Θυελλώδης τηλεοπτικός χειμώνας

Τα μεγάλα γεγονότα στη χώρα μας αξιοποιήθηκαν από το τηλεοπτικό θέαμα, ταυτίστηκαν με αυτό και ο τρόπος κάλυψής τους επηρέασε την εξέλιξη της ελληνικής τηλεόρασης

Θέαμα, χορταστικό, εκρηκτικό, θέαμα που θα κατακλύσει δελτία ειδήσεων και
εκπομπές κουτσομπολιού, τοκ σόου και τηλεπαράθυρα προβλέπεται να έχει ο
τηλεοπτικός χειμώνας που έρχεται. Όχι μόνον θα πολλαπλασιαστούν τα
μπιγκμπραδερικά σόου «νέας γενιάς», καθώς σχεδόν όλα τα κανάλια θα αποκτήσουν
από ένα έως δύο, αλλά και οι δίκες των τρομοκρατών – όσο κι αν καθυστερήσουν –
που θα τις βλέπουμε σε απευθείας μετάδοση, θα είναι ένα θέαμα που θα
συμπληρώνεται φυσικά με άφθονα τηλεπαράθυρα.

Θα αντιμετωπίσουμε μια πλημμυρίδα «ζωντανού» θεάματος, με καθημερινές
εντάσεις, είτε μέσα στα δικαστήρια είτε στις μπιγκμπραδερικές αρένες. Αν
θυμηθούμε ότι η τηλεοπτική αναμετάδοση της «μητέρας όλων των δικών», που
συνέπεσε και με τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της ιδιωτικής τηλεόρασης, είχε
παθιάσει τόσο το κοινό, ώστε στάθηκε η αφορμή να διαμορφωθεί η πρωινή
ενημερωτική ζώνη, για να κρατήσει την τηλεθέαση, μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι
νέες εποχές θα φέρουν και τηλεοπτικές εξελίξεις. Η έμφαση στο φαντασμαγορικό
και καταναλωτικό στοιχείο της πολιτικής επικαιρότητας δεν ήταν εγχώρια
εφεύρεση. Απλώς στάθηκε ευκολότερη η επικράτησή της την εποχή του Ειδικού
Δικαστηρίου και αμέσως μετά. Ο τρόπος που αξιοποιήθηκε από το μιντιακό θέαμα
το πολιτικό παρασκήνιο επηρέασε την εξέλιξη της τηλεοπτικής σκηνοθεσίας των
ειδήσεων και των ενημερωτικών εκπομπών.

Η δεύτερη εποχή-σταθμός στην ιστορία της τηλεοπτικής κάλυψης της επικαιρότητας
ήταν η περίοδος της ασθένειας του Ανδρέα Παπανδρέου με το αλήστου μνήμης θέαμα
«τέντα-Ωνάσειο». Ο συνδυασμός συναρπαστικού πολιτικού παρασκηνίου και
αρρωστολαγνικών ανταποκρίσεων, έδωσε το πιο εκρηκτικό μείγμα τηλεοπτικού,
ενημερωτικού προγράμματος. Η σφραγίδα εκείνης της τηλεοπτικής συμπεριφοράς
έμεινε ανεξίτηλη στις εξελίξεις του τηλεοπτικού θεάματος μέχρι σήμερα, όπου
βλέπουμε τις ίδιες αντιδράσεις, την ίδια σκηνοθεσία υπερθεαμάτων – είτε κάνει
δηλώσεις η Βάνα Μπάρμπα, είτε συμβαίνουν πραγματικά σημαντικά γεγονότα -, τα
ίδια πρόσωπα που αναδείχθηκαν τότε.

Κρίσιμη καμπή του τηλεοπτικού θεάματος στον τομέα της παραγωγής, ήταν
στα πρώτα χρόνια της ιδιωτικής τηλεόρασης η καθιέρωση των κωμικών,
οικογενειακών σειρών του πράιμ τάιμ. Μικροκαθημερινότητα διογκωμένη,
μικροκαβγάδες, μικροπάθη, μικροχαρές, μικρομεσαία μεγέθη που απευθύνονταν σε
μια καρικατούρα νεοέλληνα, που είχαν διαμορφώσει οι αντιλήψεις της
διαφημιστικής αγοράς σε συνδυασμό με την έλλειψη όσων εκπαιδευμένων και ικανών
τηλεοπτικών στελεχών είχε ανάγκη η αιφνιδίως διογκωμένη τηλεοπτική αγορά. Η
επόμενη μεγάλη καμπή ήταν η εμφάνιση των ριάλιτι σόου. Η περιθωριακή πλευρά
της κοινωνίας έρχεται στο φως. Άνθρωποι αποκλεισμένοι και ψυχοπαθολογικές
περιπτώσεις κατακλύζουν με τη φαντασμαγορία του αρνητικού και εξαθλιωμένου την
τηλεόραση και επηρεάζουν τα δελτία ειδήσεων.

Ο τρίτος σταθμός της ελληνικής τηλεόρασης ήταν η περασμένη χρονιά με
την άνθηση του μπιγκμπραδερισμού. Η εξέλιξη είναι διεθνής και άμεσα
συνδεδεμένη με τις κοινωνικές συνθήκες και τον τρόπο που τις επηρεάζει η νέα
τεχνολογία. Το ιδιωτικό γίνεται δημόσιο. Γίνεται θέαμα η ζωή, οι φιλοδοξίες,
τα πάθη, γίνεται αίτημα των τεχνολογικών καιρών η διαφάνεια.

Η φετινή σεζόν με τα μπιγκμπραδερικά ριάλιτι «νέας γενιάς», πιο περιπετειώδη
και πιο ανταγωνιστικά από τη μια και με τις εξελίξεις στο θέμα της
τρομοκρατίας από την άλλη, θα είναι μία ακόμη κρίσιμη τηλεοπτική καμπή. Ο
τρόπος κάλυψης και η αξιοποίηση των επιμέρους στοιχείων από το μιντιακό θέαμα
θα σφραγίσουν πιθανότατα τη νέα εποχή της τηλεόρασης, όπως και της ίδιας της
κοινωνίας, που θα πρέπει να ολοκληρώσει τον κύκλο της μεταπολίτευσης, ενώ θα
συμπορεύεται με τις διεθνείς εξελίξεις της παγκοσμιοποίησης στον τομέα των
κοινωνικών νοοτροπιών, όπως τις επηρεάζει το τηλεοπτικό θέαμα.