Γυναίκες και πολιτική, σχέση σε… κρίση

Το εξώφυλλο του βιβλίου «Το φύλο της δημοκρατίας»

Η σύγχρονη δημοκρατία είναι γένους αρσενικού. Και οι γυναίκες που προσπαθούν
να «χωρέσουν» στα σημερινά πολιτικά συστήματα, το μόνο που καταφέρνουν είναι
να «υιοθετούν ανδρικά στερεότυπα».

Πενήντα χρόνια μετά την καθιέρωση της γυναικείας ψήφου στη χώρα μας, η Μάρω
Παντελίδου-Μαλούτα επιχειρεί να δώσει μια νέα προοπτική της απομάκρυνσης από
τη δημοκρατία των δύο φύλων, μέσα από το βιβλίο της «Το φύλο της δημοκρατίας,
ιδιότητα του πολίτη και έμφυλα υποκείμενα», το οποίο κυκλοφορεί σε μερικές
ημέρες.

Για πρώτη φορά, στο παράρτημα του βιβλίου, παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία
για τη συμμετοχή των γυναικών στους θεσμούς λήψης αποφάσεων. Οι γυναίκες
απέκτησαν δικαίωμα ψήφου το 1952. Δεν ψήφισαν όμως στις εκλογές του ’53 γιατί
κανείς δεν τις είχε γράψει στους εκλογικούς καταλόγους.

Με μεγάλα ποσοστά αποχής, οι γυναίκες φτάνουν στην κάλπη το 1956. Για
την πρώτη ψήφο των γυναικών, η συγγραφέας εντόπισε στοιχεία μόνο για την Αθήνα
και τη Θεσσαλονίκη. Από τότε μέχρι και το τέλος της δικτατορίας, εξελέγησαν
οκτώ γυναίκες. Πάντως, «εκείνη την εποχή, για να ασχοληθεί μια γυναίκα με την
πολιτική θα έπρεπε να υπάρχει κάποιος οικογενειακός δεσμός με αυτό τον χώρο ή
η γυναίκα να ανήκε στον φανατικό αριστερό χώρο».

Από το 1981 τα ποσοστά εκπροσώπησης των γυναικών στην ελληνική Βουλή
παρουσιάζονται σταθερά. Στο Κοινοβούλιο του 2002, οι γυναίκες είναι 26.
Βέβαια, είναι αρνητικός αριθμός-ρεκόρ για ολόκληρη την Ευρώπη, αφού είναι ο
χαμηλότερος.

Όπως γράφει η Μ. Παντελίδου, η αντίληψη περί γυναικείας κατωτερότητας
εξακολουθεί να υπάρχει στην κοινωνία, σε μια εκσυγχρονισμένη εκδοχή.
«Εκσυγχρονίζεται μέσα από προνοιακές πολιτικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις,
στην ουσία όμως αναπαράγει πολίτες πρώτης και δεύτερης κατηγορίας». Και αν η
πολιτική δεν αμφισβητήσει τη διχοτομία άνδρες-γυναίκες, ο ανδρικός χαρακτήρας
της δημοκρατίας θα διαιωνίζεται.

Η Μάρω Παντελίδου-Μαλούτα είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης
στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στη συγγραφική δουλειά της περιλαμβάνονται τα βιβλία: «Γυναίκες και πολιτική:
η πολιτική φυσιογνωμία των Ελληνίδων» (1992), «Πολιτική Συμπεριφορά» (1993).

Το νέο της βιβλίο θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Σαββάλα.