Καλοκαίρι με παροχές και ιδιωτικοποιήσεις

Ο σχεδιασμός των φορολογικών ελαφρύνσεων και των κοινωνικών παροχών, με
χρονικό ορίζοντα τον Σεπτέμβριο και φόντο τις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου,
θα κρατήσουν σε εγρήγορση τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου κατά τους δύο
μήνες της θερινής ραστώνης.

Η προσπάθειά τους θα εντοπισθεί, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στη δυνατότητα
να εμφανισθούν με «δώρα» στον Πρωθυπουργό, τον Σεπτέμβριο, χωρίς να θέσουν,
όμως, σε κίνδυνο την εκτέλεση του προϋπολογισμού και κυρίως το Πρόγραμμα
Σταθερότητας, το οποίο δεσμεύει τη χώρα έναντι των εταίρων της στην ευρωζώνη.

Τα εμπόδια

Ο συνδυασμός δεν είναι εύκολος, για πολλούς λόγους, όπως:

* Η ίδια η φορολογική μεταρρύθμιση δεν έχει σχεδιαστεί για να περιέχει
μόνον ελαφρύνσεις, αλλά και επιβαρύνσεις και καταργήσεις παλαιότερων
ελαφρύνσεων και εισαγωγή νέων φόρων. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι έναν μήνα πριν
από τις δημοτικές εκλογές οι μεταρρυθμίσεις που θα προκριθούν και θα
προβληθούν θα είναι οι πιο δημοφιλείς.

* Η μέχρι στιγμής εκτέλεση του προϋπολογισμού δείχνει ότι ο στόχος για
τη δημιουργία πλεονάσματος ίσου με το 0,8% του ΑΕΠ συναντά εμπόδια. Για τον
λόγο αυτόν, άλλωστε, αποφασίσθηκε την περασμένη εβδομάδα η περικοπή δαπανών
ύψους 150 δισ. δραχμών.

Παρά τα εμπόδια, ωστόσο, η κυβέρνηση θέλει απεγνωσμένα μια φιλολαϊκή ενίσχυση
και θα την αναζητήσει στα όπλα του οικονομικού επιτελείου.

Η φορολογική μεταρρύθμιση προσφέρει ευκαιρίες για μια τέτοια ενίσχυση:

* Το κυριότερο φιλολαϊκό της μέτρο είναι η αύξηση του αφορολόγητου
ποσού εισοδήματος σε επίπεδο περίπου 4 εκατομμυρίων δραχμών. Πρόκειται για
σημαντική ελάφρυνση, αφού σήμερα το αφορολόγητο είναι το εισόδημα των 2,4
εκατ. δραχμών.

* Ένα δεύτερο φιλολαϊκό μέτρο είναι η αύξηση των εκπτώσεων φόρου που
δικαιούνται οι φορολογούμενοι ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών τους.

* Ένα τρίτο δημοφιλές μέτρο, το οποίο αναμένεται να ληφθεί, είναι η
μείωση του συντελεστή στις μεταβιβάσεις ακινήτων κατά τρεις ποσοστιαίες
μονάδες.

Όλα αυτά τα μέτρα – και άλλα, ανάλογα, – θα χρειασθεί, βεβαίως, να
παρουσιασθούν με τέτοιο τρόπο ώστε να αντισταθμίσουν τις ενδεχόμενες αρνητικές
αντιδράσεις από τις νέες επιβαρύνσεις, τις οποίες θα φέρουν, μεταξύ άλλων, η
κατάργηση δαπανών που εκπίπτουν από το εισόδημα, αλλά και η θέσπιση πλαφόν
στους τόκους δανείων πρώτης κατοικίας.

Θα συνδυασθούν, εξάλλου, τα μέτρα αυτά με τις κοινωνικές παροχές στις πολύ
φτωχές κατηγορίες πληθυσμού. Ήδη, ανακοινώθηκε τις περασμένες ημέρες η
εισοδηματική ενίσχυση σε φτωχές οικογένειες με παιδιά που φοιτούν στην
Υποχρεωτική Εκπαίδευση και σε οικογένειες που κατοικούν σε ορεινές και
απομακρυσμένες περιοχές.

Το τριπλό στοίχημα Χριστοδουλάκη

Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας, πάντως, φιλοδοξεί να μην εξαντλήσει την
επινοητικότητά του φέτος το καλοκαίρι μόνο στο Φορολογικό. «Η φορολογική
μεταρρύθμιση», λέει, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, «είναι η μία από τις τρεις
προτεραιότητες που έχουμε φέτος το καλοκαίρι. Οι άλλες δύο είναι η διαμόρφωση
του προϋπολογισμού και η προώθηση, με ταχείς ρυθμούς, των ιδιωτικοποιήσεων».

Όσον αφορά τον προϋπολογισμό, η προετοιμασία έχει ήδη ξεκινήσει, σε συνεργασία
με τον υφυπουργό Οικονομικών, κ. Γ. Φλωρίδη. Έως το τέλος του μήνα τα βασικά
μεγέθη θα είναι έτοιμα, πλην εκείνων, στο σκέλος των εσόδων, που θα
επηρεασθούν από τη φορολογική μεταρρύθμιση.

Ο προϋπολογισμός διαμορφώνεται με βάση την υπόθεση ότι ο ρυθμός ανάπτυξης το
2003 θα είναι ελαφρώς υψηλότερος του φετινού 3,8%. Οι δαπάνες θα αυξηθούν
«φυσιολογικά», όπως λέει ο κ. Χριστοδουλάκης, σε σύγκριση με τη φετινή χρονιά,
αλλά αυτό μένει να ερμηνευθεί, όταν θα έρθει η ώρα εκείνη. Και αυτό γιατί, αν
οι φοροελαφρύνσεις μειώσουν τα έσοδα, θα χρειασθεί να γίνουν αντίστοιχες
περικοπές στις δαπάνες, προκειμένου να εξασφαλισθεί το πλεόνασμα του 1% του
ΑΕΠ, το οποίο έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση στο Πρόγραμμα Σταθερότητας. Προς το
παρόν, τουλάχιστον, θέμα αμφισβήτησης του Προγράμματος Σταθερότητας δεν έχει
τεθεί.

Οι ιδιωτικοποιήσεις, εξάλλου, βρίσκονται και πάλι σε δύσκολο στάδιο, καθώς ο
υπουργός Ανάπτυξης, κ. Άκης Τσοχατζόπουλος, δεν θέλει να «παίξει» το
συγκεκριμένο χαρτί, αλλά και οι διαπραγματεύσεις δείχνουν να έχουν σκαλώσει σε
ορισμένες περιπτώσεις. Έτσι, εκτός από τον ΟΠΑΠ, ο οποίος θα διαθέσει ένα
ακόμη τμήμα των μετοχών του στο ΧΑΑ, την επόμενη εβδομάδα, μόνο για τα
Ελληνικά Ταχυδρομεία δείχνει ορατή η προοπτική ιδιωτικοποίησής τους το
καλοκαίρι, ίσως και μέσα στον Ιούλιο. Τα Ελληνικά Πετρέλαια φαίνεται πως έχουν
πάρει νέα μεγάλη αναβολή, η οποία μπορεί να φτάσει έως και το τέλος του έτους,
ενώ για την τύχη της ΔΕΗ τηρείται σιγή ιχθύος.