Εξετάσεις… γιοκ και τον Σεπτέμβριο

Θα ανοίξουν τα Πανεπιστήμια τον Σεπτέμβριο ή δεν θα ανοίξουν; Και αν
ανοίξουν, θα γίνουν εξετάσεις ή δεν θα γίνουν; Και αν γίνουν, θα γίνουν όλες ή
μόνον οι πτυχιακές;

Οι φοιτητές. Φαίνεται πως θα πληρώσουν για μία ακόμη φορά τα σπασμένα μιας διαμάχης που καλά κρατεί…

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Διδακτικού-Ερευνητικού Προσωπικού των Ανωτάτων
Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΠΟΣΔΕΠ-ΑΕΙ) – το συνδικαλιστικό όργανο των
πανεπιστημιακών -, μετά και την τελευταία άκαρπη συνάντησή της με την ηγεσία
του υπουργείου Παιδείας, με μια λακωνική ανακοίνωση πληροφόρησε τους 100.000
και πλέον ενδιαφερόμενους φοιτητές και τις οικογένειές τους ότι «εμμένει στην
απόφασή της για συνέχιση των κινητοποιήσεων τον Σεπτέμβριο». Το οποίον – προς
το παρόν – σημαίνει εξετάσεις… γιοκ.

Σκληροί, άκαρδοι, εγωιστές και άπληστοι; Αυτό είναι οι Έλληνες
πανεπιστημιακοί; Επειδή δεν τους κάνει το χατίρι η κυβέρνηση να ικανοποιήσει
τα οικονομικά τους αιτήματα «τιμωρούν» τους φοιτητές; Ο καθένας ασφαλώς μπορεί
να δώσει τη δική του απάντηση. Το σίγουρο είναι ότι αυτή η περιπέτεια, στην
οποίαν εμπλέκονται πανεπιστημιακοί, φοιτητές και κυβέρνηση, δεν μας προέκυψε
στα ξαφνικά.

Η ιστορία αρχίζει το 1998, οπότε επί υπουργίας Γεράσιμου Αρσένη οι
πανεπιστημιακοί απέκτησαν νέο μισθολόγιο, το οποίο έφερε, ύστερα από πολύ
καιρό είναι αλήθεια, αρκετά χρήματα στην τσέπη τους. Μιλάμε για πραγματικές
αυξήσεις της τάξεως του 25% για τα χαμηλόμισθα μέλη ΔΕΠ έως και 40% για τους
καθηγητές με βαρβάτη προϋπηρεσία. Μόνο που οι αυξήσεις αυτές είχαν επιδοματικό
χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, δεν πήραν την αύξηση από τον βασικό τους μισθό, αλλά
από τρία επιδόματα.

Σε πρώτη φάση, ωστόσο, ο επιδοματικός χαρακτήρας της αύξησης πέρασε σε δεύτερο
πλάνο. Όταν όμως, ύστερα από δύο χρόνια, οι γηραιότεροι πανεπιστημιακοί βγήκαν
στη σύνταξη, διαπίστωσαν ότι η ψαλίδα ανάμεσα στις πραγματικές αποδοχές και τη
σύνταξη ήταν τεράστια. Όση «χαρά» και «οικονομική ευφορία» τους είχαν δώσει τα
τρία επιδόματα, όταν ήταν εν ενεργεία, τους πήραν πίσω, ευθύς μόλις βγήκαν στη
σύνταξη.

Βλέπετε, για τον υπολογισμό της σύνταξης υπολογίζεται μόνον ο βασικός μισθός
και όχι τα επιδόματα.

Το αποτέλεσμα ήταν η σύνταξη των πανεπιστημιακών να ανέρχεται – το σωστότερο
θα ήταν να… κατέρχεται – στο 42% των καταληκτικών αποδοχών, την ώρα που οι
συντάξεις των περισσότερων κατηγοριών εργαζομένων ήταν στο 70% των
καταληκτικών αποδοχών.

Στην ίδια μοίρα με τους πανεπιστημιακούς βρέθηκαν επίσης οι δικαστικοί, η
σύνταξη των οποίων ήταν το 45% των καταληκτικών αποδοχών τους, και οι
στρατιωτικοί, η σύνταξη των οποίων ήταν το 48% των καταληκτικών αποδοχών τους.
Ωστόσο και τα δικαστήρια και το στράτευμα εξακολουθούν να λειτουργούν.

Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, στο υπουργείο Παιδείας αλλάζει… βάρδια.
Αποχωρεί ο κ. Αρσένης και έρχεται ο κ. Πέτρος Ευθυμίου. Είναι πλέον 2000 και
το συνταξιοδοτικό αίτημα των πανεπιστημιακών τίθεται υπόψη του νέου υπουργού
από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων των ΑΕΙ.

Την ίδια εποχή η ΠΟΣΔΕΠ-ΑΕΙ, μόλις δύο χρόνια δηλαδή από το νέο πανεπιστημιακό
μισθολόγιο, θέτει υπόψη τού κ. Ευθυμίου όχι μόνον το συνταξιοδοτικό, αλλά και
δύο ακόμη αιτήματα, το μισθολογικό και τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ.

Τα επιδόματα.Η ουσία του μισθολογικού αιτήματος ήταν και εξακολουθεί να
είναι να συμπεριληφθούν τα τρία επιδόματα στον βασικό μισθό, το οποίον
πρακτικά σημαίνει ότι θα αυξηθεί με τη σειρά του το χρονοεπίδομα και, βεβαίως,
η σύνταξη.

Ο κ. Ευθυμίου αναγνωρίζει ότι είναι σωστόν και δίκαιον οι πανεπιστημιακοί να
έχουν και τις αποδοχές και τη σύνταξη που τους αρμόζει. Βάζει, λοιπόν, μπροστά
για να ικανοποιήσει πρώτα το συνταξιοδοτικό αίτημα των πανεπιστημιακών.
Αρχίζουν, όπως γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συζητήσεις, οι
διαπραγματεύσεις, τα πέρα-δώθε και με τους πρυτάνεις και με την ΠΟΣΔΕΠ. Μέχρι
που τον περασμένο Μάιο ο κ. Ευθυμίου έχει πλέον ένα καλό μαντάτο για τους
πανεπιστημιακούς: Θα γίνει – λέει – μια κοινού τύπου ρύθμιση, για τους
πανεπιστημιακούς και τους δικαστικούς, σύμφωνα με την οποία θα προσμετράται
προκειμένου να βγει η σύνταξη όχι μόνον ο βασικός μισθός, αλλά και το
μεγαλύτερο από τα τρία επιδόματα. Πρόκειται για το επίδομα διδακτικής
προετοιμασίας και εξωδιδακτικής απασχόλησης εντός των ΑΕΙ, το οποίο αρχίζει
από 140.000 για τους λέκτορες και φθάνει μέχρι και τις 240.000 για καθηγητές
με 25 χρόνια προϋπηρεσία.

Νέα φόρμουλα. Με αυτήν τη φόρμουλα υπολογίζεται ότι η σύνταξη των
πανεπιστημιακών από το 42% θα φθάσει στο 60% των καταληκτικών αποδοχών. Απέχει
βεβαίως από το 70% που ισχύει για τις συντάξεις των περισσότερων εργαζομένων,
αλλά εκτιμάται ότι είναι ένα πρώτο θετικό βήμα. Η πρόβλεψη είναι να ισχύσει
τμηματικά η ρύθμιση από 1/1/2003 και να βρεθεί ένα τρόπος ώστε να «πιάσει» και
αυτούς που ήδη έχουν βγει στη σύνταξη. Σημειωτέον ότι όλα αυτά συμβαίνουν την
ώρα που ο υπουργός Οικονομίας, κ. Ν. Χριστοδουλάκης, εφαρμόζει κατά γράμμα τη
σφιχτή οικονομική πολιτική που έχει αποφασιστεί από την Κυβέρνηση. Αν και
πανεπιστημιακός ο ίδιος, δύσκολα πείθεται να βάλει το χέρι στην κρατική τσέπη,
για τους συναδέλφους του. Όταν όμως το μελετά, το μετρά και το αποφασίζει,
φροντίζει και για την τελευταία λεπτομέρεια: Όταν προστίθεται ένα επίδομα στη
σύνταξη υπόκειται και σε κρατήσεις, πράγμα που σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι
θα πάρουν στο χέρι τελικώς λιγότερα από αυτά που υπολόγιζαν. Ο κ.
Χριστοδουλάκης δεσμεύτηκε να βρει τρόπο, ώστε να αναπληρωθεί και η μείωση
αυτή.

Οι πρυτάνεις φαίνεται να βλέπουν με θετικό μάτι την όλη εξέλιξη, η ΠΟΣΔΕΠ όμως
επιμένει να θέλει να συζητηθεί τώρα και το μισθολογικό. Ο κ. Ευθυμίου
αναγνωρίζει ότι οι αποδοχές των Ελλήνων πανεπιστημιακών είναι αρκετά χαμηλές,
σε σύγκριση με αυτές των συναδέλφων τους στη Δυτική Ευρώπη.

Ναι μεν αλλά… Το ίδιο συμμερίζεται και ο κ. Χριστοδουλάκης.
Επισημαίνει όμως ότι το ίδιο ισχύει και για άλλες κατηγορίες εργαζομένων, όπως
π.χ. για τους δασκάλους και τους καθηγητές. Επιπλέον, έχει ένα μεγάλο
πρόβλημα: Το οικονομικό έτος 2003 πρέπει να σηκώσει το βάρος του κόστους που
συνεπάγονται οι μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό και στη φορολογία, άρα δεν
αντέχει και το βάρος από το κόστος που θα προέκυπτε από μια αύξηση στους
μισθούς των πανεπιστημιακών.

Η ΠΟΣΔΕΠ στο σημείο αυτό εκτιμά ότι έχουν εξαντληθεί πλέον τα όρια της ανοχής
και της αντοχής των πανεπιστημιακών και αρχίζει τις κινητοποιήσεις, οι οποίες
στοίχισαν στους φοιτητές τις εξετάσεις του Ιουνίου και ίσως τους στοιχίσουν
και τις εξετάσεις του Σεπτεμβρίου.

Ο κ. Ευθυμίου πάντως έχει ενημερώσει, τόσο τους πρυτάνεις όσο και την ΠΟΣΔΕΠ,
ότι τον Σεπτέμβριο θα ρυθμιστεί νομοθετικά τόσο το θέμα τη σύνταξης, με τον
τρόπο που αναφέρθηκε παραπάνω, όσο και το θέμα της καταβολής του επιδόματος
της εξωδιδακτικής απασχόλησης, και στους πανεπιστημιακούς που βρίσκονται σε
εκπαιδευτική άδεια, για το οποίον σημειωτέον είχε αποφανθεί αρνητικά το Νομικό
Συμβούλιο του κράτους.

Αποχή και απεργία

Το γεγονός ότι η ΠΟΣΔΕΠ επέλεξε ως μορφή κινητοποίησης όχι την απεργία, αλλά
την αποχή, έκανε πολλούς να πουν ότι οι πανεπιστημιακοί δεν νοιάζονται για
τους φοιτητές, παρά μόνο για την τσέπη τους. Κι αυτό γιατί όταν κάποιος κάνεις
απεργία δεν πληρώνεται, ενώ όταν απλώς απέχει από τα καθήκοντα του πληρώνεται.
Η ΠΟΣΔΕΠ όμως εξηγεί ότι ένας πανεπιστημιακός δεν κάνει μόνο εκπαιδευτικό
έργο, αλλά επιτελεί και ερευνητικό και διοικητικό έργο. Αν λοιπόν – λέει η
ΠΟΣΔΕΠ – οι πανεπιστημιακοί έκαναν απεργία, τότε στα πανεπιστήμια θα έμπαινε
στην κυριολεξία λουκέτο και θα σταματούσε κάθε λειτουργία τους, ενώ παράλληλα
δεν θα υπήρχε η δυνατότητα να ληφθεί ειδική μέριμνα για τους επί πτυχίω
φοιτητές.

Τα 3 επιδόματα

Επίδομα 1: διδακτικής προετοιμασίας και εξωδιδακτικής απασχόλησης εντός
ΑΕΙ, από 140.000 δραχμές για το λέκτορα έως 240.000 δραχμές για καθηγητή με
25ετή προϋπηρεσία.

Επίδομα 2: πάγια μηνιαία αποζημίωση για τη δημιουργία και ενημέρωση
βιβλιοθήκης και για τη συμμετοχή σε συνέδρια, από 60.000 δραχμές έως 170.000
δραχμές για καθηγητή με 25ετή προϋπηρεσία.

Επίδομα 3: ειδικό ερευνητικό επίδομα για την εκτέλεση μεταδιδακτορικής
έρευνας και την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη προώθηση των ερευνητικών
προγραμμάτων, από 80.000 δραχμές έως και 150.000 δραχμές για καθηγητή με 25ετή
προϋπηρεσία.