Ο Λένιν, ο Φίσερ…

Ο Λένιν είχε πει ότι το σκάκι είναι γυμναστική του μυαλού και η Σοβιετική
Ένωση πριμοδότησε πολύ τη βιτρίνα του αθλήματος – δεν είχε εντάξει πάντως το
σκάκι στα σχολεία, όπως σήμερα λέει ο Κασπάροφ. Αποτελεί πάντως μία από τις
λεπτές ειρωνείες της Ιστορίας το γεγονός ότι ο Αμερικανός που κατόρθωσε να
σπάσει το σοβιετικό μονοπώλιο και να γίνει η μοναδική δυτική παρένθεση ανάμεσα
στους Ανατολικούς που πρωταγωνιστούσαν επί δεκαετίες στο διεθνές σκάκι, ο
Μπόμπι Φίσερ, είναι σήμερα παράφρων. Ο Φίσερ – πολλοί τον θεωρούν, μαζί με τον
Κασπάροφ, τον μεγαλύτερο σκακιστή όλων των εποχών – νίκησε τον Σπάσκι το 1972
και έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής, σε έναν αγώνα που διεξήχθη μεσούντος του
Ψυχρού Πολέμου και διαφημίστηκε σαν μια μεγάλη νίκη της Δύσης απέναντι στην
αυτοκρατορία του κακού. Έχει, βέβαια, ο καιρός γυρίσματα. Ο Φίσερ ήπιε μέλι –
και το δήλωσε πρόσφατα – στις 11 Σεπτεμβρίου με την πτώση των δύο Πύργων.
Γιατί; Διότι πιστεύει ότι τον κυνηγούν οι Εβραίοι και ιδίως οι Εβραίοι της
Αμερικής. Και αυτό παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είναι και Αμερικανός και
Εβραίος.

… και η ευφυΐα

Αυτά παθαίνουν όσοι μπερδεύουν την – απαραίτητη – ευφυΐα που πρέπει κανείς να
διαθέτει για να παίξει σκάκι, με την ώριμη αντιμετώπιση των προβλημάτων της
ζωής. Το σκάκι είναι πράγματι μια αναπαράσταση της ζωής, ο τρόπος σκέψης του
σκακιστή που επιθυμεί να νικήσει είναι ανάλογος με τον τρόπο σκέψης κάποιου
που κάνει επιλογές – επιτυχείς ή μη – στη ζωή. Ωστόσο για να χρησιμοποιήσει
κανείς τη σκακιστική ικανότητα στη ζωή του πρέπει να έχει δημιουργήσει τις
εσωτερικές γέφυρες ωριμότητας που θα συνδέουν τα δύο παράλληλα συστήματα
σκέψης. Αλλιώς το σκάκι γίνεται απλώς ένα ακόμη κλειστό σύστημα, μια ακόμη
εξειδίκευση που δεν εξασφαλίζει τις εσωτερικές ισορροπίες. Άλλωστε αν δεν ήταν
έτσι τα πράγματα, ο «βασιλιάς» – και αμερικανόφιλος – Κασπάροφ θα είχε γίνει
πολιτικός, όπως επιθυμούσε. Και δεν θα είχε υποστεί τα «γιούχα» του
ακροατηρίου, σε πολιτική του ομιλία της πρώτης μεταγκορμπατσοφικής εποχής.