ΓΝΩΜΗ Ανικανότητα και υποσχέσεις

Ο Τζορτζ Μπους είναι ανίκανος γεωπολιτικά. Επέτρεψε σε μια κλίκα ιεράκων να
τον πείσει να πάρει μια θέση, υπέρ της εισβολής στο Ιράκ, από την οποία δεν
μπορεί να απεγκλωβιστεί και η οποία δεν θα έχει παρά μόνον αρνητικές
συνέπειες. Πολιτικά ο Μπους θα τραυματιστεί άσχημα, ίσως μοιραία. Θα μειώσει
περισσότερο την ισχύ των ΗΠΑ στον κόσμο. Θα συμβάλει δραματικά στην καταστροφή
του κράτους του Ισραήλ αυξάνοντας την αυτοκτονική τρέλα των Ισραηλινών
ιεράκων. Φυσικά θα υπάρξουν πολλοί στον κόσμο που θα χαρούν να δουν τέτοιες
αρνητικές συνέπειες. Το πρόβλημα είναι ότι, στη διαδικασία, ο Μπους θα
διεξαγάγει πολεμικές επιχειρήσεις που θα καταστρέψουν αμέσως πολλές ζωές, θα
οδηγήσουν τον αραβο-ισλαμικό κόσμο σε μια αναταραχή που δεν είχαμε ποτέ ως
τώρα φανταστεί και πιθανόν θα περιλάβουν χρήση πυρηνικών όπλων, τα οποία, αν
χρησιμοποιηθούν τώρα, η χρήση τους θα είναι δύσκολο να θεωρηθεί παράνομη μετά.
Πώς βρεθήκαμε όλοι σ’ ένα τέτοιο καταστροφικό αδιέξοδο;

Οι ιέρακες των ΗΠΑ πιστεύουν ότι μόνον η χρήση βίας, πολύ σημαντικής βίας, θα
αποκαταστήσει αδιαμφισβήτητα την ηγεμονία των ΗΠΑ στο παγκόσμιο σύστημα. Είναι
αναμφίβολα ορθό ότι η χρήση συντριπτικής ισχύος καθιερώνει ηγεμονία. Αυτό
συνέβη το 1945 και οι ΗΠΑ έγιναν η ηγεμονική δύναμη. Αλλά η χρήση τέτοιας
ισχύος όταν οι συνθήκες της ηγεμονίας είναι ήδη υπονομευμένες, συνιστά ένδειξη
αδυναμίας μάλλον παρά δύναμης και εξασθενεί αυτόν που τη χρησιμοποιεί. Είναι
σαφές ότι, σ’ αυτό το σημείο, ουδείς υποστηρίζει την επέμβαση των ΗΠΑ στο
Ιράκ: ούτε μία αραβική χώρα, ούτε η Τουρκία, το Ιράν ή το Πακιστάν, ούτε μία
ευρωπαϊκή δύναμη.

Αν προχωρήσει στην εισβολή στο Ιράκ, ο Μπους θα πέσει, όπως ο Λίντον Τζόνσον,
ή θα ταπεινωθεί, όπως ο Ρίτσαρντ Νίξον. Και η αποτυχία των ΗΠΑ θα δώσει τελικά
στους Ευρωπαίους το θάρρος να είναι Ευρωπαίοι και όχι Ατλαντικοί. Γιατί λοιπόν
να την κάνει; Επειδή υποσχέθηκε στον αμερικανικό λαό έναν «πόλεμο κατά της
τρομοκρατίας», τον οποίο «θα κερδίσουμε οπωσδήποτε». Και μέχρι στιγμής, το
μόνο που έχει καταφέρει είναι η πτώση των Ταλιμπάν. Αν δεν εισβάλει στο Ιράκ,
θα φανεί ανόητος στα μάτια των Αμερικανών ψηφοφόρων. Τα απίστευτα υψηλά
ποσοστά δημοτικότητας του Μπους είναι ποσοστά ενός «προέδρου σε πόλεμο». Μόλις
γίνει πρόεδρος σε ειρήνη, θα αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα, κι ακόμη
περισσότερα αν έχουν αποτύχει οι πολεμικές υποσχέσεις του.

Έτσι δεν έχει επιλογή. Θα εισβάλει στο Ιράκ. Και όλοι μας θα ζήσουμε με τις
συνέπειες.

Ο Immanuel Wallerstein είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο
του Γέιλ και πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Κοινωνιολογικής Ένωσης.