλάκι» στην κυβέρνηση. «Ο ΦΠΑ στα εστιατόρια της
ανταγωνίστριας Ισπανίας είναι 4%, έναντι 8% στην Ελλάδα», υπογραμμίζει ο
πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ξενοδόχων κ. Βασίλης Μηναΐδης. Παράλληλα,
όμως, δεν κρύβει το γεγονός ότι υπηρεσίες και προϊόντα που παρέχονται εκτός
των ξενοδοχείων είναι, σε πολλές περιπτώσεις, αρκετά υπερτιμημένα σε σχέση με
πέρυσι.

Εκπρόσωπος ακτοπλοϊκής εταιρείας εκτιμά ότι στην Κρήτη οι τιμές είναι
αυξημένες σε σχέση με πέρυσι μέχρι και 40%, ενώ ανάλογες ανατιμήσεις
παρατηρούνται και σε άλλες τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές της χώρας.

Η ύφεση πλήττει τον τουρισμό

Ο πρόεδρος της Ένωσης Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδος, κ. Ιω. Ευαγγέλου, εκτιμά
ότι η φετινή πτώση της τουριστικής κίνησης οφείλεται, στο μεγαλύτερό της
μέρος, στην οικονομική ύφεση που πλήττει τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και ιδιαίτερα της Γερμανίας, οι οποίες παραδοσιακά αποτελούν τις χώρες
προέλευσης των περισσότερων ξένων τουριστών που επισκέπτονται την Ελλάδα.

Για τους Αμερικανούς τουρίστες, οι οποίοι θεωρούνται από τους πλέον
συναλλαγματοφόρους, το σύνδρομο της 11ης Σεπτεμβρίου εξακολουθεί να επηρεάζει
τις μετακινήσεις τους με αεροπλάνο, ενώ οι Βρετανοί που έρχονται στην Ελλάδα
θεωρούνται από τους πιο «τσιγκούνηδες» ξένους τουρίστες.

Ο κ. Δημ. Χρυσομάλλης, διευθυντής εισερχόμενου τουρισμού της TUI Hellas (ο
μητρικός γερμανικός όμιλος είναι ένας από τους μεγαλύτερους tours operators
της Ευρώπης ), είναι ακόμη πιο συγκεκριμένος, εκτιμώντας ότι οι Γερμανοί
τουρίστες που είχαν προγραμματίσει να επισκεφθούν φέτος την Ελλάδα είναι κατά
25% λιγότεροι σε σχέση με πέρυσι.

Σε ανάλογα ποσοστά, πάντως, κυμαίνονται οι μειώσεις του γερμανικού τουριστικού
ρεύματος και προς άλλες ανταγωνίστριες χώρες. Μάλιστα, οι Γερμανοί τουρίστες
με προορισμό την Κύπρο, θα είναι φέτος μειωμένοι κατά 35%, σε σύγκριση με
πέρυσι, την ώρα που η γειτονική Τουρκία, η οποία κινείται τα τελευταία χρόνια
απειλητικά για τον ελληνικό τουρισμό, συγκρατεί την τουριστική της αγορά στα
ίδια με πέρυσι επίπεδα, λόγω του φθηνότερου τουριστικού προϊόντος που
προσφέρει.

Σε κάθε περίπτωση, τα ισχνά βαλάντια ξένων αλλά και Ελλήνων τουριστών τούς
υποχρεώνουν «να βάζουν δύσκολα το χέρι στην τσέπη» και να παζαρεύουν ό,τι
αγοράζουν.

Η κατανομή της παγκόσμιας τουριστικής «πίτας» γίνεται και θα συνεχίσει να
γίνεται με βάση τις προτιμήσεις και τις οικονομικές δυνατότητες των ίδιων των
τουριστών και, όπως επισημαίνει ο κ. Χρυσομάλλης, «ο μύθος ότι οι τουρίστες
κατευθύνονται προς συγκεκριμένες χώρες από τους μεγάλους tours operators δεν
έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα».

Η ακρίβεια

Για την Ελλάδα, η οικονομική ύφεση στις χώρες της ευρωζώνης μπορεί να αποτελεί
την κυριότερη αιτία της μείωσης της τουριστικής κίνησης φέτος, αλλά δεν είναι
και η μόνη. Η ακρίβεια, η οποία κατά τους μήνες αιχμής της τουριστικής
περιόδου προσλαμβάνει – σε ορισμένες περιπτώσεις – διαστάσεις αισχροκέρδειας,
υποχρεώνει τους εγχώριους τουρίστες, μικρομεσαίων εισοδηματικών τάξεων, είτε
να ακυρώσουν είτε να περιορίζουν σε διήμερες ή τριήμερες εξορμήσεις τις
θερινές τους διακοπές.

Ευρωπαϊκές στατιστικές φέρουν την Ελλάδα ως την 6η ακριβότερη χώρα της
ευρωζώνης. Πέραν, όμως, των επίσημων στατιστικών, γεγονός είναι ότι, ενώ το
κόστος των διανυκτερεύσεων στα ελληνικά ξενοδοχεία είναι σχετικά χαμηλό, οι
τιμές «τσούζουν» στους χώρους εστίασης και αναψυχής (εστιατόρια και μπαρ).

Νέο μοντέλο

Και ενώ η ακρίβεια θα μπορούσε να είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο, ο ελληνικός
τουρισμός φαίνεται ότι είναι υποχρεωμένος να αναζητήσει νέους προσανατολισμούς
για να συνεχίσει την αναπτυξιακή του πορεία.

«Ο παραθεριστικός τουρισμός, επισημαίνει ο κ. Ευαγγέλου, στον οποίο στηρίχθηκε
μέχρι σήμερα η τουριστική ανάπτυξη της χώρας, έχει εξαντλήσει τα περιθώριά του
και οι φορείς που εμπλέκονται σε αυτόν θα πρέπει να αναδιατάξουν τις
προτεραιότητες των στόχων τους». Σήμερα οι περισσότεροι ξένοι τουρίστες
αναζητούν φθηνούς προορισμούς και η Ελλάδα δεν μπορεί, λόγω και του ευρώ, να
είναι ένας από αυτούς.

Διατηρώντας ένα κομμάτι από τους τουρίστες της κατηγορίας αυτής, η ελληνική
τουριστική βιομηχανία θα πρέπει να πραγματοποιήσει τολμηρά ανοίγματα στις
λεγόμενες ειδικές μορφές τουρισμού (κέντρα αναψυχής και θαλασσοθεραπείας,
γκολφ, συνεδριακός τουρισμός), οι οποίες όχι μόνο κερδίζουν σταθερά έδαφος τα
τελευταία χρόνια αλλά και προσελκύουν πελάτες υψηλών εισοδηματικών τάξεων.

Υποδομές

Τα περισσότερα ξενοδοχειακά συγκροτήματα της χώρας, ύστερα από αλλεπάλληλες
επενδύσεις εκσυγχρονισμού και επέκτασης, δεν έχουν να ζηλέψουν πλέον τίποτε
από τα αντίστοιχα των ανταγωνιστριών χωρών.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη της τουριστικής αγοράς, οι υπόλοιπες
υποδομές της χώρας δεν επαρκούν για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα συγκριτικά
πλεονεκτήματα έναντι των ανταγωνιστριών χωρών. Η Ελλάδα υστερεί ακόμη σε
συνεδριακούς χώρους, σε κέντρα θαλασσοθεραπείας, σε γήπεδα γκολφ.

Το αεροδρόμιο των Σπάτων είναι, σίγουρα, ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον
σύγχρονα της Ευρώπης, αλλά, όπως επισημαίνουν στελέχη της τουριστικής αγοράς,
η ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού δεν μπορεί να συνεχιστεί, αν δεν επεκταθεί
ακόμη περισσότερο το δίκτυο των αεροπορικών, οδικών και θαλάσσιων μεταφορών
της χώρας.