Διαστάσεις Η ύστατη επανάσταση

Μιούτσα Πράντα: η διάσημη σχεδιάστρια μόδας είναι «παιδί» του ’68

Ας πάρουμε ένα κλασικό μέλος της “γενιάς του ’68”. Το 1968 ήταν 18-20 ετών.
Και είχε το προνόμιο να δει τα καλύτερα χρόνια της ζωής του να συνοδεύονται
από κατακλυσμικές εξελίξεις, στις οποίες συνέβαλε αποφασιστικά: επανάσταση στη
σεξουαλική συμπεριφορά, ανατροπή του ρόλου της γυναίκας στην κοινωνία, διάλυση
της παραδοσιακής κλειστής πατριαρχικής οικογένειας, συντριβή των παλιών ελίτ.
Τα χρόνια πέρασαν. Ήρθαν κάποιοι αναγκαίοι συμβιβασμοί. Και σήμερα ο άνθρωπος
αυτός κοντεύει τα 55 και βλέπει να πλησιάζει η ώρα της σύνταξης. Βλέπει,
δηλαδή, να σβήνει οριστικά το όνειρό του να αλλάξει τον κόσμο. Δεν είναι
άδικο; Δεν αποτελεί αχαριστία της μοίρας;

Ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ ήταν από τα ηγετικά στελέχη εκείνης της γενιάς. Σήμερα
είναι 57 ετών, ηγείται των Πρασίνων στο Ευρωκοινοβούλιο και δεν σκέπτεται
καθόλου τη σύνταξη. Ίσα ίσα, θεωρεί ότι είναι δικό του καθήκον, καθήκον των
παλιών και σημερινών του συντρόφων, να αντιμετωπίσουν αυτό το εκρηκτικό
πρόβλημα. Με ποιον τρόπο; Με μια επανάσταση, φυσικά! Μια νέα πολιτιστική
επανάσταση, όσο παρεξηγημένος κι αν είναι αυτός ο όρος. Δεν μπορούμε πια να
ταυτίζουμε την τρίτη ηλικία με την ηλικία της σύνταξης, με μια φάση όπου απλώς
περιμένεις το τέλος, λέει στο περιοδικό Εσπρέσσο. Πρέπει να αναθεωρήσουμε
πολλές από τις αντιλήψεις μας. Πρέπει να εγκαταλείψουμε την ιδέα ότι αποστολή
του ανθρώπου είναι να δουλεύει μέχρι μια ορισμένη ηλικία και ύστερα να
σταματά. Ο αυστηρός διαχωρισμός της ζωής μας στα τρία – εκπαίδευση, εργασία,
σύνταξη – δεν λειτουργεί πια. Πρέπει, επιπλέον, να δεχθούμε ότι οι ηλικιωμένοι
έχουν δικαίωμα να επιλέγουν όχι μόνο τη ζωή, αλλά και τον θάνατο. Όσο
μεγαλώνει μια κοινωνία, τόσο πιο κοντά έρχεται στο πρόβλημα της ελευθερίας
επιλογής απέναντι στον θάνατο.

Τα ζητήματα αυτά δεν αποτελούν αρμοδιότητα ούτε των εργοδοτών ούτε των
συνδικάτων. Εμείς οι ίδιοι πρέπει να μετράμε και να κρίνουμε τις δυνατότητες
και τις ανάγκες μας. Εκεί γύρω στα 60, πρέπει να μπορούμε να μειώνουμε τον
χρόνο της εργασίας μας ανάλογα με τις απαιτήσεις μας, άλλος να δουλεύει στα
δύο τρίτα του παλιού του ωραρίου, άλλος στο μισό ή στο ένα τρίτο. Η ζωή
παίρνει συνεχώς νέες μορφές, παρουσιάζει καινούργιες προκλήσεις. Η ομοιομορφία
είναι ισοπεδωτική, οι εξεγερμένοι της δεκαετίας του ’60 την μίσησαν και την
πολέμησαν. “Μεγαλώσαμε με μια αντίληψη για τη ζωή που δεν συμβιβάζεται με την
ιδέα της σύνταξης, με ένα σύστημα που ευνοεί τους σημερινούς γέρους έναντι
εκείνων που θα είναι γέροι αύριο”, λέει ο Κον-Μπεντίτ. Αυτό που χρειάζεται
είναι ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ των γενεών. Οι Γκρίζοι Πάνθηρες ήδη
το ετοιμάζουν.