Ρεκόρ αναβαθμολογήσεων

Η ανάρτηση των αποτελεσμάτων των εξετάσεων Β’ και Γ’ Λυκείου στις σχολικές
μονάδες όλης της χώρας συνοδεύθηκε από σωρεία παραπόνων, καχυποψιών και
ερωτηματικών χιλιάδων υποψηφίων και των γονέων τους γενικά για τους όρους
βαθμολόγησης στα πλαίσια των πανελλαδικών εξετάσεων.

Διαμαρτυρίες ακούστηκαν άλλοτε για τις απρόσμενες χαμηλές επιδόσεις σε διάφορα
μαθήματα, άλλοτε για το αλλοπρόσαλλο των βαθμών στις περιπτώσεις εκείνες που ο
πρώτος από τον δεύτερο βαθμολογητή απείχε «έτη φωτός».

Στα δύο προηγούμενα χρόνια των πανελλαδικών εξετάσεων, η ένταση και η έκταση
των αναβαθμολογήσεων προκάλεσε παρενέργειες στη διαδικασία εισαγωγής των
υποψηφίων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και «καταιγίδα» αντιδράσεων από μαθητές
και γονείς. Φέτος, όπως δείχνουν τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας,
συνεχίστηκε το ίδιο φαινόμενο.

Κυρίως τα θεωρητικά μαθήματα έχουν την… τιμητική τους «πρωτιά» κάθε χρόνο.
Στις εξετάσεις του 2001 τα ποσοστά των αναβαθμολογήσεων παρουσίασαν αύξηση σε
πολλά μαθήματα. Το… ρεκόρ είχε το μάθημα της Ν. Λογοτεχνίας (Θεωρητικής
Κατεύθυνσης) όπου περισσότερα από 1 στα 4 γραπτά (ανα)βαθμολογήθηκαν από τρίτο
(ανα)βαθμολογητή.

Οι μεγάλες βαθμολογικές αποκλίσεις και τα υψηλά ποσοστά αναβαθμολογήσεων
δημιουργούν σοβαρά προβλήματα ανασφάλειας στους υποψηφίους, οι οποίοι πολλές
φορές νιώθουν αδικημένοι – όταν μάλιστα είναι γνωστό ότι η εισαγωγή τους σε
πολλές Σχολές κρίνεται οριακά από δέκατα μιας βαθμολογικής μονάδας – και
κυρίως ανυπεράσπιστοι.

Αλήθεια, ποιος μπορεί να δικαιολογήσει σ’ έναν υποψήφιο μια φετινή βαθμολογία
π.χ. στο μάθημα της Ιστορίας που φέρνει τον α’ βαθμολογητή να έχει
βαθμολογήσει με 9 και τον άλλο με 60 μονάδες στην κλίμακα του 100; Και πώς οι
υποψήφιοι να μη νιώθουν σαν να βρίσκονται σε κινούμενη άμμο όταν αναμένουν
βαθμολογία στο μάθημα της Λογοτεχνίας ή της Γλώσσας ή της Ιστορίας, για να
μείνουμε σ’ αυτά τα μαθήματα, 80-90 μονάδες και διαβάζουν στον πίνακα
ανακοινώσεων ότι πήραν μόλις 50;

Κάτω από τη βάση

Όλα τα στοιχεία που έχουμε συλλέξει, μαζί με τα παράπονα των υποψηφίων,
φανερώνουν πολύ μεγάλο κύμα αναβαθμολογήσεων στα περισσότερα θεωρητικά
μαθήματα της Β’ και Γ’ Λυκείου. Η εκτίμησή μας είναι ότι πάνω από 150.000
γραπτά πέρασαν από αναβαθμολόγηση, ενώ πάνω από 500.000 γραπτά βαθμολογήθηκαν
με βαθμό κάτω από τη βάση.

Αλλαγές: Φέτος ανακοινώθηκαν από το ΥΠΕΠΘ, ανάμεσα σε άλλα, αλλαγές στον
τρόπο αναβαθμολόγησης των γραπτών των πανελλαδικών εξετάσεων, σύμφωνα με τις
οποίες αν στην περίπτωση αναβαθμολόγησης του γραπτού ο βαθμός του τρίτου
καθηγητή (αναβαθμολογητή) είναι μικρότερος από τους βαθμούς και των δύο πρώτων
βαθμολογητών, ως γραπτός βαθμός του μαθήματος θα λαμβάνεται υπόψη ο μικρότερος
βαθμός που έδωσε ο ένας από τους δύο πρώτους βαθμολογητές αντί του μέσου όρου
του βαθμού αυτού με αυτόν του αναβαθμολογητή που ίσχυε πέρυσι.

Η απόφαση αυτή ελήφθη προφανώς κάτω από την πίεση του «κύματος» των περυσινών
και προπέρσινων μεγάλων αποκλίσεων που παρουσιάστηκαν σ’ ένα σημαντικό ποσοστό
γραπτών των υποψηφίων, σε πολλά από τα οποία η αναβαθμολόγηση απείχε
«εξωφρενικά» από τη βαθμολογία των δύο πρώτων βαθμολογητών .

ΤΙ ΦΤΑΙΕΙ

Εξαναγκάζονται 7 στους 10 να γίνουν βαθμολογητές

Για να φωτίσουμε τους όρους και τον χαρακτήρα της πράξης της βαθμολόγησης,
δίνοντας τον λόγο στους ίδιους τους βαθμολογητές, παρουσιάζουμε τα
αποτελέσματα μιας σημαντικής έρευνας, που διοργάνωσε το Τμήμα Φιλοσοφίας,
Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και διεξήγαγαν οι
φιλόλογοι καθηγητές Γ. Ντάσης και Κ. Πλιακοπάνος, με τη συμμετοχή του καθηγητή
Παιδαγωγικής Π. Παπακωνσταντίνου, το 2001, στα πλαίσια του Επιμορφωτικού
Προγράμματος του ΥΠΕΠΘ.

Τα ερωτήματα της έρευνας αφορούσαν τα κίνητρα για να γίνει κανείς
βαθμολογητής, τις απόψεις για τις συνθήκες βαθμολόγησης των γραπτών, αλλά και
τους σημαντικότερους λόγους που επηρεάζουν την βαθμολόγηση.

Με δεδομένο ότι η βαθμολόγηση συνιστά ένα υπεύθυνο έργο που πρέπει να ασκείται
σε κατάλληλες συνθήκες, χωρίς πιέσεις, εντυπωσιάζει το γεγονός ότι περίπου 7
στους 10 βαθμολογητές δηλώνουν πως έγιναν βαθμολογητές «επειδή τους υποχρέωσαν».

Γενικότερα από τα πορίσματα της έρευνας μπορεί να διαπιστώσει κανείς τις
ασφυκτικές – πιεστικές συνθήκες εργασίας των βαθμολογητών που μπορούν,
βεβαίως, να δράσουν ανασταλτικά στη δίκαιη και αντικειμενική βαθμολόγηση των
γραπτών. Εξάλλου, προκύπτει ότι περίπου ένας στους δύο βαθμολογητές
εξαναγκάζεται «λόγω έλλειψης βαθμολογητών» να διορθώνει περισσότερα από ένα
μαθήματα.

Σε άλλο σημείο της έρευνας αναφέρεται ότι το 45% των βαθμολογητών θεωρεί
σημαντικότερο λόγο επηρεασμού της βαθμολογίας «τον συγκεκριμένο χρόνο που
πρέπει να διορθωθούν τα γραπτά», κάτι που υποδηλώνει επίσης τις πιεστικές
συνθήκες που αντιμετωπίζουν. «Απαράδεκτη και εξευτελιστική» χαρακτηρίζεται
εξάλλου και η αποζημίωση που λαμβάνουν.

Σύμφωνα με την έρευνα, «πρώτος παράγοντας για τις πολλές αναβαθμολογήσεις
είναι οι λίγοι “κακοί” βαθμολογητές που βλέπουν τη διαδικασία ως μία ευκαιρία
για αύξηση του εισοδήματός τους». Ένας δεύτερος παράγοντας είναι «η απειρία
των νέων βαθμολογητών». Τρίτος παράγοντας είναι «τα ασαφή θέματα ή τα θέματα
με διφορούμενη απάντηση που δίνονται από την κεντρική επιτροπή εξετάσεων» προς
τα εξεταστικά κέντρα.

Αυτού του είδους τα θέματα δημιουργούν προβλήματα, ειδικότερα όταν οι
απαντήσεις είναι περισσότερες από μία και επαφίεται στην κρίση του βαθμολογητή
να δεχθεί τη σωστή.