Πώς θα φτάσουμε στη δίκη

Πότε και έπειτα από ποιες διαδικασίες θα δούμε τα μέλη της 17Ν στο
δικαστήριο; Ποιοι θα πέσουν στα «μαλακά» και ποιοι θα περάσουν το υπόλοιπο της
ζωής τους πίσω από τα κάγκελα; Τι προβλέπει ο αντιτρομοκρατικός νόμος; Για
ποιους είναι επιεικέστερος και για ποιους αυστηρότερος;

Σάββας Ξηρός. Ο τραυματισμός του στην έκρηξη έγινε η αφορμή να αρχίσει να ξετυλίγεται το σχέδιο εξάρθρωσης των τρομοκρατικών οργανώσεων

Οι δικογραφίες παίρνουν, η μία μετά την άλλη, τον δρόμο για την τακτική
δικαιοσύνη.

Οι εφέτες ανακριτές θα αρχίσουν να μελετούν τη δικογραφία, που περιλαμβάνει
μαγνητοταινίες, εκθέσεις με τα ευρήματα στις γιάφκες, εκθέσεις για δακτυλικά
αποτυπώματα, καταθέσεις μαρτύρων, βίντεο με τις έρευνες των αστυνομικών αρχών
σε χώρους που βρέθηκαν αποδεικτικά για την ενοχή των κατηγορουμένων στοιχεία,
απομαγνητοφωνήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, αποτελέσματα βαλλιστικών
εξετάσεων και, τέλος, τις πρώτες απολογίες των κατηγορουμένων.

Στη συνέχεια θα καταρτίσουν τον κατάλογο των μαρτύρων, τους οποίους θα
καλέσουν για κατάθεση. Στην ανάκριση δεν μπορούν να κληθούν όσοι διετέλεσαν
ανακριτικοί υπάλληλοι. Θα κληθούν μόνο αστυνομικοί που διενήργησαν ελέγχους
και συγκέντρωσαν στοιχεία από τις έρευνες.

Η τακτική ανάκριση θα ολοκληρωθεί αφού οι κατηγορούμενοι ενημερωθούν για το
σύνολο της δικογραφίας που θα σχηματισθεί, θα προτείνουν μάρτυρες υπεράσπισης
και στη συνέχεια θα απολογηθούν εκ νέου ώστε να αντικρούσουν το σύνολο των
στοιχείων που θα περιλαμβάνει η δικογραφία που τους αφορά.

Πώς θα φτάσουμε στη δίκη;

Οι εφέτες ανακριτές θα εισαγάγουν τη δικογραφία απευθείας στο Συμβούλιο
Εφετών, το οποίο θα εκδώσει αμετάκλητο παραπεμπτικό βούλευμα. Που σημαίνει,
πως δεν μπορεί να προσβληθεί με κανένα ένδικο μέσο (έφεση, αναίρεση).

Πόσο χρονοβόρος είναι αυτή η διαδικασία;

Η κατάργηση της δυνατότητας προσβολής του βουλεύματος οδηγεί στη σύντμηση της
διαδικασίας. Έτσι, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να χρειασθεί να εξαντληθεί
το 18μηνο της προσωρινής κράτησης που καθορίζει το Σύνταγμα ως ανώτατο χρόνο
προφυλάκισης. Δεν αποκλείεται, λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης, να φτάσουμε
στη δίκη στο τέλος ή και στους πρώτους μήνες του επόμενου χρόνου.

Ποιο δικαστήριο θα τους δικάσει;

Σύμφωνα με τον νέο, επονομαζόμενο αντιτρομοκρατικό, νόμο (ο οποίος,
σημειωτέον, τροποποίησε τη μοναδική διάταξη του Ποινικού Κώδικα που αναφερόταν
σε τρομοκρατικές πράξεις – άρθρο 272 – και τούτο γιατί δεν είχε προσδιορισθεί
στο Ποινικό μας Δίκαιο τι είναι τρομοκρατία), οι κατηγορούμενοι θα
παρουσιασθούν ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων. Προτού ψηφισθεί ο
νέος νόμος, τα εγκλήματα κατά της ζωής εκδικάζονταν από τα Μεικτά Ορκωτά
Δικαστήρια. Σε αυτά, ως γνωστόν, την πλειοψηφία είχαν οι ένορκοι – λαϊκοί
δικαστές. Ο νέος νόμος, ωστόσο, απέκλεισε τους ενόρκους, επιδιώκοντας το
οργανωμένο έγκλημα να δικάζεται από δικαστές μόνο. Για τη διάταξη αυτή μπορεί
να υπάρξει αντίδραση από τους κατηγορουμένους, οι οποίοι μπορούν να
υποστηρίξουν ότι δεν υπάγονται στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων αλλά ο
φυσικός τους δικαστής είναι το Μεικτό Δικαστήριο, δεδομένου ότι το Σύνταγμα
ορίζει πως τα κακουργήματα εκδικάζονται από τα Μεικτά Ορκωτά Δικαστήρια.
Ενδεχόμενη τέτοια ένσταση δεν πρόκειται να ευδοκιμήσει, καθώς υπάρχει πάγια
νομολογία του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με την οποία ο κοινός νομοθέτης μπορεί να
υπαγάγει διάφορα αδικήματα στην αρμοδιότητα των Εφετείων Κακουργημάτων. Σε
δεύτερο βαθμό η δίκη θα διεξαχθεί από το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων.

Πού θα γίνει η δίκη;

Η δίκη θα γίνει στη δικαστική αίθουσα των φυλακών Κορυδαλλού, κατά τα πρότυπα
αντίστοιχων δικών με αυτές που έγιναν σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Θα μείνει κάποιο μέλος της οργάνωσης ατιμώρητο λόγω της συνεργασίας του με
τις αρχές;

Κανένας από τους συλληφθέντες δεν θα μείνει ατιμώρητος για τις πράξεις στις
οποίες μετείχε.

Τι θα κερδίσουν από τη συνεργασία με τις αρχές

Τι κερδίζουν από τη συνεργασία τους με τις αρχές;

Κατά το λαϊκότερον, ελπίζουν να πέσουν στα «μαλακά». Δηλαδή να πετύχουν την
αναγνώριση των ελαφρυντικών που προβλέπουν τόσο οι κοινοί νόμοι όσο και ο
αντιτρομοκρατικός.

Μπορεί να γλιτώσουν τη φυλακή – όχι όμως και την ποινή – μόνον εκείνοι που
βοήθησαν ουσιωδώς στην εξάρθρωση της Οργάνωσης. Εκείνοι, δηλαδή, που έδωσαν
στοιχεία τα οποία δεν θα μπορούσαν οι αρχές να τα βρουν με άλλο τρόπο και να
τα χρησιμοποιήσουν για την εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης.

Οι συγκεκριμένοι συνεργάτες, αν έχουν μετάσχει σε κακουργηματικές πράξεις
(ανθρωποκτονίες, ληστείες, απόπειρες ανθρωποκτονιών κ.λπ.), θα τιμωρηθούν γι’
αυτές, αλλά αν βοήθησαν ουσιωδώς στην εξάρθρωση της οργάνωσης, το δικαστήριο
μπορεί να αναστείλει την έκτιση της ποινής τους για τρία έως δέκα χρόνια.

Ατιμώρητο μπορεί να μείνει μόνο ένα απλό μέλος ή απλά μέλη μιας οργάνωσης, που
βοήθησαν τις αρχές να αποτρέψουν μία σχεδιαζόμενη εγκληματική πράξη ή όποιος
ουσιωδώς βοήθησε στην εξάρθρωση, αλλά δεν μετείχε και σε κακουργηματικές
πράξεις.

Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί ο εισαγγελέας Πλημμελειοδικών με αιτιολογημένη
διάταξή του να ζητήσει από τον εισαγγελέα Εφετών να μην ασκήσει ποινική δίωξη.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι ηθικοί αυτουργοί εγκληματικών πράξεων τιμωρούνται
όπως και οι δράστες των εγκλημάτων.

Η ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ

Ατιμώρητα εγκλήματα πριν από τον Ιούλιο του ’82

Ποια αδικήματα έχουν παραγραφεί;

Η συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση είναι διαρκές έγκλημα.

Αυτό σημαίνει ότι θα δικαστούν με κατηγορίες σε βαθμό κακουργήματος όσοι
μετείχαν στη οργάνωση και μετά το 1997. Γιατί, πριν από τον αντιτρομοκρατικό
νόμο, η σύσταση και συμμορία εδιώκετο σε βαθμό πλημμελήματος και υπόκειτο σε
πενταετή παραγραφή. Συνεπώς, όσοι αποδείξουν ότι έπαψαν να έχουν σχέση με την
οργάνωση πριν από το 1997, δεν θα δικασθούν για συμμετοχή.

Αν, όμως, έχουν διαπράξει κακουργήματα, τότε η παραγραφή επέρχεται σε είκοσι
χρόνια.

Συνεπώς, όλοι οι φόνοι και οι ληστείες, οπλοκατοχή, οπλοχρησία που έγιναν πριν
από τον Ιούλιο του 1982, έχουν ήδη παραγραφεί. Για τις πράξεις που έγιναν σε
μεταγενέστερο χρόνο η παραγραφή θα ανασταλεί με την επίδοση της κλήσης των
κατηγορουμένων για να δικασθούν.

Ποινές και ελαφρυντικά

Τι ποινές προβλέπονται;

* Για τη συγκρότηση και συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση προβλέπεται
ποινή έως δέκα χρόνια (από 5 έως 10 χρόνια).

* Για την κατασκευή, προμήθεια ή κατοχή όπλων για την επίτευξη των
σκοπών της οργάνωσης προβλέπεται ποινή τουλάχιστον δέκα ετών.

* Για κάθε ανθρωποκτονία προβλέπεται ισόβια κάθειρξη.

* Για ληστεία μετά φόνου προβλέπεται ποινή ισόβιας κάθειρξης.

* Για ληστεία προβλέπεται ποινή κάθειρξης από δέκα έως είκοσι χρόνια.

* Για κατασκευή, προμήθεια, παράδοση, φύλαξη, απόκρυψη ή μεταφορά
εκρηκτικών υλών ή βομβών προβλέπεται ποινή κάθειρξης μέχρι δέκα χρόνια. Η ίδια
ποινή προβλέπεται και για όποιον καθοδηγεί στην κατασκευή ή μεταφορά των
υλικών αυτών γνωρίζοντας ότι θα χρησιμοποιηθούν για εγκληματικές ενέργειες.

Ποια ελαφρυντικά μπορούν να αναγνωρισθούν;

Εκτός από τα ελαφρυντικά που προβλέπει ο αντιτρομοκρατικός νόμος και
προαναφέρθηκαν (συμβολή στην εξάρθρωση της οργάνωσης), μπορούν να
αναγνωρισθούν τα ελαφρυντικά που προβλέπει ο Ποινικός Κώδικας και είναι «το
ότι στην πράξη του ωθήθηκε από όχι ταπεινά αίτια ή από μεγάλη ένδεια ή
διατελώντας υπό την επίδραση σοβαρής απειλής ή από την επιβολή προσώπου στο
οποίο αυτός οφείλει υπακοή ή με το οποίο βρίσκεται σε σχέση εξάρτησης».
Επίσης, ότι «έδειξε ειλικρινή μετάνοια και επιδίωξε να άρει ή να μειώσει τις
συνέπειες της πράξης του».

Η αναγνώριση ελαφρυντικών οδηγεί σε δραστική μείωση των ποινών που
προβλέπονται για τις εγκληματικές πράξεις.