Καλλιέργειες στο νερό!

Δεν χρειάζονται χώμα, απαιτούν τη μισή ποσότητα νερού από μια συμβατική
καλλιέργεια, πολύ λιγότερα λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Κι όμως, οι αποδόσεις
των πιλοτικών καλλιεργειών του Ινστιτούτου Υποτροπικών Φυτών και Ελιάς Κρήτης
με τη μέθοδο της υδροπονίας είναι εντυπωσιακές!

ΧΑΝΙΑ

Η επίδειξη. Ένα κλειστό κύκλωμα υδροπονίας για την καλλιέργεια ντομάτας επιδεικνύει ο ερευνητής του Εργαστηρίου Υδροπονίας του Ινστιτούτου Υποτροπικών και Ελιάς Χανίων κ. Κώστας Οικονομάκης. Οι ντομάτες που ποτίζονται από ένα μείγμα νερού και άλλων θρεπτικών συστατικών

Ήδη λαχανικά και λουλούδια αναπτύσσονται, καρποφορούν και ανθίζουν χωρίς να
«φυτεύονται» με την κλασική έννοια, τουλάχιστον.

Οι έρευνες και τα πειράματα των επιστημόνων του Εργαστηρίου Υδροπονίας του
Ινστιτούτου, που εδρεύει στα Χανιά, άρχισαν πριν από δεκατέσσερα χρόνια. Και
όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο ερευνητής του εργαστηρίου Κώστας Οικονομάκης, όταν λέμε
«υδροπονία» μιλάμε στην πραγματικότητα για την καλλιέργεια φυτών σε νερό που
περιέχει ένα «θρεπτικό διάλυμα», όλα δηλαδή τα αναγκαία στοιχεία για την
ανάπτυξή τους, χωρίς να τα φυτεύουμε στο έδαφος.

Ύστερα από 14 χρόνια έρευνας και πειραμάτων το Εργαστήριο Υδροπονίας του
Ινστιτούτου Υποτροπικών κατάφερε να καλλιεργεί στα εργαστηριακά του θερμοκήπια
σχεδόν κάθε είδους λαχανικό και λουλούδι, από ντομάτες και μαρούλια μέχρι
καρπούζια και τριαντάφυλλα.

Ήδη αυτή την περίοδο το Ινστιτούτο ετοιμάζεται να ενημερώσει τους παραγωγούς
για τον τρόπο, αλλά και τα οφέλη αυτής της πρωτοποριακής καλλιέργειας.

Σύμφωνα με τον κ. Κώστα Οικονομάκη, τα υδροπονικά συστήματα καλλιέργειας
προσφέρουν μια σειρά πλεονεκτημάτων, όπως ότι δίνουν τη δυνατότητα
καλλιέργειας σε περιοχές με προβληματικά εδάφη που δεν προσφέρονται για τη
γεωργία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η υδροπονία μπορεί να εφαρμοστεί σε
περιοχές βραχώδεις, αλλά ακόμη και σε ταράτσες σπιτιών, πράγμα που ήδη γίνεται
σε χώρες όπως στην Ολλανδία και στην Ιαπωνία. Την ίδια στιγμή, με την
υδροπονία εκτιμάται ότι δαπανάται η μισή ποσότητα νερού από όσο θα χρειαζόταν
μια συμβατική καλλιέργεια και εξοικονομείται ενέργεια που είναι αναγκαία για
τη θέρμανση των συμβατικών θερμοκηπίων. Οι υδροπονικές καλλιέργειες δεν
απαιτούν φυσικά απολυμαντικά εδάφους και είναι περιορισμένη η χρήση διαφόρων
λιπασμάτων όταν τα φυτά τρέφονται σωστά, στο αναγκαίο θρεπτικό διάλυμα. Τέλος,
όπως λέει ο κ. Οικονομάκης, με την υδροπονία εξασφαλίζεται αποτελεσματικός
έλεγχος και ομοιομορφία στη θρέψη των καλλιεργούμενων φυτών με αποτέλεσμα
μεγαλύτερη παραγωγή και βελτιωμένη ποιότητα.

Ωστόσο οι παραγωγοί θα πρέπει να αποκτήσουν την αναγκαία τεχνογνωσία για να
μπορέσουν να εφαρμόσουν την τεχνική και παράλληλα θα έχουν ανάγκη από τεχνική
υποστήριξη και ανάλογη εκπαίδευση.

Αυτή την περίοδο το Εργαστήριο Υδροπονίας αναζητεί τρόπους για την περαιτέρω
μείωση του κόστους καλλιέργειας, αφού απαιτούνται αντλίες για την «κυκλοφορία»
του θρεπτικού διαλύματος. Ήδη έχει προχωρήσει στην τοποθέτηση φωτοβολταϊκών
τόξων που εκτιμά ότι θα δώσει τη λύση.

Η παραγωγή είναι διπλάσια

Από τον περιορισμένο χώρο του εργαστηρίου, οι ερευνητές προχώρησαν σε
πιλοτικές καλλιέργειες. Όπως λέει ο κ. Οικονομάκης: «Αφού πάθαμε και μάθαμε
στα δικά μας θερμοκήπια, προχωρήσαμε και εγκαταστήσαμε δύο θερμοκήπια στη
Σύρο. Η παραγωγή τους ήταν διπλάσια σε σύγκριση με τα αντίστοιχα συμβατικά».

Παράλληλα, εγκατέστησαν θερμοκήπια στην Πτολεμαΐδα, σε άγονα εδάφη, στα
λιγνιτωρυχεία:

«Τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά. Η παραγωγή που πήραμε ήταν σχεδόν πέντε
φορές περισσότερη απ’ ό,τι σε ανάλογα θερμοκήπια συμβατικής καλλιέργειας που
λειτουργούσαν στην Κοζάνη. Βάσει στοιχείων του υπουργείου Γεωργίας, είχαμε
19,2 τόνους ντομάτας στο στρέμμα με τη μέθοδο της υδροπονίας και στην
καλλιέργεια στο έδαφος της Κοζάνης τέσσερις τόνους!», επισημαίνει ο ερευνητής
του Ινστιτούτου.

Συνολικά, σήμερα στη χώρα μας υπάρχουν 500 στρέμματα υδροπονικών καλλιεργειών,
αριθμός μικρός αν αναλογιστεί κανείς τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που έχει η
χώρα μας. «Ο λόγος κυρίως είναι η έλλειψη ενημέρωσης και τεχνικής υποστήριξης.
Υπάρχει ο φόβος του αγρότη ότι δεν θα τα καταφέρει και αυτό είναι φυσιολογικό,
αφού δεν έχει την κατάλληλη υποστήριξη», τονίζει ο κ. Οικονομάκης.

Ποιο θα είναι το μέλλον της υδροπονίας στη χώρα μας; Ο κ. Οικονομάκης
υποστηρίζει πως «η υδροπονία είναι μονόδρομος για τη χώρα μας. Τα θερμοκήπια
στην Ελλάδα ή θα γίνουν υδροπονικά ή θα κλείσουν. Η παραγωγικότητα των
θερμοκηπίων μας είναι η μικρότερη στην Ευρώπη, οι ανταγωνιστές μας είναι
ισχυροί και αν θέλουμε να έχουμε μερίδιο στην αγορά θα πρέπει να αυξήσουμε την
ποιότητα και την ποσότητα. Και οπωσδήποτε να μειώσουμε την παρουσία
υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων η άλλων τοξικών ουσιών σε αυτά που παράγουμε. Και
αυτό είναι κάτι που μπορεί να το κάνει η υδροπονία», καταλήγει.