Πώς πέταξαν οι δεινόσαυροι

Η θεωρία ότι τα πουλιά προέρχονται από τους δεινοσαύρους είναι αποδεκτή από
τους επιστήμονες εδώ και χρόνια. Μέχρι πρόσφατα όμως, το μόνο που την
υποστήριζε ήταν το απολίθωμα του αρχαιοπτέρυγος, ενός πουλιού που διέθετε
ράμφος με δόντια κι έζησε πριν από 150 εκατομμύρια χρόνια.

Ο χαμένος κρίκος βρέθηκε πρόσφατα και είναι ένας φτερωτός σαρκοφάγος
δεινόσαυρος.

Ο fuzzy raptor (χνουδωτό αρπακτικό) όπως τον παρονόμασαν, ανακαλύφθηκε από
Κινέζους αγρότες στην επαρχία Λιαονίνγκ της Βορειοανατολικής Κίνας. Το
απολίθωμα που θεωρείται και το πιο σημαντικό εύρημα στην παλαιοντολογία επί
δεκαετίες, ρίχνει φως στην εξελικτική διαδικασία των πουλιών και έχει οδηγήσει
σε νέες έρευνες που δείχνουν πώς θα μπορούσε να έχει προκύψει το πέταγμα των
πουλιών.

Ο αρχαιοπτέρυξ ανακαλύφθηκε το 1861, λίγο μετά την έκδοση της Καταγωγής των
Ειδών του Δαρβίνου και φάνηκε να επιβεβαιώνει την εξελικτική θεωρία του. «Το
λογικό συμπέρασμα έχει ως εξής: Αν ο αρχαιοπτέρυξ είχε φτερά, τότε υπάρχει μια
ομάδα ζώων από τα οποία προέρχεται και τα οποία πρέπει να είχαν φτερά»,
υποστηρίζει η δρ Άντζελα Μίλνερ, συνεργάτης παλαιοντολογίας του Μουσείου
Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. Από τις 18 Ιουλίου ο fuzzy raptor και ο
αρχαιοπτέρυξ εκτίθενται μαζί στη νέα έκθεση του μουσείου που ονομάζεται
Dinobirds ή αλλιώς, δεινο-πουλιά.

Ο αρχαιοπτέρυξ, το απολίθωμά του δηλαδή και ένα από τα επτά που υπάρχουν
σήμερα, δεν έχει εκτεθεί για περισσότερο από 20 χρόνια. Η αξία του μάλιστα
είναι τόσο μεγάλη για τους επιστήμονες που το μουσείο εκθέτει συνήθως ένα
πανομοιότυπο του δείγματος.

Τα πουλιά εξελίχθηκαν από μια ομάδα δεινοσαύρων που αποκαλούνται
«dromaeosaurs», που είχαν πολλά χαρακτηριστικά τα οποία θυμίζουν πουλιά, όπως
«καρπούς» που περιστρέφονταν με τους οποίους έπιαναν το θήραμά τους.

Η Μίλνερ πιστεύει ότι τα φτερά εμφανίστηκαν πολύ πριν κάνει την εμφάνισή του ο
αρχαιοπτέρυξ, ίσως πριν από 180 εκατομμύρια χρόνια και παρατηρήθηκαν σε ένα
γένος δεινοσαύρων, τους coelurosaurs, όπου ανήκε και ο τυραννόσαυρος ρεξ.
«Προφανώς, ο τυραννόσαυρος ρεξ δεν είχε φτερά, δεν αποκλείεται όμως να είχαν
οι απόγονοί του», επισημαίνει η Άντζελα Μίλνερ. Μαζί με τον fuzzy raptor
ανακαλύφθηκαν άλλα 12 είδη «δεινο-πουλιών» στην ίδια περιοχή στην Κίνα. Ένα
γειτονικό ηφαίστειο εγκλώβισε τα πλάσματα αυτά, τα οποία στη συνέχεια
καλύφθηκαν από πυκνό στρώμα στάχτης. Πολλά από αυτά που ανακαλύφθηκαν στη
συνέχεια ανήκαν στην ίδια οικογένεια (confuciusornis) και έφεραν εκπροσώπους
και από τα δύο γένη.

© 2002 The Times