ΛΕΝΙ ΡΙΦΕΝΣΤΑΛ «Εύχομαι να μην είχα γνωρίσει τον Χίτλερ»

«Αν ξεκινούσα τη ζωή μου σήμερα δεν θα έκανα τίποτα διαφορετικά», λέει στα «ΝΕΑ» η αγαπημένη σκηνοθέτις του Χίτλερ και γνωστή για τις προπαγανδιστικές ταινίες της υπέρ των ναζί, Λένι Ρίφενσταλ, που σε λίγες ημέρες συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής

«Αν ξεκινούσα τη ζωή μου σήμερα δεν θα έκανα τίποτα διαφορετικά», δηλώνει στα
«ΝΕΑ» λίγες ημέρες πριν από τα 100ά της γενέθλια η αγαπημένη σκηνοθέτις του
Αδόλφου Χίτλερ, που δέχθηκε επιθέσεις και αμφισβητήθηκε όσο λίγες και παρ’ όλα
αυτά συνέχισε με πείσμα την πορεία της πίσω από τον φακό. Η ταλαντούχα, όπως
παραδέχονται ακόμα και οι επικριτές της, Λένι Ρίφενσταλ, που έκανε καριέρα ως
ηθοποιός και φωτογράφος, αλλά έμεινε στην ιστορία για τις προπαγανδιστικές
ταινίες που σκηνοθέτησε υπέρ των ναζί, μετανιώνει μόνο για ένα γεγονός: «Που η
τύχη μου τα έφερε έτσι, ώστε να γνωρίσω τον Αδόλφο Χίτλερ».

Τώρα περιμένει με αγωνία την 22α Αυγούστου. Όχι μόνο για να γιορτάσει τη
συμπλήρωση ενός αιώνα ζωής, αλλά και για την επιστροφή της στον χώρο του
κινηματογράφου, ύστερα από 48 χρόνια, με την προβολή της νέας της ταινίας, υπό
τον τίτλο «Underwater Impressions» (Υποβρύχιες εντυπώσεις), που θα
κυκλοφορήσει και σε DVD.

Λάτρις του κόσμου του βυθού και των μυστικών του, ξεκίνησε τα υποβρύχια
γυρίσματα για την ταινία στα μέσα της δεκαετίας του ’70, και χρειάστηκε να
κάνει περισσότερες από 2.000 καταδύσεις στον Ινδικό Ωκεανό, και κυρίως στις
περιοχές Παπούα και Νέα Γουινέα, έως ότου ολοκληρώσει την διάρκειας 50 λεπτών
ταινία της, το 2000.

«Ουσιαστικά πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ, που παρουσιάζει μπροστά στον φακό
σπάνια είδη, που ζουν στον βυθό. Πρόθεσή μου είναι να βοηθήσω, με τη
συγκεκριμένη ταινία, τη διάσωση του υποθαλάσσιου κόσμου», εξηγεί η σκηνοθέτις,
που σήμερα αντιμετωπίζει πλέον έντονα προβλήματα με τη σπονδυλική της στήλη.

Με τις «Υποβρύχιες εντυπώσεις» η Λένι Ρίφενσταλ ολοκληρώνει τον κύκλο
ενασχόλησής της με τον κόσμο του βυθού, που ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας
του ’70, και συνεχίστηκε με την έκδοση δύο φωτογραφικών λευκωμάτων, του «Coral
Gardens» (Κοραλλένιοι κήποι, 1978) και «Wonders under water» (Θαύματα κάτω από
το νερό, 1991).

Η «πειθαρχημένη, περίεργη, ατρόμητη, ενθουσιώδης και με ισχυρή θέληση», όπως
χαρακτηρίζει τον εαυτό της, Λένι Ρίφενσταλ, γεννήθηκε στο Βερολίνο, το 1902,
σπούδασε ζωγραφική και ξεκίνησε την καριέρα της ως χορεύτρια. Ένα τραύμα στο
γόνατο, όμως, την ανάγκασε να αλλάξει σχέδια. Γνώρισε τον σκηνοθέτη Άρνολντ
Φρανκ και 18 μήνες αργότερα πρωταγωνιστούσε στην ταινία του «Der helige Berg»
(Το βουνό του πεπρωμένου, 1926). Ακολούθησαν ακόμη οκτώ ταινίες, στις οποίες η
Λένι Ρίφενσταλ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά το 1932 αποφάσισε να δοκιμάσει
τις δυνατότητές της και πίσω από την κάμερα στην ταινία «Das Blaue Licht» (Το
μπλε φως, 1932). Τούτη και η ταινία της «Tiefland» (Κάτω χώρα, 1954) είναι και
οι μοναδικές από τις έξι που σκηνοθέτησε και δεν έχουν σχέση με την προπαγάνδα
υπέρ των ναζί.

Η γοητευτική σκηνοθέτις τράβηξε την προσοχή του Αδόλφου Χίτλερ – φημολογείται
και την ερωτική, αν και η ίδια το αρνείται κατηγορηματικά – που της πρότεινε
να κινηματογραφήσει και να φτιάξει προπαγανδιστικές ταινίες για τη ναζιστική
παράταξη. Η συνεργασία τους ξεκίνησε με την ταινία «Sieg des Glaubens» (Νίκη
της πίστης), που αφορούσε το συνέδριο της παράταξης του 1933. Η αναγνώριση για
τη Λένι Ρίφενσταλ ήρθε όμως με το «Triumph des Willens» (Θρίαμβος της
θέλησης), που αναφερόταν στο συνέδριο του 1934 και απέσπασε τόσο το χρυσό
μετάλλιο το 1935 στη Βενετία, όσο και την ανώτερη διάκριση στην παγκόσμια
έκθεση του Παρισιού, το 1937.

Αποκορύφωμα, ωστόσο, της φιλοναζιστικής σκηνοθετικής της καριέρας αποτέλεσε η
ταινία «Olympia», που αποτελούσε ουσιαστικά κάλυψη των Ολυμπιακών Αγώνων του
Βερολίνου, το 1936. Για το φιλμ, που παρουσιάστηκε την ημέρα των γενεθλίων του
Χίλτερ, η Λένι Ρίφενσταλ συντόνισε 60 κινηματογραφιστές, χρησιμοποίησε τρία
διαφορετικά είδη φιλμ, συνολικού μήκους 400 χλμ., ενώ επινόησε ή ενίσχυσε
τεχνικές φωτογραφίας, που σήμερα θεωρούνται δεδομένες, όπως η αργή κίνηση και
οι υποβρύχιες ή πανοραμικές από αέρος λήψεις. Και τούτη η ταινία απέσπασε
διεθνείς διακρίσεις και το 1956 κατετάγη ανάμεσα στις δέκα καλύτερες ταινίες
παγκοσμίως.

Η τέχνη πίσω από την προπαγάνδα

Η Ρίφενσταλ στα γυρίσματα του «Olympia», το 1936 στο Βερολίνο

Οι πόρτες έκλεισαν για τη Λένι Ρίφενσταλ μετά το πέρας του Β’
Παγκοσμίου Πολέμου. Η ίδια πάντως επιμένει ότι οι φιλοναζιστικές ταινίες της
πρέπει να ιδωθούν από την πλευρά της τέχνης, και απαντά μέσω των «ΝΕΩΝ» σε
όσους την κατηγορούν πως βοήθησε τον Χίλτερ: «Δεν μπορούσα να προβλέψω τι θα
συμβεί αργότερα».

Κατόπιν αποφάσισε να στρέψει το ενδιαφέρον της στη φωτογραφία και όχι να
επιστρέψει στην υποκριτική. Γιατί; «Διότι δεν είχα την τύχη να συναντήσω έναν
σκηνοθέτη, με τον οποίο θα ήθελα πραγματικά να δουλέψω», υποστηρίζει.

Οι φωτογραφίες της δημοσιεύονταν στους «Sunday Times» και το «Paris Match»,
ενώ εξέδωσε και δύο βιβλία, που απέσπασαν διεθνείς διακρίσεις για τις
φωτογραφίες της φυλής Nuba του Σουδάν. Και αν έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στη
φωτογραφία και τη σκηνοθεσία; «Δεν εγκατέλειψα ποτέ τον κινηματογράφο για χάρη
της φωτογραφίας. Κάνω και τα δύο παράλληλα, αλλά πάνω απ’ όλα αισθάνομαι
σκηνοθέτις».

Όσο για την προσωπική της ζωή, που καλύπτει ένα μυστήριο; «Θα μπορούσα να
μιλήσω, αλλά δεν θέλω. Το μόνο που μπορώ να πω για μένα, είναι πως θεωρώ
θετικό στοιχείο της προσωπικότητάς μου το ότι δεν χάνω το κουράγιο μου, ενώ ως
αρνητικό το ότι ορισμένες φορές δεν έχω αρκετό χιούμορ».